Λιγότερο από ένα μήνα μετά την υπογραφή της αμφιλεγόμενης συμφωνίας μεταξύ της Ιταλίας και της Αλβανίας, οι πρώτοι παράτυποι μετανάστες που συνελήφθησαν στα ιταλικά ύδατα έφτασαν σήμερα στην Αλβανία, σηματοδοτώντας την εφαρμογή αυτής της πρωτοφανούς συμφωνίας στην Ευρώπη.
Το πλοίο Libra του ιταλικού Πολεμικού Ναυτικού μετέφερε 16 άνδρες από την Αίγυπτο και το Μπανγκλαντές στο λιμάνι Σενγκίν, βόρεια της Αλβανίας. Εκεί, καταγράφηκαν στο πρώτο κέντρο υποδοχής που δημιούργησε η Ιταλία στο αλβανικό έδαφος, σύμφωνα με τη νέα συμφωνία. Οι άνδρες θα μεταφερθούν στο κέντρο μεταναστών στο Τζάντερ, όπου θα καταθέσουν αίτημα για παροχή ασύλου. Εάν τα αιτήματά τους απορριφθούν, θα παραμείνουν υπό κράτηση μέχρι να απελαθούν.
Αυτή η συμφωνία, που υπεγράφη τον Νοέμβριο του 2023 μεταξύ της κυβέρνησης της Τζόρτζια Μελόνι και του Αλβανού πρωθυπουργού Έντι Ράμα, θεωρείται ένα νέο μοντέλο εξωτερικής διαχείρισης της διαδικασίας ασύλου. Η μεταφορά της διαδικασίας εκτός συνόρων για ενήλικες άνδρες που συλλαμβάνονται από τις ιταλικές αρχές στα διεθνή ύδατα, αποτελεί μια καινοτομία στην Ευρώπη, με τη διάρκεια της συμφωνίας να εκτείνεται στα πέντε έτη και το κόστος για την Ιταλία να ανέρχεται στα 160 εκατ. ευρώ ετησίως.
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός χαιρέτισε τη συμφωνία ως «θαρραλέα» και εξέφρασε την υπερηφάνεια της για το γεγονός ότι η Ιταλία γίνεται «παράδειγμα προς μίμηση» στη διαχείριση μεταναστευτικών ροών. Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο, έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για την ιταλική πολιτική.
Ωστόσο, η συμφωνία έχει δεχτεί έντονη κριτική από μη κυβερνητικές οργανώσεις που υπερασπίζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η SOS Humanity κατήγγειλε ότι παραβιάζει το διεθνές δίκαιο της θάλασσας και πλήττει τα θεμελιώδη δικαιώματα των προσφύγων, επισημαίνοντας ότι η Ιταλία αποφεύγει τις υποχρεώσεις της μεταφέροντας τη διαχείριση των αιτούντων άσυλο σε τρίτη χώρα.
Αυτή η συμφωνία αντανακλά την αυξανόμενη τάση των ευρωπαϊκών χωρών να εξετάζουν παρόμοιες λύσεις για τη μετανάστευση, με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη της ΕΕ να πάρουν «μαθήματα» από την προσέγγιση Ιταλίας-Αλβανίας.
