Σχεδόν έναν αιώνα μετά τη θέσπιση του βασικού αστικού πλαισίου (ν. 3741/1929), η κυβέρνηση προχωρά στην πλήρη αντικατάσταση και κωδικοποίηση μιας «πανσπερμίας» διάσπαρτων διατάξεων, με στόχο τον εκσυγχρονισμό της λειτουργίας των πολυκατοικιών και την απελευθέρωση των μεταβιβάσεων.
Όπως ανακοίνωσε η ηγεσία του Υπουργείου, το νέο, ενιαίο νομοσχέδιο βρίσκεται ήδη υπό επεξεργασία από ειδική νομοπαρασκευαστική επιτροπή υπό την αρεοπαγίτη κ. Εμμανουηλίδου, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το φθινόπωρο του 2027.
Οι 5 Σημαντικότερες Αλλαγές στην Καθημερινότητα των Ιδιοκτητών
Το νέο πλαίσιο παρεμβαίνει χειρουργικά στις πιο συχνές αιτίες τριβής μεταξύ των συνιδιοκτητών, καταργώντας την ανάγκη για ομοφωνία σε βασικά ζητήματα:
| Πεδίο Αλλαγής | Τι Ίσχυε Μέχρι Σήμερα | Τι Θα Ισχύει Με το Νέο Πλαίσιο |
| Λήψη Αποφάσεων Γενικής Συνέλευσης | Απαιτούνταν αυξημένες πλειοψηφίες ή ομοφωνία (100%) για σοβαρές παρεμβάσεις. | Θεσπίζεται σταθερή πλειοψηφία 51% για εργασίες συντήρησης, επισκευών και αναβάθμισης. |
| Διαμερίσματα & Κανονισμός | Αν ο κανονισμός το απαγόρευε, δεν γινόταν καμία αλλαγή στα τετραγωνικά. | Επιτρέπεται η κατάτμηση ή ένωση ιδιοκτησιών (π.χ. σπάσιμο μεγάλων διαμερισμάτων) ακόμη και κόντρα στον κανονισμό. |
| Πράσινη Μετάβαση & Airbnb | Μπλοκάρισμα από αρνητικές ψήφους για φορτιστές, φωτοβολταϊκά ή βραχυχρόνια μίσθωση. | Διευκόλυνση εγκατάστασης νέων τεχνολογιών και σαφές πλαίσιο για τις συγκρούσεις λόγω Airbnb. |
| Οφειλές Κοινοχρήστων | Χρονοβόρες και περίπλοκες δικαστικές διαδικασίες για τους κακοπληρωτές. | Εισάγεται ειδική, ταχεία διαδικασία είσπραξης και υποχρεωτικό αποθεματικό. |
| «Δικαίωμα Υψούν» (Αέρας) | Χιλιάδες αδιάθετα ποσοστά συνιδιοκτησίας έμεναν «μπλοκαρισμένα» στα χαρτιά. | Αξιοποίηση μέσω ανακατανομής στους συνιδιοκτήτες ή απόδοσης στους αρχικούς οικοπεδούχους. |
Οι Κεντρικοί Άξονες της Μεταρρύθμισης
Σύμφωνα με τους Υπουργό Δικαιοσύνης Γιώργο Φλωρίδη και Υφυπουργό Ιωάννη Μπούγα, η παρέμβαση κρίθηκε επιβεβλημένη καθώς οι ισχύουσες διατάξεις βρίσκονται διάσπαρτες σε 1.116 διαφορετικά νομοθετήματα, προκαλώντας νομικό χάος. Οι βασικοί πυλώνες του σχεδίου περιλαμβάνουν:
-
Εναρμόνιση με το Ψηφιακό Κτηματολόγιο: Το νέο πλαίσιο «κουμπώνει» απεριόριστα με το Εθνικό Κτηματολόγιο, το οποίο πλέον λειτουργεί με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, εξασφαλίζοντας την ταύτιση της πραγματικής κατάστασης των ακινήτων με την ψηφιακή τους εικόνα.
-
Λύση στα Παλαιά Προσύμφωνα: Αντιμετωπίζονται χρόνιες ιδιοκτησιακές εκκρεμότητες για χιλιάδες ακίνητα που αγοράστηκαν με προσύμφωνα τις δεκαετίες του ’70 και του ’80 και παρέμεναν μετέωρα, στερώντας από τους ιδιοκτήτες το δικαίωμα μεταβίβασης.
-
Πρότυποι Κανονισμοί και Ασφάλιση: Θεσπίζονται σύγχρονοι, πρότυποι κανονισμοί λειτουργίας για τις πολυκατοικίες, κατοχυρώνεται θεσμικά ο ρόλος και οι ευθύνες του διαχειριστή, ενώ εισάγεται η πρόβλεψη για υποχρεωτική ασφάλιση των κτιρίων.
-
Εξπρές Διανομές Ακινήτων: Αλλάζουν οι δικονομικές διατάξεις για τις αγωγές διανομής, με την υποχρεωτική ηλεκτρονική υποβολή τοπογραφικών και βεβαιώσεων μηχανικού, ώστε να εκδίδονται οι δικαστικές αποφάσεις με διαδικασίες εξπρές.
Ενεργειακή Θωράκιση και Αντιμετώπιση του Στεγαστικού
Το διπλό όφελος της μεταρρύθμισης: Με την καθιέρωση του 51% για τη λήψη αποφάσεων, ανοίγει ο δρόμος για τη μαζική συμμετοχή πολυκατοικιών σε προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης (μονώσεις, κεντρικές αντλίες θερμότητας), η οποία μέχρι σήμερα «σκόνταφτε» στην άρνηση ελάχιστων ιδιοκτητών. Παράλληλα, η ελευθερία στην κατάτμηση μεγάλων, ξεχασμένων ακινήτων αναμένεται να ρίξει στην αγορά χιλιάδες νέα, μικρότερα διαμερίσματα, δίνοντας μια σημαντική «ένεση» διαθέσιμης στέγης στα μεγάλα αστικά κέντρα.
