Σε κλειστό κύκλο, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, πραγματοποιείται σήμερα στην Κωνσταντινούπολη μια υψηλής σημασίας τριμερής συνάντηση ανάμεσα στην Τουρκία, την Ιταλία και τη Λιβύη, με πρωταγωνιστή τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, που επιχειρεί να στήσει ένα νέο γεωπολιτικό παρασκήνιο εξουσίας στη Βόρεια Αφρική.
Με την πολιτική αποσταθεροποίηση στη Λιβύη να συνεχίζεται και το μεταναστευτικό ζήτημα να επανέρχεται δριμύτερο στο προσκήνιο, η Άγκυρα φέρεται να διαμορφώνει έναν μηχανισμό ελέγχου και επιρροής, διεκδικώντας ρόλο ρυθμιστή και σε ζητήματα ασφαλείας, στρατοπέδων προσφύγων και θαλάσσιων ζωνών, με την Ελλάδα και την Αίγυπτο να απουσιάζουν επιδεικτικά από το τραπέζι.
Πολιτική σταθερότητα και εκλογές στη Λιβύη: Το «διακύβευμα» της Άγκυρας
Η Άγκυρα, ενώ διατηρεί την παραδοσιακή υποστήριξή της στην κυβέρνηση Ντμπεϊμπά στη Δυτική Λιβύη, ταυτόχρονα επεκτείνει τις επαφές της και με την Ανατολική Λιβύη – γεγονός που καταδεικνύει τη στρατηγική της να εξασφαλίσει επιρροή ανεξαρτήτως της τελικής ισορροπίας εξουσίας.
Ένας από τους απώτερους στόχους του Ερντογάν είναι η επικύρωση από τη λιβυκή Βουλή του Τουρκο-Λιβυκού Μνημονίου για τις θαλάσσιες ζώνες, το οποίο μέχρι σήμερα παραμένει ανεπίσημο, αν και ισχύει de facto στην εξωτερική πολιτική της Άγκυρας.
Το μεταναστευτικό στο τραπέζι: Διάχυτοι φόβοι για μυστικές διευθετήσεις
Η μεταναστευτική πίεση από τη Λιβύη προς την Ιταλία και την Κεντρική Μεσόγειο επανέρχεται ως θέμα αιχμής. Σύμφωνα με πληροφορίες, στην περιοχή της Σαμπράθα, τουρκικά UAV έχουν χρησιμοποιηθεί σε επιχειρήσεις κατά διακινητών, γεγονός που αποτυπώνει τον αυξημένο επιχειρησιακό ρόλο της Άγκυρας ακόμα και σε ζητήματα εσωτερικής ασφάλειας της Λιβύης.
Ωστόσο, υπάρχουν σοβαρές καταγγελίες ότι αυτές οι επιχειρήσεις χρησιμοποιούνται ως πρόσχημα για την εξουδετέρωση παλαιών συμμάχων της κυβέρνησης της Τρίπολης, δηλαδή πολιτοφυλακών που πλέον εμφανίζουν αποστασιοποίηση από τον Ντμπεϊμπά.
Η πρόταση Ντμπεϊμπά για τουρκική διαχείριση των κέντρων κράτησης μεταναστών
Σε πρόσφατες συνομιλίες με διπλωματικούς εκπροσώπους της ΕΕ, της Ελλάδας, της Ιταλίας και της Μάλτας, ο Ντμπεϊμπά φέρεται να πρότεινε τη δημιουργία κλειστών δομών στη Λιβύη με ευρωπαϊκή και καταριανή χρηματοδότηση, υπό τουρκική διοίκηση και φύλαξη. Μια πρόταση που εάν ευοδωθεί, θα σηματοδοτήσει δραματική μετατόπιση του ελέγχου μεταναστευτικών ροών στη Μεσόγειο προς την Τουρκία.
Η Τουρκία ως «μεσολαβητής» και ο ρόλος της Ιταλίας
Ο Ερντογάν θα επιχειρήσει σήμερα να προβάλει τον εαυτό του ως ρυθμιστή και ενωτικό κρίκο ανάμεσα στις δύο αντιμαχόμενες λιβυκές πλευρές – σε μια στιγμή που η απεσταλμένη του ΟΗΕ προσπαθεί να θέσει κοινό εκλογικό πλαίσιο, για την επαναφορά της πολιτικής ομαλότητας στη χώρα.
Η Ιταλία από την πλευρά της φαίνεται να στηρίζει τη διαδικασία, αποδεχόμενη τον αυξημένο ρόλο της Άγκυρας, παρά τις αντιδράσεις και τις γεωπολιτικές ανησυχίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αποκλεισμοί και ανησυχία σε Ελλάδα και Αίγυπτο
Η επιλογή να μην προσκληθούν η Ελλάδα και η Αίγυπτος σε μια σύνοδο που αφορά θαλάσσιες ζώνες και μεταναστευτικές ροές, δημιουργεί εύλογες ανησυχίες. Ειδικά καθώς και οι δύο χώρες έχουν εμπράκτως εμπλακεί στη διαμόρφωση της ασφάλειας και της πολιτικής λύσης στη Λιβύη.
Ο κίνδυνος είναι να δημιουργηθεί ένας «παρασυνασπισμός» διαχείρισης κρίσιμων γεωπολιτικών θεμάτων χωρίς την παρουσία των άμεσα ενδιαφερόμενων κρατών. Το γεγονός αυτό αναμένεται να εγείρει αντιδράσεις σε διπλωματικό επίπεδο.
