Ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, έφτασε στη Σαουδική Αραβία τη Δευτέρα για συνομιλίες με Ρώσους αξιωματούχους, με στόχο τον τερματισμό του σχεδόν τριετούς πολέμου της Μόσχας στην Ουκρανία. Οι συνομιλίες ακολουθούν την πρόσφατη τηλεφωνική επικοινωνία του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, με τον Ρώσο ομόλογό του, Βλαντιμίρ Πούτιν, στην οποία ο Τραμπ διέταξε την έναρξη διαπραγματεύσεων για την ειρήνευση της σύγκρουσης.
Διπλωματικές επαφές στη Ριάντ
Ο Ρούμπιο, ο οποίος μίλησε τηλεφωνικά το Σάββατο με τον Ρώσο Υπουργό Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, θα συναντηθεί με Ρώσους αξιωματούχους στη Σαουδική Αραβία, συνοδευόμενος από τον Σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας του Τραμπ, Μάικ Βολτζ, και τον Ειδικό Απεσταλμένο του Λευκού Οίκου για τη Μέση Ανατολή, Στιβ Γουίτκοφ. Δεν έχει ακόμη γίνει γνωστό ποιοι Ρώσοι αξιωματούχοι θα συμμετάσχουν στις συνομιλίες.
Σύμφωνα με τη ρωσική εφημερίδα Kommersant, οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να λάβουν χώρα την Τρίτη στη Ριάντ. Αυτές θα είναι από τις πρώτες υψηλού επιπέδου δια ζώσης επαφές μεταξύ Ρώσων και Αμερικανών αξιωματούχων εδώ και χρόνια και αναμένεται να προετοιμάσουν το έδαφος για μια συνάντηση μεταξύ του Τραμπ και του Πούτιν.
Ο Ρούμπιο τόνισε ότι οι επόμενες εβδομάδες θα καθορίσουν αν ο Πούτιν είναι σοβαρός όσον αφορά την επίτευξη ειρήνης. Την ίδια ώρα, ο Ουκρανός Πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, βρίσκεται στην περιοχή και έχει προγραμματίσει επισκέψεις στη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία, αν και δεν σκοπεύει να συναντηθεί με Ρώσους ή Αμερικανούς αξιωματούχους.
Κλιμάκωση των συγκρούσεων στην Ουκρανία
Ενώ οι διπλωματικές κινήσεις βρίσκονται σε εξέλιξη, το μέτωπο στην Ουκρανία παραμένει ιδιαίτερα ενεργό. Οι ρωσικές δυνάμεις έχουν αυξήσει τις επιθέσεις τους στα ανατολικά της χώρας, με τις μάχες να επικεντρώνονται γύρω από τον στρατηγικής σημασίας κόμβο του Ποκρόβσκ. Οι ουκρανικές δυνάμεις κατέγραψαν 261 συγκρούσεις μέσα σε 24 ώρες, ο μεγαλύτερος αριθμός για το 2025.
Η εντεινόμενη ρωσική προέλαση προκαλεί ανησυχία στους δυτικούς συμμάχους του Κιέβου. Το ΝΑΤΟ εκτιμά ότι η Ρωσία θα κλιμακώσει περαιτέρω τις επιθέσεις της, ενόψει των επικείμενων ειρηνευτικών συνομιλιών.
Οι διαπραγματεύσεις για τη Γάζα
Εκτός από το ζήτημα της Ουκρανίας, ο Ρούμπιο θα συναντηθεί με τον Σαουδάραβα Πρίγκιπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν (MbS) για να συζητήσουν το μέλλον της Λωρίδας της Γάζας. Ο Τραμπ έχει προτείνει τη μετεγκατάσταση των Παλαιστινίων προσφύγων σε αραβικές χώρες, με την Ουάσινγκτον να ηγείται των προσπαθειών ανοικοδόμησης.
Η πρόταση αυτή έχει εξοργίσει τις αραβικές χώρες, οι οποίες την απορρίπτουν κατηγορηματικά. Η Σαουδική Αραβία ηγείται των αραβικών προσπαθειών για την προώθηση μιας εναλλακτικής λύσης, η οποία ενδέχεται να περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός ταμείου ανοικοδόμησης με τη στήριξη των χωρών του Κόλπου και την περιθωριοποίηση της Χαμάς.
Παράλληλα, ο MbS έχει καταστήσει σαφές ότι δεν πρόκειται να προχωρήσει σε εξομάλυνση των σχέσεων με το Ισραήλ, όπως επιδιώκει η Ουάσινγκτον, χωρίς πρώτα να υπάρξει συμφωνία για τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους.
Δυσαρέσκεια στην Ευρώπη για την προσέγγιση Τραμπ
Οι κινήσεις της κυβέρνησης Τραμπ προκαλούν έντονο προβληματισμό στην Ευρώπη, η οποία φοβάται ότι οι ΗΠΑ μπορεί να προχωρήσουν σε συμφωνία με τη Ρωσία εις βάρος της Ουκρανίας και της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου το περασμένο Σαββατοκύριακο, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εξέφρασαν την ανησυχία τους ότι οι ΗΠΑ μπορεί να επιδιώκουν μια πολιτική «κατευνασμού» απέναντι στη Ρωσία. Ο Πολωνός Πρωθυπουργός, Ντόναλντ Τουσκ, προειδοποίησε μέσω της πλατφόρμας Χ (πρώην Twitter): «Μόναχο. Ποτέ ξανά.» – αναφερόμενος στην πολιτική κατευνασμού απέναντι στη ναζιστική Γερμανία το 1938.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει τη δημιουργία ειδικού απεσταλμένου για τις ειρηνευτικές συνομιλίες στην Ουκρανία, αλλά δεν έχει ακόμη καταλήξει σε κοινή στρατηγική. Οι ευρωπαϊκές χώρες βρίσκονται σε αμυντική θέση, προσπαθώντας να αναπροσαρμόσουν την πολιτική τους εν μέσω των ταχύτατων εξελίξεων που δρομολογεί η Ουάσινγκτον.
He who saves his Country does not violate any Law.
— Donald J. Trump (@realDonaldTrump) February 15, 2025
Μια νέα γεωπολιτική πραγματικότητα
Η νέα στρατηγική των ΗΠΑ φαίνεται να επαναπροσδιορίζει τη διεθνή ισορροπία δυνάμεων. Η Ευρώπη ανησυχεί ότι οι ΗΠΑ απομακρύνονται από την παραδοσιακή τους ατζέντα, αφήνοντάς την να αναζητά νέους τρόπους για τη διατήρηση της ασφάλειας και της σταθερότητας στην ήπειρο.
Η επόμενη περίοδος αναμένεται κρίσιμη, καθώς οι συνομιλίες στη Σαουδική Αραβία ενδέχεται να καθορίσουν το μέλλον της Ουκρανίας, των ευρωατλαντικών σχέσεων και της ευρύτερης ισορροπίας δυνάμεων στη Μέση Ανατολή.
