Η εμπορική διαμάχη μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας φαίνεται να περνά σε μια νέα φάση. Ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνει τη ρητορική και τους δασμούς σε κινεζικά προϊόντα, το Πεκίνο απαντά όχι με περισσότερα αντίποινα στο ίδιο μέτωπο, αλλά με μια πιο στοχευμένη και ευέλικτη στρατηγική.
Αντί να συνεχίσει την τακτική των δασμών, η Κίνα στρέφει τώρα την προσοχή της σε άλλους, πιο ευαίσθητους τομείς της αμερικανικής οικονομίας: τις υπηρεσίες, την τεχνολογία, την ψυχαγωγία και τα κρίσιμα ορυκτά που είναι απαραίτητα για την παραγωγή τεχνολογικών προϊόντων και αμυντικών συστημάτων.
Το «μαλακό υπογάστριο» των ΗΠΑ
Η αμερικανική οικονομία έχει ισχυρή παρουσία στον τομέα των υπηρεσιών, από τον τουρισμό και την εκπαίδευση μέχρι τις νομικές και χρηματοοικονομικές υπηρεσίες. Οι εξαγωγές των ΗΠΑ στην Κίνα σε αυτούς τους τομείς έφτασαν τα 55 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024, με σημαντικό πλεόνασμα. Εκεί ακριβώς στοχεύει το Πεκίνο.
Ήδη, Κινέζοι αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει τους πολίτες να αποφεύγουν τα ταξίδια και τις σπουδές στις ΗΠΑ. Η Nomura εκτιμά ότι αν περιοριστεί σημαντικά ο τουρισμός και η εκπαίδευση, μπορεί να χαθούν έσοδα άνω των 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τις ΗΠΑ, με τη φοιτητική κινητικότητα να αποτελεί το 71% αυτής της δραστηριότητας.
Περιορισμοί σε ορυκτά και τεχνολογία
Παράλληλα, η Κίνα αυστηροποιεί τους κανόνες για τις εξαγωγές σπάνιων γαιών, ορυκτών απαραίτητων για την παραγωγή μικροτσίπ, ηλιακών πάνελ και στρατιωτικού εξοπλισμού. Οι κινεζικές επιχειρήσεις θα χρειάζονται πλέον ειδικές άδειες για να εξάγουν τέτοιους πόρους στις ΗΠΑ.
Το Πεκίνο προχωρά επίσης σε ελέγχους για πιθανά μονοπώλια σε αμερικανικές εταιρείες όπως η Google και η DuPont, ενώ έχει ήδη προσθέσει αρκετές επιχειρήσεις σε έναν κατάλογο «αναξιόπιστων οντοτήτων», περιορίζοντας τη δυνατότητα δραστηριοποίησής τους στην Κίνα.
Από τον κινηματογράφο έως την Boeing
Ο πολιτισμός δεν μένει εκτός αυτού του πολέμου. Η Κίνα ανακοίνωσε πως θα μειώσει τις εισαγωγές αμερικανικών ταινιών, ενώ προέτρεψε τους πολίτες της να στραφούν σε εγχώρια τεχνολογία. Αν και οι εξαγωγές ψυχαγωγίας αποτελούν μόλις το 6% των συνολικών αμερικανικών εξαγωγών στον τομέα, η κίνηση έχει υψηλό συμβολισμό.
Η Boeing, επίσης, επλήγη άμεσα, καθώς οι κινεζικές αεροπορικές εταιρείες έλαβαν εντολή να μην προχωρήσουν σε νέες παραλαβές αεροσκαφών και να περιορίσουν τις προμήθειες από τις ΗΠΑ.
Πίεση πριν τις διαπραγματεύσεις
Οι αναλυτές εκτιμούν πως το Πεκίνο οικοδομεί μια ισχυρή θέση διαπραγμάτευσης, χρησιμοποιώντας «έξυπνα» μέτρα αντί για μετωπική σύγκρουση με δασμούς. Όπως αναφέρει και η Nomura, η Κίνα επιδιώκει να έχει έτοιμο ένα ισχυρό οπλοστάσιο όταν –και αν– καθίσει ξανά στο τραπέζι των συνομιλιών με τις ΗΠΑ.
Προς το παρόν, πάντως, η ψυχρότητα κυριαρχεί. Το Πεκίνο δηλώνει ανοιχτό στον διάλογο, αλλά ζητά σεβασμό και ισοτιμία. Από την άλλη πλευρά, ο Τραμπ θέτει ως προϋπόθεση η Κίνα να κάνει την πρώτη κίνηση. Μέχρι να γίνει αυτό, η εμπορική σύγκρουση συνεχίζεται, αλλά πλέον σε νέα πεδία, λιγότερο προβλέψιμα και περισσότερο στρατηγικά.
