Οι Γερμανοί ψηφοφόροι εξέλεξαν μια νέα Bundestag την Κυριακή, προαναγγέλλοντας μια δυνητικά ριζική αλλαγή πορείας για την κυβέρνηση και την Ευρώπη.
Ο Φρίντριχ Μερτς, ο συντηρητικός υποψήφιος που θα γίνει ο επόμενος καγκελάριος της Γερμανίας, δήλωσε ότι θέλει η Ευρώπη να αποκτήσει πλήρη «ανεξαρτησία» από τις Ηνωμένες Πολιτείες σε θέματα άμυνας. «Μετά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ την περασμένη εβδομάδα», είπε ο Μερτς σε ζωντανή τηλεοπτική συζήτηση το βράδυ της Κυριακής, «είναι σαφές ότι οι Αμερικανοί, τουλάχιστον αυτό το κομμάτι των Αμερικανών, αυτή η κυβέρνηση, είναι σε μεγάλο βαθμό αδιάφοροι για τη μοίρα της Ευρώπης».
Ο Μερτς έχει προτείνει την ιδέα μιας νέας ευρωπαϊκής αμυντικής συμμαχίας που θα αντικαταστήσει το ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένης της πυρηνικής συνεργασίας με τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Είναι σκληρός απέναντι στη Ρωσία, αλλά φαίνεται επίσης αποφασισμένος να αντιμετωπίσει τον Τραμπ με την ίδια αποφασιστικότητα.
«Σηματοδοτεί ότι το θεμέλιο του μεταπολεμικού προσανατολισμού της Γερμανίας θα αλλάξει υπό την κυβέρνησή του», δήλωσε ο Μουτζτάμπα Ραχμάν, διευθυντής για την Ευρώπη του Eurasia Group. «Και ο Μερτς φαίνεται να έχει κατανοήσει την απειλή που αντιπροσωπεύει ο Τραμπ».
Αυτό είναι καλό νέο για την Ουκρανία, η οποία έχει υποστεί πιέσεις από τον νέο Λευκό Οίκο τις τελευταίες δύο εβδομάδες. Ακόμη καλύτερο είναι το γεγονός ότι ο πιθανός κυβερνητικός συνασπισμός που θα συγκροτήσει ο Μερτς έχει μεγάλες πιθανότητες να υιοθετήσει μια πολύ πιο σκληρή στάση υπέρ της Ουκρανίας (και της ευρωπαϊκής ασφάλειας) από ό,τι κατάφερε η Γερμανία τα τελευταία χρόνια.
Ένας νέος συνασπισμός με σκληρή στάση απέναντι στη Ρωσία
Το δεύτερο κόμμα στον πιθανό συνασπισμό του Μερτς είναι το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) του Όλαφ Σολτς, ο οποίος αυτοπροσδιοριζόταν ως «καγκελάριος της ειρήνης» και ήταν απρόθυμος να κλιμακώσει τη σύγκρουση στην Ουκρανία.
Ωστόσο, έχει δηλώσει ότι δεν θα συμμετάσχει στην ομάδα του SPD σε οποιονδήποτε συνασπισμό. Αυτό ανοίγει την πόρτα για μια προσωπικότητα όπως ο νυν υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους, ένας ακόμη σκληροπυρηνικός απέναντι στη Ρωσία.
Το γεγονός ότι οι συντηρητικοί του Μερτς (CDU/CSU) μπορούν ενδεχομένως να σχηματίσουν έναν «μεγάλο συνασπισμό» με το SPD σημαίνει ότι η νέα κυβέρνηση είναι πιθανό να είναι πιο σταθερή από την προηγούμενη, εύθραυστη τριμερή συνεργασία.
Αν ο συνασπισμός χρειαστεί επιπλέον στήριξη στις κοινοβουλευτικές ψηφοφορίες, ο Μερτς μπορεί να στραφεί στους Πράσινους, των οποίων η πιο εξέχουσα προσωπικότητα, ο Ρόμπερτ Χάμπεκ, είναι από τους πλέον υποστηρικτικούς στην αύξηση των αμυντικών δαπανών και στη βοήθεια προς την Ουκρανία.
«Ο Αμερικανικός ιμπεριαλισμός στα χειρότερά του»
«Οι Αμερικανοί δεν εγκαταλείπουν απλώς την Ευρώπη, αλλά εργάζονται εναντίον της», δήλωσε ο Χάμπεκ την Κυριακή, μετά το κλείσιμο της κάλπης. «Προδίδουν την Ουκρανία. Αυτό είναι ιμπεριαλισμός στα χειρότερά του».
Προέτρεψε την Ευρώπη να ενωθεί και να συμφωνήσει γρήγορα σε λύσεις χρηματοδότησης, προειδοποιώντας ότι η Γερμανία δεν πρέπει να καθυστερήσει στη δημιουργία της νέας κυβέρνησης.
Αν η ανώτατη ομάδα του επόμενου συνασπισμού περιλαμβάνει τον Μερτς και τον Πιστόριους, η Γερμανία ξαφνικά θα φαίνεται πως αποκτά ραχοκοκαλιά όσον αφορά την αμυντική της πολιτική – ακριβώς τη στιγμή που η Ευρώπη το χρειάζεται περισσότερο.
Η απειλή του Τραμπ και η αμφισβήτηση του ΝΑΤΟ
Ο Τραμπ έχει περάσει τον πρώτο μήνα της νέας του θητείας καταστρέφοντας συστηματικά τη διατλαντική συμμαχία, πρώτα στο εμπόριο και έπειτα – ακόμα πιο καταστροφικά – στην άμυνα.
Χωρίς να συμβουλευτεί κανέναν Ευρωπαίο σύμμαχο, ο Αμερικανός πρόεδρος και η ομάδα του άνοιξαν άνευ όρων συνομιλίες με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν για την «ειρήνη» στην Ουκρανία, χαρακτήρισαν τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι «δικτάτορα» και δήλωσαν ότι το Κίεβο δεν θα ανακτήσει ποτέ όλα τα εδάφη που κατέλαβε παράνομα η Μόσχα.
Την Κυριακή, ο Ουκρανός πρόεδρος έφτασε στο σημείο να προσφερθεί να παραιτηθεί εάν αυτό θα βοηθούσε στην επίτευξη ειρήνης και ουσιαστικής ασφάλειας – όπως η ένταξη στο ΝΑΤΟ – για τη χώρα του.
Όμως, ένα από τα πρώτα θέματα που θα πρέπει να εξετάσει ο Μερτς είναι το κατά πόσον το ΝΑΤΟ εξακολουθεί να είναι κατάλληλο για την εποχή του Τραμπ.
Μιλώντας στην τηλεόραση το βράδυ της Κυριακής, ο Μερτς είπε ότι δεν είναι σίγουρος αν μέχρι τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ το καλοκαίρι «θα μιλάμε ακόμα για το ΝΑΤΟ στη σημερινή του μορφή ή αν θα πρέπει να δημιουργήσουμε μια ανεξάρτητη ευρωπαϊκή αμυντική ικανότητα πολύ πιο γρήγορα».
