Περίπου 200 δισ. ευρώ αναμένονται να κατευθυνθούν έως το 2030 για έργα υποδομών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με στόχο την ενίσχυση της στρατιωτικής κινητικότητας. Η στρατιωτική κινητικότητα αφορά στην ταχεία και απρόσκοπτη μετακίνηση στρατιωτικού προσωπικού, υλικού και μέσων εντός και εκτός της Ε.Ε. Οι υποδομές αυτές, αν και προορίζονται κυρίως για στρατιωτικούς σκοπούς, θα έχουν διπλή χρήση, καθώς θα χρησιμοποιούνται και από τους πολίτες.
Η ανάγκη για ενίσχυση της στρατιωτικής κινητικότητας έχει γίνει πιο επιτακτική από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία και έχει συμπεριληφθεί στη Λευκή Βίβλο της Ε.Ε. για την Άμυνα. Μέχρι στιγμής, έχουν διατεθεί 1,7 δισ. ευρώ για 95 έργα σε 21 χώρες της Ε.Ε., ενώ πλέον ο σχεδιασμός των έργων περιλαμβάνει και τη συμμετοχή του ΝΑΤΟ, δεδομένου ότι 23 χώρες της Ε.Ε. είναι ταυτόχρονα μέλη της Συμμαχίας.
Στις διαπραγματεύσεις με το ΝΑΤΟ για τα έργα στρατιωτικής κινητικότητας συμμετέχει ο Έλληνας Επίτροπος στην Κομισιόν, Απόστολος Τζιτζικώστας, ο οποίος είναι υπεύθυνος για το χαρτοφυλάκιο των βιώσιμων μεταφορών και του τουρισμού.
Ζωτικής σημασίας
«Το Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών δεν είναι σημαντικό μόνο για τη συνδεσιμότητα των ανθρώπων και των επιχειρήσεων. Είναι επίσης ζωτικής σημασίας για την άμυνα, την ασφάλεια και τη στρατιωτική ετοιμότητα της Ευρώπης», είπε σε πρόσφατη ενημέρωση Ελλήνων δημοσιογράφων στις Βρυξέλλες ο κ. Τζιτζικώστας και εξήγησε: «Το σχέδιο δράσης που είναι ήδη σε εξέλιξη μέχρι το 2026 σχεδιάστηκε για να διασφαλίσει ότι οι υποδομές των μεταφορών μας μπορούν να αντέξουν το βάρος και την κλίμακα των στρατιωτικών μετακινήσεων, συμπεριλαμβανομένου του εφοδιασμού σε καύσιμα».
Το πρώτο χρονικό ορόσημο είναι το 2030, σύμφωνα με τον σχεδιασμό των έργων και έχουν ήδη προσδιοριστεί τμήματα του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών με στρατιωτική σημασία τα οποία χρειάζονται αναβάθμιση στις στρατιωτικές ανάγκες κατά προτεραιότητα. Σε συνεργασία με το ΝΑΤΟ έχουν δημιουργηθεί τέσσερις διάδρομοι στρατιωτικής κινητικότητας, εντός των οποίων έχουν εντοπιστεί 500 hot spots υποδομών που εξυπηρετούν τόσο στρατιωτικές όσο και πολιτικές ανάγκες.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στην Ελλάδα, τέτοια σημεία έχουν προσδιοριστεί στον Έβρο και τη Λήμνο, αν και ο κατάλογος με τα ακριβή σημεία και τη θέση των διαδρόμων δεν έχει δημοσιοποιηθεί για λόγους ασφαλείας. Η λίστα των 500 σημείων καταρτίστηκε με τη συμμετοχή των υπουργείων Άμυνας και Μεταφορών των κρατών-μελών της Ε.Ε., και μετά από διαβουλεύσεις με το ΝΑΤΟ.
Τα έργα που σχεδιάζονται για αυτά τα 500 σημεία περιλαμβάνουν υποδομές διπλής χρήσης, όπως η κατασκευή νέων έργων ή η αναβάθμιση υφιστάμενων υποδομών, όπως για παράδειγμα ενίσχυση οδικών και σιδηροδρομικών γεφυρών, η επέκταση λιμενικών υποδομών και η διεύρυνση σηράγγων, προκειμένου να διασφαλιστεί η ταχεία και απρόσκοπτη στρατιωτική κινητικότητα στην Ευρώπη.
«Απέχουμε ακόμα πολύ από ένα καλά συνδεμένο και ανθεκτικό δίκτυο μεταφορών διπλής χρήσης, πολιτικής και στρατιωτικής, που να πληροί τις ανάγκες μας. Οι μελλοντικές επενδύσεις πρέπει να είναι πιο στοχευμένες και να αυξηθούν σημαντικά.
Σε συνδυασμό με τις πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις οφείλουμε να εντείνουμε τις δράσεις μας στον τομέα της πρόληψης και της άμυνας», είπε ο κ. Τζιτζικώστας και πρόσθεσε: «Η Λευκή Βίβλος για το Μέλλον της Ευρωπαϊκής Άμυνας, μαζί με τον χρηματοδοτικό πυλώνα του, το ReArm Europe Plan/Readiness 2030, περιγράφει τη νέα προσέγγιση για την ευρωπαϊκή άμυνα και τις επενδύσεις και υπογραμμίζει τη σημασία της στρατιωτικής κινητικότητας.
Έχουμε ήδη δημιουργήσει τέσσερις διαδρόμους στρατιωτικής κινητικότητας, σε στενή συνεργασία με το ΝΑΤΟ. Τα έργα αφορούν υποδομές διπλής χρήσης, που σημαίνει ότι θα έχουν οφέλη όχι μόνο για τη στρατιωτική κινητικότητα, αλλά για όλους τους Ευρωπαίους πολίτες. Οι επενδύσεις μας δεν αφορούν μόνο δρόμους, αλλά και τον σιδηρόδρομο και τα λιμάνια. Για να γίνουν αυτά τα έργα πρέπει επειγόντως να αυξήσουμε τη χρηματοδότηση για τη στρατιωτική κινητικότητα τόσο στο τρέχον όσο και στο επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο».
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της Ε.Ε., οι υποδομές μεταφορών κατά μήκος των τεσσάρων διαδρόμων στρατιωτικής κινητικότητας (corridors) θα καλύπτουν ταυτόχρονα τις ανάγκες των πολιτών και των Ενόπλων Δυνάμεων. Όπως αναφέρεται στη Λευκή Βίβλο για την Άμυνα, οι σιδηροδρομικές υποδομές, για παράδειγμα, θα πρέπει κατά προτεραιότητα να δίνουν πρόσβαση στις Ένοπλες Δυνάμεις σε περιόδους κρίσεων.
Σημειώνεται ότι ο σχεδιασμός αναλυτικά αλλά και ο ακριβής προϋπολογισμός του συγκεκριμένου έργου θα έχει ανακοινωθεί το αργότερο μέχρι το Σεπτέμβριο. Όσον αφορά τη χρηματοδότηση τους θα προέρχεται τόσο με ευρωπαϊκά και εθνικά κονδύλια όσο και και συμπράξεις με τον ιδιωτικό τομέα μιας και τα έργα κατά κύριο λόγο θα χρησιμοποιούνται από τους πολίτες.
