Σε μια αιφνιδιαστική κίνηση που προκαλεί πολιτικούς και οικονομικούς τριγμούς, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε την απομάκρυνση της διοικήτριας της Ομοσπονδιακής Τράπεζας (Fed), Λίζα Κουκ. Η απόφαση κοινοποιήθηκε με επιστολή που ο ίδιος δημοσιοποίησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και φέρεται να συνδέεται με κατηγορίες για απάτη σχετική με στεγαστικά δάνεια.
Οι κατηγορίες για τα δάνεια
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Στέγασης (FHFA), Μπιλ Παλτ, η Κουκ το 2021 είχε δηλώσει δύο κύριες κατοικίες, στο Μίσιγκαν και στην Ατλάντα, προκειμένου να εξασφαλίσει ευνοϊκότερους όρους υποθηκών. Οι κανόνες προβλέπουν ότι οι δεύτερες κατοικίες ή τα ακίνητα προς ενοικίαση επιβαρύνονται με υψηλότερα επιτόκια. Ο Τραμπ στη δήλωσή του έκανε λόγο για «παραπλανητική και ενδεχομένως εγκληματική συμπεριφορά» και τόνισε ότι «δεν μπορεί να έχει εμπιστοσύνη στην ακεραιότητά της».
Η αντίδραση της Κουκ
Η Λίζα Κουκ, σε πρώτη της αντίδραση μετά την ανακοίνωση της απομάκρυνσής της, έκανε λόγο για μια «πρωτοφανή και πολιτικά υποκινούμενη επίθεση» στην ανεξαρτησία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας. Όπως τόνισε, δεν προτίθεται να παραιτηθεί και θα εξαντλήσει κάθε νομικό μέσο προκειμένου να υπερασπιστεί τόσο την ακεραιότητά της όσο και τον θεσμό που υπηρετεί. Παράλληλα, κατηγόρησε τον Ντόναλντ Τραμπ ότι επιχειρεί να ελέγξει τη Fed για πολιτικούς σκοπούς, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια παρέμβαση «απειλεί τη σταθερότητα των αγορών και την εμπιστοσύνη των πολιτών στην οικονομία των ΗΠΑ».
Πολιτικές προεκτάσεις και αντιδράσεις
Η απόφαση ήρθε λίγες μόλις ημέρες αφότου η Κουκ είχε δηλώσει ότι δεν προτίθεται να παραιτηθεί από το επταμελές διοικητικό συμβούλιο της Fed, παρά τις πιέσεις του Τραμπ. Δημοκρατικοί γερουσιαστές εξέφρασαν την πλήρη υποστήριξή τους προς το πρόσωπό της, καταγγέλλοντας ότι η κίνηση του προέδρου συνιστά προσπάθεια άλωσης της ανεξαρτησίας της Ομοσπονδιακής Τράπεζας. Η ίδια αναμένεται να δώσει νομική μάχη για να παραμείνει στη θέση της.
Ο αγώνας για τον έλεγχο της Fed
Η κίνηση αυτή αποτελεί το τελευταίο επεισόδιο στη διαρκή σύγκρουση του Ντόναλντ Τραμπ με την Fed. Ο πρόεδρος έχει στο παρελθόν εξαπολύσει σφοδρές επιθέσεις κατά του προέδρου της Τράπεζας, Τζερόμ Πάουελ, κατηγορώντας τον ότι δεν μειώνει τα επιτόκια, ενώ είχε φτάσει να απειλήσει με αποπομπή του. Η απομάκρυνση της Κουκ δίνει στον Τραμπ τη δυνατότητα να ορίσει δικό του στέλεχος, φιλικό προς την πολιτική των χαμηλών επιτοκίων, ενισχύοντας την πίεση στον Πάουελ, του οποίου η θητεία λήγει το 2026.
Οι επόμενες κινήσεις
Αναλυτές εκτιμούν ότι η απομάκρυνση θα οδηγήσει σε νομική διαμάχη, καθώς η Fed παραδοσιακά θεωρείται ανεξάρτητος θεσμός. Αν και ο Τραμπ υποστηρίζει ότι έχει τη συνταγματική αρμοδιότητα να απολύει μέλη του συμβουλίου, το εάν αυτό θα σταθεί νομικά μένει να φανεί στα δικαστήρια. Στο μεταξύ, οι αγορές αναμένουν με ανησυχία τις εξελίξεις, καθώς οποιαδήποτε κίνηση που θίγει την ανεξαρτησία της Fed μπορεί να επηρεάσει την εμπιστοσύνη στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
