Με βλέμμα στραμμένο στο Νόμπελ Ειρήνης, ο Ντόναλντ Τραμπ εισέρχεται στη σημερινή συνάντηση με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στην Αλάσκα, επιδιώκοντας να εδραιώσει την εικόνα του ως διεθνούς ειρηνοποιού ηγέτη.
Η κρίσιμη αυτή επαφή, με επίκεντρο τον πόλεμο στην Ουκρανία, αποτελεί για τον Αμερικανό πρόεδρο μια ευκαιρία να αποδείξει ότι μπορεί να τερματίσει συγκρούσεις που έχουν διχάσει την παγκόσμια κοινότητα. Παρά τις ανησυχίες των Ευρωπαίων και του Κιέβου για τους πιθανούς όρους μιας κατάπαυσης του πυρός, ο Τραμπ εμφανίζεται αποφασισμένος να δείξει ότι η προσωπική διπλωματία και οι άμεσες συνομιλίες με τον Ρώσο ηγέτη μπορούν να οδηγήσουν σε απτά αποτελέσματα.
Η στρατηγική του «προέδρου της ειρήνης»
Από την αρχή της δεύτερης θητείας του, ο Τραμπ επιχειρεί να καλλιεργήσει την εικόνα του ως ηγέτη που δεν διστάζει να εμπλακεί προσωπικά σε διεθνείς κρίσεις. Μέσα σε λίγους μήνες, έχει διακηρύξει ότι συνέβαλε σε συμφωνίες ειρήνης σε περιοχές όπως ο Νότιος Καύκασος, η Μέση Ανατολή και η Ασία, ενώ η συνάντηση με τον Πούτιν θεωρείται η κορωνίδα της διπλωματικής του ατζέντας. Η φιλοδοξία του να κερδίσει το Νόμπελ Ειρήνης δεν αποτελεί μυστικό, καθώς ο ίδιος έχει μιλήσει ανοιχτά για τον στόχο αυτό.
Οι διαφορετικοί στόχοι Τραμπ και Πούτιν
Για τον Αμερικανό πρόεδρο, ακόμη και μια προσωρινή εκεχειρία στην Ουκρανία θα αποτελούσε πολιτική νίκη και ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί εντός και εκτός ΗΠΑ. Από την άλλη, για τον Ρώσο ηγέτη, η ίδια η παρουσία του σε αμερικανικό έδαφος, χωρίς να έχει παραχωρήσει ουσιαστικά εδάφη ή στρατηγικά πλεονεκτήματα, είναι ήδη ένα μήνυμα ισχύος. Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η Μόσχα ενδέχεται να δει τις συνομιλίες ως μέσο εδραίωσης των κεκτημένων της, παρά ως βήμα για τερματισμό του πολέμου.
Οι φόβοι της Ευρώπης και του Κιέβου
Η απουσία εκπροσώπων της Ουκρανίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων προκαλεί ανησυχία. Οι Ευρωπαίοι φοβούνται ότι οποιαδήποτε συμφωνία που θα αφήνει τη Ρωσία να διατηρήσει εδάφη θα ανοίξει τον δρόμο για μελλοντικές επιθετικές ενέργειες. Το Κίεβο, από την πλευρά του, τονίζει ότι η εδαφική ακεραιότητα είναι αδιαπραγμάτευτη και κατοχυρωμένη στο Σύνταγμα της χώρας.
Ένα αβέβαιο αποτέλεσμα
Η σύνοδος κορυφής στην Αλάσκα ενδέχεται να καταλήξει είτε σε μια περιορισμένη συμφωνία για παύση των εχθροπραξιών είτε σε πλήρη αποτυχία, με κάθε πλευρά να ενισχύει τη δική της αφήγηση. Το μόνο βέβαιο είναι ότι ο Τραμπ βλέπει στη συνάντηση αυτή μια σπάνια ευκαιρία να γράψει το όνομά του στη λίστα των ηγετών που άφησαν ιστορικό αποτύπωμα στην παγκόσμια ειρήνη.
Το οικονομικό παρασκήνιο πίσω από τη διπλωματία
Πέρα από τις δηλώσεις περί ειρήνης, η συνάντηση Τραμπ–Πούτιν έχει έντονο οικονομικό υπόβαθρο. Ο Αμερικανός πρόεδρος αντιμετωπίζει κάθε διπλωματική συμφωνία ως ευκαιρία ενίσχυσης των εμπορικών και ενεργειακών δεσμών των ΗΠΑ, με αντάλλαγμα πολιτικές παραχωρήσεις. Από την πλευρά της, η Ρωσία, παρότι εμφανίζεται στρατιωτικά σταθερή, αντιμετωπίζει σοβαρές οικονομικές πιέσεις από κυρώσεις και πτώση των εσόδων από υδρογονάνθρακες.
Η πιθανότητα άρσης ή χαλάρωσης κάποιων περιορισμών θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη Μόσχα, ενώ για την Ουάσιγκτον, η σύναψη νέων εμπορικών συμφωνιών και η εξαγωγή αμερικανικής τεχνολογίας και ενέργειας προς τη ρωσική αγορά αποτελούν στρατηγικούς στόχους. Έτσι, πίσω από το αφήγημα του ειρηνοποιού ηγέτη, η διαπραγμάτευση ενδέχεται να διαμορφωθεί και ως μια σκληρή παρτίδα γεωοικονομικού πόκερ.
