Έως και επτά χρόνια νωρίτερα από τα καθιερωμένα όρια μπορούν να βγουν στη σύνταξη περισσότεροι από 30.000 ασφαλισμένοι, αξιοποιώντας τη δυνατότητα εξαγοράς πλασματικών ετών ασφάλισης. Η πρακτική αυτή, που έχει εδραιωθεί ως εργαλείο «διευκόλυνσης» εξόδου μετά την πλήρη εφαρμογή του νόμου Κατρούγκαλου, φαίνεται να αποτελεί επιλογή-κλειδί για πλήθος εργαζομένων τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα.
Τα σενάρια συνταξιοδότησης με πλασματικά έτη
Σύμφωνα με νομικούς κύκλους και ειδικούς στην κοινωνική ασφάλιση, η εξαγορά πλασματικών ετών λειτουργεί καθοριστικά σε κρίσιμα μεταβατικά όρια. Από μητέρες που κατοχυρώνουν δικαίωμα με ανήλικα παιδιά μέχρι ασφαλισμένους με πολυετή προϋπηρεσία, η χρήση των πλασματικών χρόνων ανοίγει παράθυρο εξόδου σε ηλικίες από τα 55 και άνω, ανάλογα με τον φορέα ασφάλισης και το έτος θεμελίωσης.
«Η αξιοποίηση των αναγνωρίσεων αυτών μπορεί να ξεκλειδώσει ευνοϊκές ρυθμίσεις, να προσμετρηθεί για τη συμπλήρωση 35ετίας ή 40ετίας, και σε πολλές περιπτώσεις να αποτρέψει την απώλεια παλαιών ορίων», επισημαίνει στη Realnews ο δικηγόρος Διονύσης Ρίζος.
Ποιοι ευνοούνται – Οι βασικές κατηγορίες
Στο Δημόσιο, ευνοημένοι είναι κυρίως γονείς με ανήλικα παιδιά και τριτεκνίες που κατοχυρώνουν παλαιά όρια του 2010-2012. Αντίστοιχα, στο ΙΚΑ και στις πρώην ΔΕΚΟ, η συμπλήρωση ημερών ασφάλισης με πλασματικά έτη δίνει πρόσβαση σε σύνταξη χωρίς τις σημερινές αυστηρές ηλικιακές προϋποθέσεις. Από κοντά και οι ασφαλισμένοι του ΟΑΕΕ και των ΕΤΑΑ, οι οποίοι μπορούν να πιάσουν το πολυπόθητο όριο των 40 ετών ασφάλισης στα 62.
Ανάλογα σενάρια διαμορφώνονται και για όσους εργάζονται σε βαρέα επαγγέλματα, όπου η εξαγορά επιπλέον χρόνου μπορεί να κρίνει την έγκαιρη έξοδο.
Το κόστος εξαγοράς και οι παγίδες
Η εξαγορά δεν είναι δωρεάν. Ανάλογα με τον φορέα, το κόστος φτάνει ως και το 20% των αποδοχών. Στους δημοσίους υπαλλήλους, η παρακράτηση γίνεται απευθείας από τη σύνταξη, ενώ στους ελεύθερους επαγγελματίες απαιτείται πλήρης εξόφληση αν το ποσό υπερβαίνει τα 20.000 ευρώ.
Στον ιδιωτικό τομέα και στα ειδικά ταμεία, η επιλογή πλασματικών ετών αποδίδει μόνο εφόσον χρησιμοποιείται για θεμελίωση δικαιώματος ή προσαύξηση ανταποδοτικής σύνταξης. Σε διαφορετική περίπτωση, το ποσό που έχει καταβληθεί δεν επιστρέφεται, καθώς απαιτείται υπογραφή υπεύθυνης δήλωσης.
Οι κερδισμένοι και οι «αποσβέσεις»
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα δημοσίου υπαλλήλου που εξαγοράζει πέντε πλασματικά έτη: η σύνταξή του αυξάνεται κατά 93 ευρώ τον μήνα, με την επένδυση να αποσβαίνεται σε λιγότερο από τέσσερα χρόνια.
Αντίστοιχα, ελεύθερος επαγγελματίας που καταβάλει 180 ευρώ μηνιαίως για εξαγορά πενταετίας, εξασφαλίζει άμεση αποχώρηση με πλήρη σύνταξη, χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση ή απώλειες.
