Τη δύσκολη θέση που βρίσκεται η μεσαία τάξη και η μικρομεσαία επιχειρηματικότητα στη χώρα, αναδεικνύει το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς (ΕΒΕΠ), σε ανακοίνωση ενόψει των εξαγγελιών του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ. Σύμφωνα με την ανάλυση, τα ελληνικά νοικοκυριά που ανήκουν στη μεσαία τάξη έχουν χαμηλότερα εισοδήματα, μικρότερη αγοραστική δύναμη και δέχονται μεγαλύτερη φορολογική πίεση σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης και της ΕΕ-27.
Τι σημαίνει «μεσαία τάξη» στην Ελλάδα
Η μεσαία τάξη ορίζεται βάσει εισοδήματος, βιοτικού επιπέδου και κοινωνικής θέσης. Στην Ελλάδα του 2025, σύμφωνα με στοιχεία ΟΟΣΑ και Eurostat, θεωρούνται μεσαία τάξη τα νοικοκυριά με ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα από 10.000 έως 24.000 ευρώ ανά άτομο ετησίως. Για μια τετραμελή οικογένεια, αυτό μεταφράζεται σε καθαρό εισόδημα 24.000 – 60.000 ευρώ.
Παραδοσιακά, στη μεσαία τάξη ανήκουν ελεύθεροι επαγγελματίες, μικρομεσαίοι επιχειρηματίες, αυτοαπασχολούμενοι, δημόσιοι υπάλληλοι, στελέχη ιδιωτικών επιχειρήσεων και επιστήμονες. Στοιχεία όπως η ιδιόκτητη κατοικία, το αυτοκίνητο και η κάλυψη βασικών αναγκών θεωρούνται επίσης κριτήρια ένταξης.
Η θέση της μεσαίας τάξης στην κοινωνία
Στο πολιτικό επίπεδο, η μεσαία τάξη θεωρείται η «ραχοκοκαλιά» της οικονομίας, καθώς στηρίζει την κατανάλωση, τη φορολογία και την κοινωνική σταθερότητα. Ωστόσο, στην Ελλάδα το ποσοστό της περιορίζεται περίπου στο 50% των νοικοκυριών, έναντι 60% στην Ευρωζώνη και 58% στην ΕΕ.
Η δεκαετής κρίση, η πανδημία και η ακρίβεια συνέβαλαν στη συρρίκνωσή της, με αποτέλεσμα η διάκριση από τη χαμηλή τάξη να είναι πλέον δυσδιάκριτη.
Η αλληλεξάρτηση με τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ), που αποτελούν το 99,5% των επιχειρήσεων στη χώρα και απασχολούν πάνω από 2,5 εκατ. εργαζομένους, είναι στενά δεμένες με τη μεσαία τάξη. Από τη μια, αποτελούν τον βασικό εργοδότη και πεδίο επιχειρηματικής δραστηριότητας· από την άλλη, η μεσαία τάξη συνιστά το κύριο καταναλωτικό τους κοινό.
Η φορολογική πίεση και η πρόκληση της ανάκαμψης
Ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ, Βασίλης Κορκίδης, υπογραμμίζει ότι οι Έλληνες μικρομεσαίοι είναι υπερφορολογημένοι, με μεγάλο μέρος του εισοδήματός τους να κατευθύνεται σε φόρους και εισφορές, περιορίζοντας την κατανάλωση. Σε αντίθεση με άλλες χώρες της ΕΕ, η υψηλή φορολογία στην Ελλάδα δεν αντισταθμίζεται από ισχυρές κοινωνικές παροχές.
Αναμονή για τις εξαγγελίες στη ΔΕΘ
Το ΕΒΕΠ καταλήγει ότι η ενίσχυση της μεσαίας τάξης περνά αναπόφευκτα μέσα από τη στήριξη των ΜμΕ. Όπως σημειώνει ο κ. Κορκίδης, «ίσως μια πιο ξεκάθαρη απάντηση στον σημερινό ορισμό της μεσαίας τάξης να δώσει ο πρωθυπουργός, σύμφωνα με τις ενισχύσεις που θα ανακοινώσει από το βήμα της ΔΕΘ».
