Τουλάχιστον 24 καύσωνες έχουν πλήξει κοινότητες σε όλο τον πλανήτη, όπως δείχνει μια νέα αξιολόγηση, παρέχοντας τρανταχτά αποδεικτικά στοιχεία για το πώς η ανθρωπογενής υπερθέρμανση του πλανήτη εντείνει τα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Οι «απίθανοι» αυτοί καύσωνες έχουν στοιχίσει ζωές στη Βόρεια Αμερική, την Ευρώπη και την Ασία, ενώ οι επιστημονικές αναλύσεις δείχνουν ότι είχαν σχεδόν μηδενική πιθανότητα να συμβούν χωρίς την πρόσθετη θερμότητα που παγιδεύεται από τις εκπομπές ορυκτών καυσίμων.
Περαιτέρω μελέτες έχουν εκτιμήσει πόσο χειρότερες έχει καταστήσει η υπερθέρμανση του πλανήτη τις συνέπειες των ακραίων καιρικών φαινομένων, με σοκαριστικά αποτελέσματα. Εκατομμύρια άνθρωποι, και πολλές χιλιάδες νεογέννητα μωρά, δεν θα είχαν πεθάνει πρόωρα χωρίς την πρόσθετη ανθρωπογενή θερμότητα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις.
Συνολικά, μελέτες που υπολογίζουν τον ρόλο της κλιματικής κρίσης σε αυτό που πλέον θεωρούνται αφύσικες καταστροφές, δείχνουν ότι 550 καύσωνες, πλημμύρες, καταιγίδες, ξηρασίες και πυρκαγιές έχουν γίνει σημαντικά πιο σοβαρά ή πιο συχνά λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Ωστόσο, αυτή η λίστα των δεινών είναι μόνο ένα μέρος της πραγματικής ζημιάς, καθώς τα περισσότερα ακραία καιρικά φαινόμενα δεν έχουν αναλυθεί από επιστήμονες.
Η επιστήμη της απόδοσης
Η επιστήμη που εξετάζει τον ρόλο της υπερθέρμανσης του πλανήτη στα ακραία καιρικά φαινόμενα ονομάζεται «απόδοση» (attribution). Στα πρώτα της στάδια, πριν από μια δεκαετία, η σχετικά λεπτή επίδραση της υπερθέρμανσης είχε παρομοιαστεί με την εύρεση «δακτυλικών αποτυπωμάτων». Σήμερα, η επίδραση είναι τόσο εμφανής που οι ερευνητές μοιάζουν με αυτόπτες μάρτυρες ενός εγκλήματος.
Η Δρ Τζόις Κιμουτάι, από το Imperial College London και μέλος της ομάδας World Weather Attribution, προειδοποιεί ότι η συνεχής ενίσχυση της έντασης των ακραίων καιρικών φαινομένων καθιστά την κλιματική κρίση ανησυχητική. Παράλληλα, τονίζει την «κρίσιμη ανάγκη» για αύξηση της χρηματοδότησης για την προστασία των κοινοτήτων από τα ακραία καιρικά φαινόμενα, ειδικά των ήδη ευάλωτων. Η παροχή τουλάχιστον 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων για χρηματοδότηση είναι βασικό καθήκον για τους διαπραγματευτές στη Διάσκεψη Cop29 στο Αζερμπαϊτζάν.
Οι «απίθανες» θερμοκρασίες
Οι «απίθανες» θερμοκρασίες, δηλαδή αυτές που έχουν μηδαμινή πιθανότητα να συμβούν χωρίς την ανθρωπογενή υπερθέρμανση, είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακές. Αποκαλύπτουν ότι η καύση ορυκτών καυσίμων έχει αλλάξει τόσο δραματικά το κλίμα, ώστε οι καύσωνες πλήττουν κοινότητες με ένταση και συχνότητα που δεν είχαν ποτέ παρατηρηθεί στην ανθρώπινη ιστορία.
Κατά τα τελευταία δύο χρόνια, «απίθανοι» καύσωνες έπληξαν περιοχές από τη Μεσόγειο μέχρι την Ταϊλάνδη, και από τις Φιλιππίνες μέχρι τον Σαχέλ στην Αφρική. Παλαιότερα, το 2020, η Αρκτική κατέγραψε θερμοκρασία ρεκόρ 38°C.
Οι συνέπειες
Οι επιστήμονες πλέον δεν αναλύουν μόνο τα ίδια τα ακραία καιρικά φαινόμενα, αλλά εκτιμούν και τις ανθρώπινες απώλειες που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί αν δεν υπήρχε η υπερθέρμανση του πλανήτη. Μια μελέτη έδειξε ότι το ένα στα τρία νεογέννητα που πέθαναν από ζέστη θα είχε επιβιώσει αν η υπερθέρμανση δεν είχε ωθήσει τις θερμοκρασίες πέρα από τα φυσιολογικά όρια – περίπου 10.000 βρέφη ετησίως.
Απώλειες κατοικιών και καλλιεργειών
Η υπερθέρμανση του πλανήτη καταστρέφει επίσης κατοικίες και καλλιέργειες. Για παράδειγμα, ο τυφώνας Χάρβεϊ δεν θα είχε πλημμυρίσει το 30%-50% των κατοικιών που κατέστρεψε το 2017 χωρίς την υπερθέρμανση. Αντίστοιχα, η καταστροφή καλλιεργειών στις ΗΠΑ και τη Νότια Αφρική ανέρχεται σε δισεκατομμύρια δολάρια.
Οι 744 μελέτες που περιλαμβάνονται στη βάση δεδομένων του Carbon Brief χρησιμοποιούν μετεωρολογικά δεδομένα για να συγκρίνουν τα ακραία φαινόμενα στο σημερινό θερμό κλίμα με τα ίδια φαινόμενα σε κλιματικά μοντέλα πριν από τη μαζική χρήση ορυκτών καυσίμων. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η ανθρωπογενής υπερθέρμανση έχει εντείνει ή αυξήσει τη συχνότητα στο 75% αυτών των φαινομένων.
