Η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε ότι δεν θα χορηγήσει βίζα στον πρόεδρο της Παλαιστινιακής Αρχής Μαχμούντ Αμπάς και σε περίπου 80 στελέχη της PLO και της Παλαιστινιακής Αρχής, στερώντας τους τη δυνατότητα να συμμετάσχουν στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη τον Σεπτέμβριο. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ επικαλέστηκε «λόγους εθνικής ασφάλειας» και κατηγόρησε την ΠΑ για υπονόμευση της ειρηνευτικής διαδικασίας και για «αδυναμία να αποκηρύξει σταθερά την τρομοκρατία», φέρνοντας ως παράδειγμα την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ τον Οκτώβριο του 2023.
Στην ανακοίνωση τονίστηκε ότι «είναι προς το συμφέρον των ΗΠΑ να καταστήσουμε την PLO και την Παλαιστινιακή Αρχή υπόλογες για τη μη τήρηση των δεσμεύσεών τους και για την υπονόμευση των προοπτικών ειρήνης». Εξαίρεση αποτελεί η μόνιμη παλαιστινιακή αποστολή στον ΟΗΕ, τα μέλη της οποίας δεν επηρεάζονται από το μέτρο.
Οι αντιδράσεις της Παλαιστινιακής Αρχής και της Ε.Ε.
Η Παλαιστινιακή Αρχή εξέφρασε έκπληξη και οργή, καταγγέλλοντας παραβίαση της Συμφωνίας Έδρας του ΟΗΕ (1947), σύμφωνα με την οποία οι ΗΠΑ, ως κράτος-υποδοχέας, υποχρεούνται να διευκολύνουν την πρόσβαση όλων των αντιπροσωπειών στη Νέα Υόρκη. «Η Γενική Συνέλευση δεν μπορεί να υπόκειται σε περιορισμούς», σχολίασε ο Γάλλος ΥΠΕΞ Ζαν-Νοέλ Μπαρό.
Σκληρή ήταν η αντίδραση και άλλων Ευρωπαίων: ο Ισπανός ΥΠΕΞ Χοσέ Μανουέλ Αλβάρες χαρακτήρισε την απόφαση «απαράδεκτη», ενώ ο Ιρλανδός Σάιμον Χάρις κάλεσε την ΕΕ να διαμαρτυρηθεί «με τον πιο έντονο τρόπο». Αντίθετα, ο Ισραηλινός ΥΠΕΞ Γκίντεον Σάαρ χαιρέτισε την αμερικανική στάση.
Ιστορικά προηγούμενα και πιθανές εξελίξεις
Η υπόθεση θυμίζει το 1988, όταν οι ΗΠΑ είχαν αρνηθεί βίζα στον Γιάσερ Αραφάτ. Τότε η Γενική Συνέλευση μεταφέρθηκε εκτάκτως στη Γενεύη, ώστε ο Παλαιστίνιος ηγέτης να μπορέσει να μιλήσει. Το ενδεχόμενο ενός αντίστοιχου σεναρίου αναζωπυρώνεται τώρα, καθώς ήδη ο εκπρόσωπος του ΟΗΕ Στεφάν Ντουζάριτς δήλωσε ότι θα γίνουν επαφές με την Ουάσιγκτον για το ζήτημα.
Η χρονική συγκυρία είναι κρίσιμη: στη σύνοδο του ΟΗΕ, Βρετανία, Γαλλία, Αυστραλία και Καναδάς έχουν δεσμευτεί να στηρίξουν την αναγνώριση του παλαιστινιακού κράτους, κάτι που βρίσκει αντίθετους τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Ήδη 147 από τα 193 κράτη-μέλη του ΟΗΕ έχουν αναγνωρίσει την Παλαιστίνη, που διαθέτει καθεστώς παρατηρητή, όπως η Αγία Έδρα.
Το γεωπολιτικό διακύβευμα
Η απαγόρευση στον Αμπάς επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το κλίμα στη Μέση Ανατολή, σε μια περίοδο όπου η διεθνής κοινότητα εμφανίζεται διχασμένη:
-
Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ενισχύουν τη στήριξή τους στην Παλαιστίνη, καταδικάζοντας παράλληλα την ισραηλινή επιχείρηση στη Γάζα που έχει προκαλέσει δεκάδες χιλιάδες νεκρούς και ανθρωπιστική κρίση.
-
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιμένουν ότι το παλαιστινιακό κράτος μπορεί να δημιουργηθεί μόνο μέσω απευθείας διαπραγματεύσεων.
Η απόφαση της Ουάσιγκτον, όμως, δείχνει να απομονώνει διπλωματικά τις ΗΠΑ απέναντι σε συμμάχους τους, ενώ παράλληλα ανοίγει νέα συζήτηση για τα όρια του ρόλου τους ως χώρας-υποδοχέα του ΟΗΕ.
