Τα προβλήματα της Κάγια Κάλας ξεκίνησαν από την πρώτη της μέρα.
Η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (EEAS) βρισκόταν σε ταξίδι στο Κίεβο όταν έγραψε στο Twitter: «[Η] Ευρωπαϊκή Ένωση θέλει η Ουκρανία να κερδίσει αυτόν τον πόλεμο» εναντίον της Ρωσίας.
Ορισμένοι αξιωματούχοι της ΕΕ δήλωσαν ότι αισθάνθηκαν άβολα με το γεγονός ότι η επικεφαλής της EEAS, λιγότερο από μια μέρα μετά την ανάληψη των καθηκόντων της, αισθάνθηκε ελεύθερη να προχωρήσει πέρα από τη γλώσσα που θεωρούνταν μέχρι τότε καθιερωμένη, δύο και πλέον χρόνια μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
«Η Κάλας εξακολουθεί να συμπεριφέρεται σαν πρωθυπουργός», είπε ένας διπλωμάτης της ΕΕ, ο οποίος, όπως και άλλοι που παρατίθενται σε αυτό το άρθρο, ζήτησε ανωνυμία για να συζητήσει τις εσωτερικές δυναμικές της Ένωσης.
Ο συγκεκριμένος διπλωμάτης και άλλοι εννέα διπλωμάτες και αξιωματούχοι της ΕΕ επεσήμαναν μια σειρά από σφάλματα κατά τους πρώτους μήνες της Κάλας στη θέση της, από την προώθηση τολμηρών προτάσεων χωρίς προηγούμενη συναίνεση μέχρι την ανάληψη πρωτοβουλιών στις δηλώσεις εξωτερικής πολιτικής, όπως είπαν στο POLITICO. (Η Κάλας έχει, ωστόσο, και υποστηρικτές μεταξύ των βόρειων και ανατολικών χωρών της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Δανής πρωθυπουργού Μέτε Φρεντέρικσεν. Ένας δεύτερος διπλωμάτης σχολίασε: «Συνολικά, είμαστε πολύ ικανοποιημένοι μαζί της.»)
Καθώς η Κάλας έβαλε τη σφραγίδα της στον ρόλο, πιέζοντας τις χώρες της ΕΕ να προσφέρουν περισσότερη στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία, αρκετοί διπλωμάτες δυσανασχέτησαν με το στυλ ηγεσίας της, παραπονόμενοι για έλλειψη διαβούλευσης σε ευαίσθητα θέματα. Τους επόμενους μήνες, οι ανησυχίες αυτές εντάθηκαν, ιδιαίτερα λόγω της επιθετικής της στάσης απέναντι στη Ρωσία, η οποία την έφερε σε αντίθεση με την Ισπανία και την Ιταλία, που δεν συμμερίζονται την άποψή της ότι η Μόσχα αποτελεί άμεση απειλή για την ΕΕ.
«Αν την ακούσεις, φαίνεται ότι βρισκόμαστε σε πόλεμο με τη Ρωσία, κάτι που δεν είναι η επίσημη θέση της ΕΕ», παραπονέθηκε ένας αξιωματούχος της ΕΕ.
«Οι επικριτές θα επικρίνουν»
Καθώς η Κάλας επέστρεφε από τη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου τον Φεβρουάριο, συνέταξε μια πρόταση για τις χώρες της ΕΕ να παράσχουν δισεκατομμύρια σε επείγουσα στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία, μετά τη δήλωση του Αμερικανού αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς ότι η Ρωσία δεν αποτελεί ανησυχία.
Η Εσθονή πολιτικός αντέδρασε όπως θα έκανε μια πρωθυπουργός — διακινώντας ένα δισέλιδο έγγραφο για να αντισταθμίσει γρήγορα μια πιθανή μείωση της αμερικανικής υποστήριξης, ζητώντας από τις 27 χώρες του μπλοκ να βρουν τουλάχιστον 1,5 εκατομμύριο οβίδες πυροβολικού, μεταξύ άλλων αιτημάτων.
