Η Ανατολική Ευρώπη βρίσκεται σε καθεστώς ύψιστης επιφυλακής, καθώς ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τούσκ, δήλωσε ότι η χώρα του είναι πιο κοντά σε στρατιωτική σύγκρουση «από οποιαδήποτε στιγμή μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο», σύμφωνα με τον Guardian. Αφορμή αποτέλεσε η μαζική εισβολή ρωσικών drones στον πολωνικό εναέριο χώρο, εξέλιξη που προκάλεσε άμεση κινητοποίηση του ΝΑΤΟ.
Ρωσικά drones στον πολωνικό εναέριο χώρο
Σύμφωνα με τον Guardian, τουλάχιστον 19 παραβιάσεις καταγράφηκαν μέσα σε μία νύχτα, μερικές μάλιστα από έδαφος Λευκορωσίας. Η Πολωνία κατέρριψε τρία drones, ενώ έκλεισε τέσσερα αεροδρόμια, συμπεριλαμβανομένων εκείνων της Βαρσοβίας. Μαχητικά F-35 της Ολλανδίας συμμετείχαν σε αποστολές αναχαίτισης, ενώ η Βρετανία εξετάζει την αποστολή μαχητικών Typhoon για ενισχυμένη αεροπορική επιτήρηση.
Η εισβολή θεωρείται το πιο σοβαρό επεισόδιο εμπλοκής του ΝΑΤΟ με ρωσικές δυνάμεις από την έναρξη της πλήρους εισβολής στην Ουκρανία το 2022.
Αντιδράσεις Πολωνίας, ΝΑΤΟ και Ουκρανίας
Ο Τούσκ συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση της κυβέρνησης, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα πρέπει να προετοιμαστεί για «διάφορα σενάρια». Παράλληλα, η Πολωνία επικαλέστηκε το άρθρο 4 του ΝΑΤΟ, ζητώντας επίσημες διαβουλεύσεις. Το άρθρο αυτό έχει χρησιμοποιηθεί μόλις επτά φορές στην ιστορία της Συμμαχίας, στοιχείο που δείχνει τη σοβαρότητα της κατάστασης.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι κάλεσε τις χώρες του ΝΑΤΟ να αντιδράσουν σθεναρά: «Η Μόσχα πάντα ελέγχει τα όρια του δυνατού· αν δεν βρει ισχυρή αντίδραση, θα κλιμακώσει περαιτέρω». Ο Ουκρανός ΥΠΕΞ ζήτησε μάλιστα από γειτονικά κράτη να καταρρίπτουν ρωσικούς πυραύλους και drones εντός ουκρανικού εναέριου χώρου, ειδικά κοντά στα σύνορα με το ΝΑΤΟ.
Η θέση της Μόσχας και το ενδεχόμενο κλιμάκωσης
Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας αρνήθηκε πρόθεση πλήγματος σε πολωνικούς στόχους, χωρίς ωστόσο να επιβεβαιώσει ή να διαψεύσει την παραβίαση του εναέριου χώρου. Η δήλωση πως «είμαστε έτοιμοι για διαβουλεύσεις με το πολωνικό υπουργείο Άμυνας» αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αποκλιμάκωσης.
Ωστόσο, η ανακοίνωση κοινής ρωσο-λευκορωσικής στρατιωτικής άσκησης («Zapad») για την Παρασκευή εντείνει την ανησυχία. Ήδη, η Πολωνία αποφάσισε το κλείσιμο όλων των χερσαίων συνόρων της με τη Λευκορωσία.
Οι διεθνείς διαστάσεις
Ο Ντόναλντ Τραμπ, μέσω ανάρτησής του, σχολίασε: «Τι γίνεται με τη Ρωσία που παραβιάζει τον πολωνικό εναέριο χώρο με drones; Ξεκινάμε!». Την ίδια στιγμή, η Ουκρανία πιέζει για πιο ενεργή εμπλοκή της Συμμαχίας, ενώ η Ευρώπη και οι ΗΠΑ εξετάζουν τρόπους ενίσχυσης της πολωνικής αεράμυνας.
Η παραβίαση του πολωνικού εναέριου χώρου δείχνει πως ο πόλεμος στην Ουκρανία κινδυνεύει πλέον να εξαπλωθεί σε έδαφος του ΝΑΤΟ, μετατρέποντας μια περιφερειακή σύγκρουση σε πιθανή διεθνή κρίση.
