Εδώ και αιώνες, οι επιστήμονες προσπαθούσαν να εξηγήσουν γιατί οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής από τους άνδρες. Μια νέα διεθνής μελέτη ρίχνει φως στο μυστήριο, αποκαλύπτοντας τον βιολογικό λόγο πίσω από τη διαφορά και η απάντηση κρύβεται στα χρωμοσώματα.
Το αιώνιο ερώτημα
Εδώ και πάνω από δύο αιώνες, οι γυναίκες ζουν κατά μέσο όρο περισσότερα χρόνια από τους άνδρες. Από τη δεκαετία του 1740, τα στοιχεία δείχνουν πως αυτό το μοτίβο επαναλαμβάνεται με εντυπωσιακή συνέπεια σε όλες τις χώρες και εποχές.
Σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Our World in Data, το παγκόσμιο προσδόκιμο ζωής είναι 73,8 έτη για τις γυναίκες και 68,4 έτη για τους άνδρες.
Τι έδειξε η νέα έρευνα
Μια διεθνής ομάδα επιστημόνων, με επικεφαλής ερευνητές του Ινστιτούτου Εξελικτικής Ανθρωπολογίας Μαξ Πλανκ, υποστηρίζει ότι η απάντηση βρίσκεται στα χρωμοσώματα — και συγκεκριμένα στη λεγόμενη «θεωρία του ετερογαμετικού φύλου».
Οι άνδρες έχουν ένα Χ και ένα Υ χρωμόσωμα, σε αντίθεση με τις γυναίκες που διαθέτουν δύο Χ.
Αυτό τους καθιστά πιο ευάλωτους σε γενετικές μεταλλάξεις και ασθένειες που συνδέονται με το φύλο, οδηγώντας σε μικρότερο προσδόκιμο ζωής.
Περισσότεροι παράγοντες
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι δεν πρόκειται μόνο για τη γενετική διαφορά.
Η σεξουαλική επιλογή, η γονική φροντίδα και τα εξελικτικά χαρακτηριστικά των αρσενικών ειδών φαίνεται να παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο.
Για παράδειγμα, σε πολλά ζώα, τα αρσενικά έχουν αναπτύξει εντυπωσιακά φυσικά χαρακτηριστικά ή επιδίδονται σε μάχες για την αναπαραγωγή — κάτι που μειώνει το προσδόκιμο ζωής τους.
Η ανθρώπινη διάσταση
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι, παρότι οι κοινωνικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες επηρεάζουν τη μακροζωία, η βιολογία εξακολουθεί να έχει τον τελευταίο λόγο.
Η ύπαρξη δεύτερου Χ χρωμοσώματος προσφέρει στις γυναίκες ένα γενετικό «δίχτυ ασφαλείας», το οποίο ενισχύει την επιβίωση και την ανθεκτικότητα.
