Η παραγραφή οφειλών προς τον e-ΕΦΚΑ φέρνει μεγάλη ανακούφιση σε χιλιάδες ασφαλισμένους, καθώς πλέον οι μη βεβαιωμένες οφειλές διαγράφονται μετά από 10 χρόνια, αντί για 20 που ίσχυε στο παρελθόν. Η νέα ρύθμιση αφορά οφειλές από ασφαλιστικές εισφορές και έχει διπλό όφελος: ελαφρύνει τους πολίτες από βάρη του παρελθόντος και ανοίγει τον δρόμο για συνταξιοδότηση, ειδικά για τους αυτοαπασχολούμενους και ελεύθερους επαγγελματίες.
Ποιο είναι το νέο πλαίσιο παραγραφής – Τι προβλέπει ο νόμος
Με βάση το άρθρο 6 του ν.4997/2022, ο χρόνος παραγραφής μειώνεται σε 10 έτη, και από το 2027 θα μειωθεί ακόμη περισσότερο στα 5 έτη, ευθυγραμμιζόμενος με τη φορολογική διοίκηση. Ο e-ΕΦΚΑ πλέον έχει περιορισμένο χρονικό διάστημα να βεβαιώσει και να εισπράξει απαιτήσεις από ασφαλιστικές εισφορές. Αν δεν το κάνει, η οφειλή παραγράφεται αυτόματα.
Η παραγραφή ξεκινά την 1η Ιανουαρίου του έτους που ακολουθεί τη χρονιά στην οποία παρασχέθηκε η εργασία. Αν μέσα στη 10ετία δεν έχει γίνει καμία ειδοποίηση, η απαίτηση παύει να ισχύει.
Πότε απαιτείται αίτηση από τον ασφαλισμένο – Ποιοι δεν χρειάζεται να κάνουν τίποτα
Για τους μη μισθωτούς (τ. ΟΑΕΕ, ΟΓΑ, ΤΣΜΕΔΕ κ.λπ.), η παραγραφή δεν γίνεται αυτόματα. Ο ασφαλισμένος πρέπει να υποβάλει αίτηση, ειδικά αν επιθυμεί να απαλλαγεί από το χρέος και να αποποιηθεί τον χρόνο ασφάλισης που αυτό συνεπάγεται. Η αίτηση γίνεται στις κατά τόπους Τοπικές Διευθύνσεις του e-ΕΦΚΑ, με ηλεκτρονικό ραντεβού μέσω της πλατφόρμας www.efka.gov.gr/rv ή του gov.gr.
Αντίθετα, για βεβαιωμένες οφειλές η παραγραφή εξετάζεται αυτόματα από το ΚΕΑΟ σε ετήσια βάση, χωρίς να απαιτείται αίτηση του οφειλέτη.
Σύνταξη χωρίς εξόφληση; Ναι, υπό προϋποθέσεις
Η νέα ρύθμιση αποτελεί “κλειδί” για τη συνταξιοδότηση όσων έχουν παλαιές οφειλές. Αν κάποιος χρειάζεται 5 χρόνια ασφάλισης για να θεμελιώσει δικαίωμα σύνταξης και έχει 10 χρόνια παραγεγραμμένων οφειλών, μπορεί να επιλέξει να πληρώσει μόνο τα 5, αναγνωρίζοντας μόνον αυτά ως χρόνο ασφάλισης.
Προσοχή: Εάν ο ΕΦΚΑ έχει στείλει ειδοποίηση εντός της δεκαετίας, τότε η παραγραφή διακόπτεται και το χρέος παραμένει ενεργό. Η δεκαετία ξεκινά από την ημερομηνία ειδοποίησης.
Παραδείγματα που ξεκαθαρίζουν το τοπίο
Παράδειγμα 1:
Αυτοαπασχολούμενος έχει οφειλές 2002–2011. Υποβάλλει αίτηση σύνταξης το 2022. Αν ο ΕΦΚΑ δεν είχε αποστείλει ειδοποίηση, τότε η οφειλή θεωρείται παραγεγραμμένη. Αν χρειάζεται μόνο 5 χρόνια από τα 10, πληρώνει τα 5 και αποκτά ασφαλιστικό χρόνο μόνο για αυτά.
Παράδειγμα 2:
Ρύθμιση οφειλής του 2008 έγινε το 2019. Ο οφειλέτης μπορεί να ζητήσει διακοπή της ρύθμισης και διαγραφή του υπολοίπου που έχει ήδη παραγραφεί. Αν θέλει, μπορεί να συνεχίσει να πληρώνει, ώστε να διατηρήσει τον χρόνο ασφάλισης.
Πότε «σβήνουν» τελικά τα χρέη – Όλες οι προϋποθέσεις
Η παραγραφή ισχύει εφόσον:
- Η οφειλή δεν έχει κοινοποιηθεί εντός 10ετίας
- Δεν έχει γίνει διοικητική πράξη όπως κατάσχεση, πλειστηριασμός κ.λπ.
- Δεν έχει υπάρξει ρύθμιση μετά τη δεκαετία
Αν ισχύει κάποιο από τα παραπάνω, η δεκαετής παραγραφή διακόπτεται και ξεκινά από την αρχή.
Τι ισχύει για μισθωτούς και εργοδότες
Οι μισθωτοί δεν επηρεάζονται από την παραγραφή, ακόμα και αν ο εργοδότης δεν κατέβαλε τις εισφορές. Οι αντίστοιχοι χρόνοι αναγνωρίζονται κανονικά. Οι εργοδότες, όμως, δεν απαλλάσσονται εάν υπήρξε βεβαίωση ή καταγγελία εντός της 10ετίας.
Κλειδιά για τους ασφαλισμένους – Τι πρέπει να θυμάστε
Η παραγραφή είναι θεσμός προστασίας, όχι «άφεση χρεών». Διασφαλίζει ότι ο πολίτης δεν θα ζει με διαρκή οικονομική αβεβαιότητα.
Από το 2027, η παραγραφή πέφτει στα 5 χρόνια, επιταχύνοντας τις διαδικασίες και για το ΚΕΑΟ και για τους ασφαλισμένους.
Ο συνδυασμός παραγραφής + επιλογής καταβολής μόνο όσων ετών απαιτούνται, δίνει στρατηγικό πλεονέκτημα σε όσους επιδιώκουν σύνταξη χωρίς «βαρίδια».
Συμπέρασμα: Ανακούφιση, αλλά με σχέδιο
Η παραγραφή των χρεών προς τον e-ΕΦΚΑ είναι σημαντικό εργαλείο για όσους έχουν εκκρεμότητες και βρίσκονται κοντά στη σύνταξη. Όμως, η επιλογή μεταξύ διαγραφής ή αναγνώρισης χρόνου ασφάλισης πρέπει να γίνει με προσοχή και στρατηγική σκέψη.
Μιλήστε με τον λογιστή σας ή έναν ασφαλιστικό σύμβουλο, κλείστε ραντεβού με τον ΕΦΚΑ, και αξιοποιήστε τη νέα πραγματικότητα υπέρ σας.
