Πότε θα κάνουμε στην Ελλάδα τέτοιο debate;

Το debate Χάρις-Τραμπ αποτέλεσε τομή για τις τηλεμαχίες ενώ καινοτόμησε με fact-checkers. Ποια μαθήματα μπορούμε να πάρουμε στην Ελλάδα από το τηλεοπτικό διάλογο στις ΗΠΑ

newsroom

12 Σεπτέμβριος

2024

Ο τηλεοπτικός διάλογος (debate) μεταξύ της αντιπροέδρου των ΗΠΑ, Κάμαλα Χάρις και του πρώην προέδρου Ντόναλντ Τραμπ είχε μεγάλο ενδιαφέρον σε αντίθεση με τους αντίστοιχους διαλόγους που διεξάγονται στην Ελλάδα. Το αμερικανικό debate αναγνωρίζεται ως ένα σπουδαίο γεγονός, το οποίο κράτησε το ενδιαφέρον των τηλεθεατών, ενώ χρησιμοποιήθηκε και εξαιρετικές καινοτομίες σχετικά με τα λεγόμενα των αντιπάλων και την τηλεθέαση.

Ένα debate ενδιαφέρον και καινοτόμο

Το debate Χάρις-Τράμπ αποδείχτηκε ιδιαίτερα χρήσιμο για να μπορέσουν οι ψηφοφόροι να αντιληφθούν τις θέσεις των υποψηφίων για την προεδρία των ΗΠΑ. Τα διεθνή ΜΜΕ υποστηρίζουν πως η Χάρις κατάφερε να ξεχωρίσει με την τακτική της, ωστόσο αυτό φαντάζει υποκειμενικό.

Η τηλεμαχία είχε ενδιαφέρον, καθώς, για πάνω από μια ώρα η Χάρις και ο Τραμπ είχαν απευθείας αντιπαράθεση για θέματα οικονομίας, μετανάστευσης, ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής. Τον συντονισμό είχαν δύο δημοσιογράφοι του ABC News, ο Ντέιβιντ Μιουίρ και η Λίνσει Ντέιβις, οι οποίοι διατηρούσαν την ροή του διαλόγου. Ο Μιουίρ σε πρωτεύων ρόλο ρωτούσε τους υποψηφίους τις ερωτήσεις και έδινε τον λόγο για τις απαντήσεις, ενώ η Ντέιβις επέμβαινε «αιφνιδιαστικά».

Το debate Χάρις-Τράμπ δεν μπορεί να χαρακτηριστεί σε καμία περίπτωση βαρετό, όχι εξαιτίας του γεγονότος πως ήταν το πρώτο μεταξύ τους αλλά και λόγω της δομής του. Η πρωτοπορία της τηλεοπτικής συζήτησης ήταν πως οι υποψήφιοι δεν μπορούσαν να πουν… ψέματα. Καθώς απευθείας οι συντονιστές τα εντόπιζαν μέσω fact-checkers (διασταυρωτής πληροφοριών) του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων.

Όταν ο Ντόναλντ Τραμπ ισχυρίστηκε ότι μετανάστες τρώνε «γάτες και σκύλους» σε μια πόλη του Οχάιο, αμέσως το γεγονός διαψεύστηκε παρά τη επιμονή του Ρεπουμπλικάνου υποψηφίου. Στην αντίπερα όχθη, η Χάρις κατηγόρησε τον αντίπαλό της, ότι αποχωρώντας από το Λευκό Οίκο, άφησε στους δημοκρατικούς το «χειρότερο ποσοστό ανεργίας μετά το Μεγάλο Κραχ». Ο ισχυρισμός αυτός είναι απατηλός.

Οι υποψήφιοι ήρθαν σε δύσκολη θέση και εκτέθηκαν μπροστά σε αυτή τη καινοτομία. Επίσης, το debate μεταδόθηκε στα social media σε απευθείας μετάδοση, δίνοντας δυνατότητα σε μεγαλύτερο κοινό να το παρακολουθήσει. Συγκεκριμένα, η Wall Street Journal στο Youtube μετέδωσε το debate Χάρις-Τράμπ με live σχολιασμό των θέσεων των υποψηφίων και ανοιχτό σχολιασμό και για το κοινό.

To debate Χάρις-Τραμπ και τα ελληνικά δεδομένα

Από το πρώτο τηλεοπτικό debate, στο οποίο ο Τζον Φ. Κένεντι θριάμβεψε μέχρι σήμερα έχουν γίνει χιλιάδες πολιτικοί τηλεοπτικοί διάλογοι στην κόσμο. Στην Ελλάδα, επίσης, έχουν διεξαχθεί με δύο ή παραπάνω συμμετέχοντες και έναν ή περισσότερους δημοσιογράφους στο πλατό.

Ωστόσο, σε σχέση με το debate Χάρις-Τραμπ τα ελληνικά debates είναι μονότονα και ο τηλεθεατής χάνει εύκολα το ενδιαφέρον του. Αρχίζουν συνήθως με μεγάλη ακροαματικότητα και όσο συνεχίζουν αυτή μειώνεται. Αυτό συμβαίνει καθώς δεν γίνεται ουσιαστικός διάλογος μεταξύ των υποψηφίων. Προφανώς, αυτό είναι δύσκολο αν οι υποψήφιοι είναι περισσότεροι από δύο ή τρείς.

Όμως, ακόμα και στις τηλεμαχίες με δύο υποψήφιους κυριαρχεί η «ξύλινη» γλώσσα και η προγραμματική παρουσίαση των θέσεων ή η άνευ απαντήσεως επίθεση στο προφίλ του αντιπάλου. Αυτό είναι αντιπαραγωγικό ως διαδικασία διαλόγου και εμφανώς ένα μέτριο τηλεοπτικό προϊόν. Είναι, λοιπόν, καιρός η Ελλάδα να προχωρήσει σε ένα νέο μοντέλο τηλεοπτικών debates στα πρότυπα του 2024, με εντοπισμό των fake news και απευθείας συζήτηση μεταξύ των αντιπάλων;