Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ουκρανία χαράσσουν κοινή στρατηγική απέναντι στο σχέδιο του Βλαντιμίρ Πούτιν για κατάπαυση του πυρός, απορρίπτοντας τις μονομερείς απαιτήσεις της Μόσχας και προτάσσοντας ως αδιαπραγμάτευτη προϋπόθεση την εκεχειρία πριν από οποιαδήποτε συζήτηση για ανταλλαγή εδαφών. Η κοινή αυτή γραμμή διαμορφώθηκε ενόψει της κρίσιμης συνάντησης Ντόναλντ Τραμπ–Βλαντιμίρ Πούτιν στις 15 Αυγούστου στην Αλάσκα, με στόχο τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Εντατικές διεργασίες καταγράφονται στο διπλωματικό παρασκήνιο ενόψει της συνάντησης του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντιμίρ Πούτιν στις 15 Αυγούστου στην Αλάσκα. Η κινητικότητα εντάθηκε μετά την αποκάλυψη της Wall Street Journal ότι ο Ρώσος πρόεδρος προτείνει κατάπαυση του πυρός, με τον όρο να λάβει τον πλήρη έλεγχο του Ντονέτσκ και του Λουγκάνσκ.
Σύγχυση γύρω από την πρόταση Πούτιν
Οι ευρωπαϊκές χώρες ζήτησαν από τον απεσταλμένο των ΗΠΑ στη Μόσχα, Στιβ Γουίτκοφ, διευκρινίσεις για το τι ακριβώς είχε προτείνει ο Ρώσος πρόεδρος. Σύμφωνα με τη WSJ, ο Τραμπ είχε ενημερώσει αρχικά τους Ευρωπαίους ηγέτες ότι η Ρωσία θα αποσυρθεί από περιοχές νότια της Ζαπορίζια και της Χερσώνας με αντάλλαγμα τον έλεγχο του Ντονέτσκ. Ωστόσο, σε επόμενη επικοινωνία, ο Γουίτκοφ μίλησε για αποχώρηση και «πάγωμα» της πρώτης γραμμής.
Σε τρίτη συνομιλία, ο απεσταλμένος του Τραμπ διευκρίνισε ότι η μόνη πρόταση στο τραπέζι ήταν η μονομερής αποχώρηση της Ουκρανίας από το Ντονέτσκ, με αντάλλαγμα κατάπαυση του πυρός. Όταν η πρόταση αυτή έγινε ξεκάθαρη, απορρίφθηκε άμεσα από τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι και τους Ευρωπαίους. «Η πρόταση είναι πολύ χειρότερη από ό,τι είπε ο Τραμπ», σχολίασε Ευρωπαίος αξιωματούχος. «Πρόκειται για το να δοθεί στον Πούτιν αυτό που θέλει δωρεάν», πρόσθεσε άλλος.
Η αντιπρόταση Ευρώπης και Κιέβου
Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ουκρανία έχουν ετοιμάσει κοινή αντιπρόταση που απορρίπτει τα βασικά αιτήματα της Μόσχας. Στις διαβουλεύσεις συμμετείχαν υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι από τη Βρετανία, τη Γερμανία, τη Γαλλία και την Ουκρανία.
Η πρόταση προβλέπει ότι:
-
Πρώτα θα πρέπει να υπάρξει εκεχειρία, πριν από οποιαδήποτε άλλη ενέργεια.
-
Η ανταλλαγή εδαφών μπορεί να γίνει μόνο αμοιβαία: εάν η Ουκρανία αποσυρθεί από ορισμένες περιοχές, η Ρωσία θα πρέπει να αποσυρθεί από άλλες.
-
Οποιαδήποτε εδαφική παραχώρηση θα πρέπει να συνοδεύεται από δεσμευτικές εγγυήσεις ασφάλειας, περιλαμβανομένης της πιθανής ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ.
Ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος φέρεται να δήλωσε:
«Ό,τι κι αν συμβεί στην Ουάσινγκτον, η Ευρώπη θα συνεχίσει να παρέχει όπλα και χρηματοδότηση στην Ουκρανία».
Η θέση αυτή συνοψίζεται σε τρεις άξονες:
-
Ενεργή διπλωματία για τον τερματισμό του πολέμου.
-
Σταθερή υποστήριξη στο Κίεβο σε στρατιωτικό και οικονομικό επίπεδο.
-
Συνεχής πίεση στη Ρωσική Ομοσπονδία.
Οι επαφές με την αμερικανική πλευρά
Το ευρωπαϊκό σχέδιο παρουσιάστηκε στον Αμερικανό αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, τον απεσταλμένο του Τραμπ στην Ουκρανία Κιθ Κέλογκ και τον πρέσβη των ΗΠΑ στη Μόσχα Στιβ Γούιτκοφ. Οι περισσότερες επαφές έγιναν μέσω βιντεοδιάσκεψης, με τον Βανς να συμμετέχει αυτοπροσώπως.
Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επανέλαβαν ότι «το μέλλον της Ουκρανίας δεν μπορεί να αποφασιστεί χωρίς την παρουσία του Κιέβου».
Ζελένσκι: «Δεν παραδίδουμε τη γη μας»
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία δεν μπορεί να παραβιάσει το Σύνταγμά της σε ό,τι αφορά εδαφικά ζητήματα και ότι «οι Ουκρανοί ποτέ δεν θα παραδώσουν τη γη τους στους κατακτητές».
Αναφερόμενος στη συνάντηση Τραμπ–Πούτιν, τόνισε ότι το Κίεβο είναι έτοιμο για πραγματικές λύσεις που μπορούν να φέρουν ειρήνη, αλλά προειδοποίησε: «Λύσεις χωρίς το Κίεβο θα είναι λύσεις κατά της ειρήνης».
Επαφές Μακρόν με Ουκρανία και Ευρωπαίους ηγέτες
Σε ανάρτησή του στο Telegram, ο Ζελένσκι έκανε γνωστό ότι συνομίλησε τηλεφωνικά με τον Εμανουέλ Μακρόν για την «διπλωματική κατάσταση» ενόψει της συνόδου κορυφής. «Είναι σημαντικό να μην καταφέρουν οι Ρώσοι να εξαπατήσουν κανέναν ξανά», τόνισε.
Στόχος: Κοινή «κόκκινη γραμμή»
Η Ευρώπη επιδιώκει να χαράξει μαζί με την Ουκρανία μια κοινή κόκκινη γραμμή για τις διαπραγματεύσεις. Το μήνυμα προς τον Πούτιν είναι σαφές: ο τερματισμός του πολέμου πρέπει να ξεκινήσει με εκεχειρία και αμοιβαίες παραχωρήσεις, όχι με μονομερείς απαιτήσεις.
