Τσιγάρα: Σημαντικές αυξήσεις στις τιμές των τσιγάρων φέρνει το νέο φορολογικό σχέδιο της Κομισιόν, που προβλέπει ριζική αναθεώρηση του πλαισίου για τους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα καπνικά προϊόντα. Εφόσον εφαρμοστεί, οι καπνιστές σε όλη την Ευρώπη —και φυσικά στην Ελλάδα— θα βρεθούν αντιμέτωποι με ανατιμήσεις έως και 50% στα επόμενα χρόνια.
Τι αλλάζει από το 2028
Σύμφωνα με την πρόταση που συζητήθηκε στο πρόσφατο ECOFIN, ο ειδικός φόρος κατανάλωσης στα τσιγάρα θα αυξηθεί κατά 139%, φτάνοντας τα 215 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα, από 90 ευρώ που ισχύουν σήμερα.
Αυτό σημαίνει ότι η τελική τιμή ενός πακέτου 20 τσιγάρων —που σήμερα κυμαίνεται γύρω στα 4,60 ευρώ— θα μπορούσε να αγγίξει ή και να ξεπεράσει τα 7 ευρώ, εκτός αν οι καπνοβιομηχανίες απορροφήσουν μέρος της αύξησης.
Αυξήσεις και σε θερμαινόμενα – ηλεκτρονικά τσιγάρα
Το σχέδιο της Κομισιόν δεν αφορά μόνο τα συμβατικά τσιγάρα.
-
Στα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού, ο ελάχιστος ΕΦΚ θα αυξηθεί από 88 ευρώ σε 155 ευρώ ανά 1.000 τεμάχια.
-
Για τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, ο φόρος στο υγρό αναπλήρωσης θα ανέβει από 10 λεπτά σε 36 λεπτά ανά χιλιοστόλιτρο, σχεδόν τετραπλάσια αύξηση.
Το σκεπτικό της Κομισιόν
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι η αναθεώρηση της οδηγίας είναι αναγκαία, καθώς το ισχύον πλαίσιο δεν έχει αλλάξει εδώ και 15 χρόνια. Επικαλείται δύο βασικούς λόγους:
-
Την προστασία της δημόσιας υγείας, μέσω της αποθάρρυνσης του καπνίσματος.
-
Την ενίσχυση των εσόδων των κρατών-μελών και του κοινοτικού προϋπολογισμού, καθώς αναζητούνται νέες πηγές χρηματοδότησης.
Η ελληνική θέση και το «φρένο» Πιερρακάκη
Η Ελλάδα κινείται σήμερα λίγο πάνω από τα ελάχιστα όρια φορολόγησης (117,50 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα), με έσοδα 2,3 δισ. ευρώ ετησίως από τα καπνικά προϊόντα.
Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, στη συνεδρίαση του ECOFIN, ζήτησε μεγαλύτερη μεταβατική περίοδο ώστε να αποφευχθεί σοκ στην αγορά και στους καταναλωτές. Παράλληλα, προειδοποίησε για το ρίσκο αύξησης του λαθρεμπορίου, αν οι τιμές εκτιναχθούν υπερβολικά.
Το πρόβλημα του λαθρεμπορίου στην Ελλάδα
Σύμφωνα με την ετήσια Έκθεση της KPMG, η παράνομη κατανάλωση τσιγάρων στη χώρα έπεσε το 2024 στο 17,5% της συνολικής αγοράς — το χαμηλότερο επίπεδο δεκαετίας. Ωστόσο, το λαθρεμπόριο εξακολουθεί να στερεί 438 εκατ. ευρώ από τα δημόσια ταμεία, παρά τη σημαντική βελτίωση σε σχέση με το 2023 (620 εκατ. ευρώ).
Το χρονοδιάγραμμα των αλλαγών
Η αναθεώρηση της ευρωπαϊκής οδηγίας αναμένεται να οριστικοποιηθεί έως το 2026, με σταδιακή εφαρμογή από το 2028. Οι αυξήσεις θα γίνονται σε φάσεις, ώστε να προσαρμοστούν τα κράτη-μέλη και οι επιχειρήσεις του κλάδου.
