Το Ισραήλ εξαπέλυσε την μεγαλύτερη στρατιωτική επιχείρηση στην ιστορία του κατά του Ιράν, όχι μόνο με στόχο το πυρηνικό του πρόγραμμα, αλλά επιδιώκοντας μια ευρύτερη πολιτική και στρατιωτική παράλυση του καθεστώτος της Τεχεράνης. Αυτό σηματοδοτεί μια «εκστρατεία αποκεφαλισμού» που φιλοδοξεί να αλλάξει τους όρους του παιχνιδιού στη Μέση Ανατολή.
Μέσα σε λίγες μόλις ώρες, το Ισραήλ ανέφερε ότι συνέτριψε κρίσιμες υποδομές του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος του Ιράν. Πλήγματα δέχτηκαν το πυρηνικό εργοστάσιο της Νατάνζ, βασική τοποθεσία για την παραγωγή σχάσιμου υλικού, καθώς και συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας και τμήματα του βαλλιστικού οπλοστασίου. Παράλληλα, το Ισραήλ εξόντωσε κορυφαία στρατιωτικά στελέχη, επιχειρώντας να αποκόψει τον ανώτατο ηγέτη Αλί Χαμενεΐ από την ιεραρχία της άμυνας. Μεταξύ των νεκρών συγκαταλέγονται ο επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης, υποστράτηγος Χοσεΐν Σαλαμί, ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Μοχαμάντ Μπαγκερί και ο στρατηγός Γκολάμ Αλί Ρασίντ, καθώς και σχεδόν ολόκληρη η ηγεσία της αεροπορίας των Φρουρών. Επίσης, τουλάχιστον πέντε Ιρανοί πυρηνικοί επιστήμονες σκοτώθηκαν.
Στρατηγική «αποκεφαλισμού» και εμπλοκή της Μοσάντ
Η ισραηλινή επίθεση, η οποία περιλάμβανε πέντε κύματα επιδρομών με εκατοντάδες πολεμικά αεροσκάφη, δεν είναι ένα συμβολικό πλήγμα. Όπως αναφέρει η Wall Street Journal και επισημαίνει ο Μαρκ Ντούμποβιτς, επικεφαλής του think tank Foundation for Defense of Democracies, πρόκειται για μια «εκστρατεία αποκεφαλισμού» που στοχεύει όχι μόνο το πυρηνικό κέντρο αλλά και την υποδομή της διοίκησης του Ιράν. Οι στόχοι επεκτάθηκαν σε κέντρα αποφάσεων και πρόσωπα-κλειδιά της θεοκρατικής ηγεσίας, συμπεριλαμβανομένων αυτών που μπορούν να δώσουν εντολή για αντίποινα.
Η ισραηλινή υπηρεσία πληροφοριών Μοσάντ διεξήγαγε επιχειρήσεις εντός του Ιράν, αναζητώντας ηγετικούς στόχους στην Τεχεράνη και εισάγοντας λαθραία εκρηκτικά drones και άλλα κατευθυνόμενα όπλα. Αυτές οι δυνάμεις στο έδαφος χρησιμοποιήθηκαν για να επιτεθούν στην ιρανική αεράμυνα και τους εκτοξευτές βαλλιστικών πυραύλων, ανοίγοντας το δρόμο για τα πολεμικά αεροσκάφη.
Αντιμέτωπο με ένα άνευ προηγουμένου κύμα επιθέσεων, το Ιράν προειδοποίησε το Ισραήλ να «αναμένει σκληρή τιμωρία». Παρόλο που αρχικά ανακοίνωσε την εκτόξευση 100 drones, τα οποία καταρρίφθηκαν με τη βοήθεια της Ιορδανίας, αργότερα την Παρασκευή ιρανικοί βαλλιστικοί πύραυλοι έπληξαν τουλάχιστον επτά σημεία γύρω από το Τελ Αβίβ, προκαλώντας εκρήξεις και ζημιές. Εκρήξεις ακούστηκαν και στην Ιερουσαλήμ.
Ο Ντάνι Σιτρινόβιτς, ανώτερος ερευνητής στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ (INSS), προειδοποιεί ότι «βρισκόμαστε μόνο στην αρχή αυτού που πιθανότατα θα εξελιχθεί σε ένα εντελώς διαφορετικό επεισόδιο από τις προηγούμενες άμεσες συγκρούσεις Ισραήλ και Ιράν». Η εκστρατεία αναμένεται να συνεχιστεί για τις επόμενες δύο εβδομάδες, με στόχο είτε την εξαναγκαστική επιστροφή του καθεστώτος στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων είτε την πλήρη αποδυνάμωσή του.
Παρόμοια τακτική με Χαμάς και Χεζμπολάχ
Αυτή η στρατηγική θυμίζει την προσέγγιση του Ισραήλ κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο και της Χαμάς στη Γάζα. Και στις δύο περιπτώσεις, το Τελ Αβίβ στόχευσε την εξόντωση ηγετικών στελεχών και την αποδιοργάνωση της αλυσίδας διοίκησης. «Αν παραλύσεις τη διαδικασία λήψης αποφάσεων, μπορείς να πετύχεις πολλά», δήλωσε ο Γιάκοβ Αμιντρoρ, πρώην σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Ισραήλ.
Παρόλο που η ισραηλινή επίθεση μπορεί να καθυστερήσει το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, η Τεχεράνη αποτελεί έναν πιο σύνθετο και ισχυρό αντίπαλο σε σχέση με τη Χεζμπολάχ. Ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ αναγνώρισε τη σοβαρότητα των πληγμάτων, αλλά το καθεστώς προχώρησε άμεσα σε αντικατάσταση των στρατιωτικών διοικητών που σκοτώθηκαν, δηλώνοντας ότι «οι διάδοχοί τους και οι συνάδελφοί τους θα αναλάβουν άμεσα τα καθήκοντά τους». Η έκβαση αυτής της «ολομέτωπης εκστρατείας» θα έχει βαθιές και μακροχρόνιες συνέπειες για το μέλλον του Ιράν και τη σταθερότητα της περιοχής.
