Οι πρόσφατες εκλογές στη Ρουμανία, που περιλάμβαναν τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών και τις βουλευτικές εκλογές, ανέδειξαν την πολιτική αστάθεια και την άνοδο της ακροδεξιάς στη χώρα. Ο κυβερνών Σοσιαλδημοκρατικός Κόμμα (PSD) φαίνεται να διατηρεί την πρώτη θέση στις βουλευτικές εκλογές, αλλά οι αυξανόμενες δυνάμεις της ακροδεξιάς, σε συνδυασμό με τη λαϊκή δυσαρέσκεια για τη διαφθορά και την ακρίβεια, δημιουργούν ένα κατακερματισμένο πολιτικό τοπίο.
Με το 99,45% των ψήφων καταμετρημένο, το PSD κέρδισε 22,6%, ακολουθούμενο από τη σκληροδεξιά Συμμαχία για την Ένωση των Ρουμάνων (AUR) με 18,2%. Οι Φιλελεύθεροι (PNL), που συμμετείχαν στον κυβερνητικό συνασπισμό, έλαβαν 14,4%, ενώ η κεντρώα Ένωση Σώστε τη Ρουμανία (USR) συγκέντρωσε 12,1%. Άλλοι ακροδεξιοί σχηματισμοί, όπως το SOS και το POT, συγκέντρωσαν ποσοστά 7,6% και 6,3%, αντίστοιχα.
Αυτό το αποτέλεσμα υποδεικνύει ότι η ακροδεξιά, η οποία στις προηγούμενες εκλογές είχε μόλις 8,5%, διπλασίασε σχεδόν την επιρροή της, γεγονός που αντανακλά τη βαθιά κοινωνική δυσαρέσκεια στη Ρουμανία, όπου η φτώχεια και οι ανισότητες παραμένουν έντονες. Οι δυνάμεις της ακροδεξιάς έχουν επίσης εκμεταλλευτεί τη δυσαρέσκεια για την υποστήριξη της Ρουμανίας στην Ουκρανία, καθώς και για τη φερόμενη προνομιακή μεταχείριση των Ουκρανών προσφύγων.
Η μεγαλύτερη έκπληξη προήλθε από τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών, όπου ο ανεξάρτητος ακροδεξιός υποψήφιος Καλίν Γκεοργκέσκου κατάφερε να επικρατήσει. Με την καμπάνια του να βασίζεται κυρίως σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπως το TikTok, και υποψίες για ξένη παρέμβαση, η νίκη του Γκεοργκέσκου προκαλεί ανησυχίες για τη φιλοδυτική πορεία της Ρουμανίας. Ο Γκεοργκέσκου έχει δηλώσει ανοιχτά φιλορωσικές θέσεις, ενώ αρνείται την ύπαρξη της πανδημίας COVID-19 και υμνεί φιλοφασιστικές φιγούρες από την ιστορία της χώρας.
Η νίκη του Γκεοργκέσκου οδήγησε το Ανώτατο Δικαστήριο της Ρουμανίας να διατάξει επανακαταμέτρηση των ψήφων και να εξετάσει το ενδεχόμενο ακύρωσης του πρώτου γύρου. Αν και ο δεύτερος γύρος των προεδρικών εκλογών έχει προγραμματιστεί για τις 8 Δεκεμβρίου, πιθανή απόφαση για ακύρωση θα μπορούσε να αναβάλει τη διαδικασία έως τα τέλη του μήνα, εντείνοντας την πολιτική αβεβαιότητα.
Η Ρουμανία αντιμετωπίζει έντονες οικονομικές προκλήσεις, με το υψηλότερο ποσοστό φτώχειας και πληθωρισμού στην ΕΕ, καθώς και ένα δημοσιονομικό έλλειμμα που αγγίζει το 8% του ΑΕΠ. Η δυσαρέσκεια των πολιτών είναι εμφανής. Πολλοί Ρουμάνοι, όπως ο οδηγός ταξί Μαριάν Γκεόργκε, εξέφρασαν την απογοήτευσή τους για τα παραδοσιακά κόμματα, κατηγορώντας τα για διαφθορά και αδυναμία να αντιμετωπίσουν τις ανάγκες του πληθυσμού.
Ο αυξανόμενος θυμός προς την υποτιθέμενη προνομιακή μεταχείριση των Ουκρανών προσφύγων και η ευαισθησία για την επέκταση του πολέμου στην Ουκρανία ενίσχυσαν τις ακροδεξιές δυνάμεις. Κόμματα όπως το AUR εκμεταλλεύτηκαν αυτή την ανησυχία, ενισχύοντας το μήνυμα ότι η Ρουμανία πρέπει να αποστασιοποιηθεί από τη σύγκρουση και να επικεντρωθεί στα εσωτερικά της προβλήματα.
Παρά τη σχετική επιτυχία του PSD, η πολιτική σκηνή είναι κατακερματισμένη, καθιστώντας δύσκολο τον σχηματισμό ενός βιώσιμου συνασπισμού. Ο πρωθυπουργός Μαρσέλ Τσιόλακου δήλωσε ότι το PSD θα περιμένει να προσεγγιστεί για διαπραγματεύσεις, ενώ αναλυτές πιστεύουν ότι ένας συνασπισμός με κεντρώα κόμματα είναι πιο πιθανός από μια συνεργασία με την ακροδεξιά.
Ωστόσο, οποιαδήποτε προσπάθεια συνασπισμού θα αντιμετωπίσει προκλήσεις λόγω των διαφωνιών για τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις και τα μέτρα για τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος. Επιπλέον, ο πρόεδρος διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στον σχηματισμό κυβέρνησης, αφού έχει την εξουσία να διορίσει τον πρωθυπουργό. Το αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών, επομένως, είναι κρίσιμο για τη μελλοντική πολιτική κατεύθυνση της χώρας.
Η πολιτική κρίση στη Ρουμανία έχει σημαντικές συνέπειες για την Ευρώπη, καθώς η χώρα αποτελεί κρίσιμο σύμμαχο του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, ειδικά στο πλαίσιο της υποστήριξης προς την Ουκρανία. Οι ανησυχίες για πιθανή στροφή της Ρουμανίας προς τη Ρωσία ενισχύονται από τις επιτυχίες των φιλορωσικών ακροδεξιών κομμάτων.
Ο απερχόμενος πρόεδρος Κλάους Γιοχάνις χαρακτήρισε τις εκλογές κρίσιμες για τη διατήρηση της Ρουμανίας ως χώρας ανοιχτότητας και ελευθερίας. Το αποτέλεσμα των επόμενων εβδομάδων θα καθορίσει αν η Ρουμανία θα παραμείνει σταθερά προσανατολισμένη στη Δύση ή αν θα βυθιστεί σε πολιτική αστάθεια και απομόνωση.
πηγές: The Guardian, Reuters
