Εκπρόσωποι τόσο της Κυπριακής Δημοκρατίας όσο και των Τουρκοκυπριακών, μαζί με βασικούς παράγοντες από την Τουρκία, την Ελλάδα, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ευρωπαϊκή Ένωση, έχουν συγκεντρωθεί στη Γενεύη για έναν νέο γύρο συνομιλιών σχετικά με το Κυπριακό ζήτημα και την προσπάθεια επανένωσης. Ωστόσο, οι πιθανότητες για μια σημαντική πρόοδο παραμένουν χαμηλές.
Η Κύπρος παραμένει διχοτομημένη από το 1974, όταν η Τουρκία κατέλαβε παράνομα το βόρειο κομμάτι του νησιού. Έκτοτε, πολλές προσπάθειες επίλυσης της διαμάχης έχουν αποτύχει. Το 1983, η τουρκική διοίκηση ανακήρυξε μονομερώς την ανεξαρτησία της, αλλά παραμένει αναγνωρισμένη μόνο από την Τουρκία. Η διεθνής κοινότητα, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συνεχίζει να θεωρεί τη Βόρεια Κύπρο ως μέρος της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η Κυπριακή Δημοκρατία, μέλος της ΕΕ, επιμένει σε μια διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία, όπως προβλέπουν τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Η τουρκοκυπριακή πλευρά με την πλήρη υποστήριξη της Τουρκίας, τάσσεται υπέρ μιας λύσης δύο κρατών. Η απόσταση μεταξύ των δύο πλευρών μοιάζει αγεφύρωτη.
Ο Άριστος Μιχαηλίδης, διευθυντής της εφημερίδας «Φιλελεύθερος», εξέφρασε σκεπτικισμό σχετικά με το αν οι συνομιλίες θα αποφέρουν ουσιαστική πρόοδο. «Σε αυτό το στάδιο, δεν αναμένονται σημαντικές εξελίξεις. Ωστόσο, μπορεί να συζητηθούν μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, όπως το άνοιγμα νέων σημείων διέλευσης. Και οι δύο πλευρές συμφωνούν σε αυτό, αλλά διαφωνούν για το ποια σημεία θα ανοίξουν και πότε», ανέφερε. Σημείωσε επίσης ότι ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, ενδέχεται να παρέμβει για να διευκολύνει τις διαπραγματεύσεις.
Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, έφτασε στη Γενεύη με ένα συγκεκριμένο σύνολο προτάσεων, επιδιώκοντας να προωθήσει τις διαπραγματεύσεις που έχουν σταματήσει. Παρά το αδιέξοδο, η κοινή γνώμη διατηρεί κάποια ελπίδα. «Ο κόσμος βλέπει τις σκληρές θέσεις και αισθάνεται το αρνητικό κλίμα, αλλά εξακολουθεί να ελπίζει για μια ανατροπή», πρόσθεσε ο Μιχαηλίδης.
Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, Ερσίν Τατάρ, από την πλευρά του, επανέλαβε ότι ο ίδιος ο Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών αναγνώρισε πως οι δύο πλευρές δεν μοιράζονται κοινό έδαφος.
Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, επανέλαβε τη δέσμευση της ΕΕ για επανένωση. «Πλήρης υποστήριξη στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για τις συνομιλίες επίλυσης του Κυπριακού. Επαναλαμβάνουμε τη σταθερή μας δέσμευση για την επανένωση της Κύπρου μέσω μιας συνολικής διευθέτησης στη βάση μιας διζωνικής και δικοινοτικής ομοσπονδίας, σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του ΟΗΕ», ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X.
Full support for the @UN Secretary-General’s efforts on the Cyprus settlement talks taking place today and tomorrow in Geneva.
We reiterate our firm commitment to the reunification of Cyprus, through a comprehensive settlement on the basis of a bizonal and bicommunal federation…
— António Costa (@eucopresident) March 17, 2025
Ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, εξέφρασε την ίδια θέση, δηλώνοντας: « Κύπρος δεν μπορεί πλέον να παραμένει διαιρεμένη». Τόνισε ότι η Ελλάδα υποστηρίζει μια δίκαιη και βιώσιμη λύση, ευθυγραμμιζόμενη με την επίσημη θέση της ΕΕ.
Η συνάντηση υπό την αιγίδα του ΟΗΕ είναι δομημένη γύρω από διμερείς συνομιλίες μεταξύ του Γκουτέρες και κάθε αντιπροσωπείας, πριν από μια επίσημη πενταμερή συνεδρίαση στην έδρα των Ηνωμένων Εθνών στη Γενεύη. Αν και το διπλωματικό κλίμα παραμένει τεταμένο, οι συνομιλίες σηματοδοτούν τη συνέχιση της δέσμευσης για διάλογο, με την ελπίδα για έστω και μικρή πρόοδο.
Στο περιθώριο των επίσημων συναντήσεων, ο Νίκος Χριστοδουλίδης και ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, είχαν μια άτυπη κατ’ ιδίαν συνάντηση διάρκειας 20 λεπτών, προκαλώντας εικασίες σχετικά με πιθανές παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις.
Οι άτυπες συζητήσεις στη Γενεύη έχουν λάβει στήριξη και από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Κύπρο, Τζούλι Ντέιβις Φίσερ, καλωσόρισε τις συνομιλίες, εκφράζοντας την ελπίδα ότι μπορούν να ανοίξουν το δρόμο για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων που θα οδηγήσουν σε μια συνολική διευθέτηση.
