Για χρόνια, η Γερμανία και οι σύμμαχοί της στον Βορρά, λάτρεις της λιτότητας, υπήρξαν οι «οικονομικώς αυστηροί» της Ευρώπης.
Το μότο τους ήταν ξεκάθαρο: Όχι κοινό χρέος, όχι δημοσιονομικές υπερβολές, και σίγουρα καμία «λευκή επιταγή» προς τις Βρυξέλλες.
Αυτός ο συνασπισμός πλούσιων χωρών του Βορρά – Αυστρίας, Δανίας, Σουηδίας, Φινλανδίας και Ολλανδίας – κρατούσε σφιχτά το πορτοφόλι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, νικώντας επανειλημμένα τις χώρες του Νότου σε μαραθώνιες δημοσιονομικές διαπραγματεύσεις.
Ωστόσο, τα ρήγματα αρχίζουν να εμφανίζονται στο άλλοτε αρραγές μέτωπο του Βορρά. Ο πόλεμος στα σύνορα της Ευρώπης, οι οικονομικές ανακατατάξεις και ένας πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών που φαίνεται να αποσύρεται από το ΝΑΤΟ, έχουν αναγκάσει τους «φειδωλούς» να επανεξετάσουν τη στάση τους — και αυτή η αλλαγή έρχεται καθώς η Ε.Ε. προετοιμάζεται για την επόμενη μεγάλη δημοσιονομική της μάχη.
Η στροφή της Δανίας
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά σημάδια αυτής της αλλαγής ήρθε με την πρωτοχρονιάτικη ομιλία της Δανής πρωθυπουργού Μέτε Φρεντέρικσεν. Εκεί, εξέπληξε τους ειδικούς του προϋπολογισμού της Ε.Ε. με την υποστήριξή της για περισσότερες δαπάνες στην άμυνα, κρατικές επιχορηγήσεις και επενδύσεις για την ευρωπαϊκή κυριαρχία.
Για μια χώρα που παραδοσιακά ήταν επιφυλακτική απέναντι στη βαθύτερη ενοποίηση της Ε.Ε., τα λόγια της Φρεντέρικσεν σηματοδότησαν μια κοσμογονική αλλαγή.
«[Κοιτάμε] τις κρατικές ενισχύσεις με νέα ματιά, κοιτάμε το κοινό χρέος με νέα ματιά, και βλέπουμε τον προϋπολογισμό της Ε.Ε. με νέα ματιά. Είναι μια νέα εποχή», δήλωσε η πρωθυπουργός σε συνέντευξή της.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η αλλαγή αυτή στη Δανία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως σφήνα στο άλλοτε συμπαγές μέτωπο του Βορρά, με τη Φρεντέρικσεν να αναδεικνύεται σε «γεφυροποιό» μεταξύ διαφορετικών ομάδων χωρών κατά τις επικείμενες διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034.
Η αμυντική πρόκληση
Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία έχει αναγκάσει τα βόρεια κράτη της Ε.Ε. να επανεξετάσουν τη στάση τους, ιδιαίτερα όσον αφορά τις αμυντικές δαπάνες.
Χώρες όπως η Φινλανδία και η Εσθονία, που βρίσκονται γεωγραφικά πιο κοντά στη σύγκρουση, υποστηρίζουν πλέον την ιδέα του κοινού χρέους για την αγορά όπλων — μια πρόταση που κάποτε ήταν αδιανόητη για τους «φειδωλούς».
Ωστόσο, η Γερμανία και η Ολλανδία παραμένουν σταθερά αντίθετες, τονίζοντας τις εντεινόμενες διαιρέσεις εντός του συνασπισμού.
Η επόμενη μέρα για τους φειδωλούς
Παρά τις ρωγμές, το «φειδωλό» μέτωπο δεν έχει διαλυθεί εντελώς. Η συμμαχία εξακολουθεί να διατηρεί κοινές θέσεις όσον αφορά τη σύνδεση των ευρωπαϊκών κονδυλίων με διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στις οικονομίες που τα λαμβάνουν.
Ωστόσο, η πραγματική δοκιμασία για το μέλλον των «φειδωλών» θα έρθει με τις επόμενες γερμανικές εκλογές. Εάν η Γερμανία —ο «μεγάλος παίκτης» της Ε.Ε.— υιοθετήσει πιο γενναιόδωρες πολιτικές δαπανών, οι υπόλοιποι απρόθυμοι σύμμαχοι πιθανότατα θα ακολουθήσουν.
Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ένας αξιωματούχος της Ε.Ε., «Όλοι περιμένουν τον μεγάλο παίκτη, τη Γερμανία. Αυτή είναι το σημείο αναφοράς στον προϋπολογισμό της Ε.Ε.»
Η Ευρώπη βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή — και το αν οι «φειδωλοί» του Βορρά θα παραμείνουν ενωμένοι ή θα διαλυθούν, μένει να φανεί στις επερχόμενες δημοσιονομικές διαπραγματεύσεις.
Πηγή: Politico