Η πρόταση κατατέθηκε το βράδυ της Κυριακής, χωρίς προειδοποίηση, ενόψει μιας συνάντησης εξωτερικών υποθέσεων τις επόμενες ημέρες, και προκάλεσε αντιδράσεις. Ακόμη πιο προκλητικό για ορισμένους παραλήπτες ήταν ο τρόπος με τον οποίο η Κάλας είχε δομήσει την πρότασή της: απαιτούσε από κάθε χώρα να συνεισφέρει αναλογικά με το μέγεθος της οικονομίας της.
Η λογική ήταν ότι αυτό θα ανάγκαζε μεγαλύτερες χώρες της ΕΕ, όπως η Γαλλία, οι οποίες έχουν συνεισφέρει λιγότερο κατά κεφαλήν από τις χώρες της Βόρειας ή Ανατολικής Ευρώπης, να συνεισφέρουν περισσότερα. Ωστόσο, σε κάποιους αυτό έμοιαζε με εξαναγκασμό.
Η κριτική κορυφώθηκε την περασμένη εβδομάδα όταν η Κάλας συμφώνησε να μειώσει τη φιλοδοξία του σχεδίου της, επιδιώκοντας ως πρώτο βήμα μόνο 5 δισεκατομμύρια ευρώ για οβίδες πυροβολικού.
Δύο διπλωμάτες, από την Ανατολική και τη Βόρεια Ευρώπη, σημείωσαν ότι η Κάλας απέτυχε να εξασφαλίσει τη στήριξη σημαντικών χωρών όπως η Γαλλία πριν καταθέσει την πρότασή της.
«Η Κάλας προσλήφθηκε ως ηγέτης σε καιρό πολέμου»
Ένας αξιωματούχος της EEAS υποβάθμισε τις επικρίσεις, λέγοντας ότι τα κράτη μέλη επέλεξαν την Κάλας επειδή ήθελαν έναν ηγέτη σε καιρό πολέμου.
«Προσέλαβαν έναν αρχηγό κράτους για έναν λόγο, όχι για να μετριάζει ήσυχα και να βρίσκει τη μικρότερη κοινή συνισταμένη, αλλά για να προωθεί τα πράγματα», είπε ο αξιωματούχος.
«Η ετυμηγορία δεν έχει ακόμη εκδοθεί»
Η αποτυχία του σχεδίου της Κάλας ακολούθησε την ακύρωση μιας συνάντησης στα τέλη Φεβρουαρίου με τον Υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος ανέβαλε τη συνάντηση τελευταία στιγμή.
Ένας πρώην υψηλόβαθμος αξιωματούχος της ΕΕ συμφώνησε ότι η Κάλας δεν είχε προετοιμάσει επαρκώς τη συνάντηση, προσφέροντας σαφές αποτέλεσμα στην αμερικανική πλευρά.
Έπειτα, ήρθε η περιβόητη ανταλλαγή απόψεων μεταξύ του Βανς και του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, κατά τη διάρκεια συνάντησης στο Οβάλ Γραφείο με τον Ουκρανό Πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Μέσα στη γενικευμένη έκπληξη για την εχθρότητα προς τον Ζελένσκι, η Κάλας έγραψε στο Twitter ότι «ο ελεύθερος κόσμος χρειάζεται νέο ηγέτη» — ένα σχόλιο που μπορεί να ταίριαζε με τη διάθεση πολλών στην Ευρώπη, αλλά ενόχλησε χώρες που επιθυμούν να διατηρήσουν ανοιχτό δίαυλο επικοινωνίας με τον Λευκό Οίκο του Τραμπ.
«Η ετυμηγορία δεν έχει ακόμη εκδοθεί», πρόσθεσε ένας ανώτερος διπλωμάτης της ΕΕ.
