Η σημερινή συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στις 21:00 (ώρα Ελλάδας) θα πραγματοποιηθεί στο περίφημο «Σπίτι της Τουρκίας» στη Νέα Υόρκη, το αμφιλεγόμενο ουρανοξύστη-σύμβολο του Ερντογάν, που κόστισε σχεδόν 300 εκατομμύρια δολάρια και βρίσκεται ακριβώς απέναντι από τον ΟΗΕ.
Το διπλωματικό «γήπεδο» του Ερντογάν
Το κτίριο των 36 ορόφων δεν είναι απλώς η έδρα της τουρκικής αποστολής στα Ηνωμένα Έθνη. Ο Τούρκος πρόεδρος το παρουσιάζει ως «χώρο αντάξιο της δόξας της χώρας», ενώ για τους επικριτές του αποτελεί μνημείο υπεροψίας και υπερβολής.
Η επιλογή του Ερντογάν να υποδεχθεί τον Έλληνα πρωθυπουργό σε «τουρκικό έδαφος» λίγα βήματα από τον ΟΗΕ θεωρείται ιδιαίτερα συμβολική. Στην ίδια τοποθεσία είχε πραγματοποιηθεί και η συνάντησή τους πρόπερσι, ενώ πέρυσι η πρωτοβουλία ανήκε στην ελληνική πλευρά και έλαβε χώρα στα γραφεία του ΟΗΕ.
Η ανέγερση του ουρανοξύστη
Η ιδέα για το «Σπίτι της Τουρκίας» ξεκίνησε το 2012, όταν η Άγκυρα αγόρασε δύο κτίρια στο Turtle Bay για να τα κατεδαφίσει. Η κατασκευή άρχισε το 2017 και ολοκληρώθηκε το 2021 από το αρχιτεκτονικό γραφείο Perkins Eastman.
Το ύψος του φτάνει τα 171 μέτρα, η πρόσοψη του θυμίζει την ημισέληνο της τουρκικής σημαίας και η κορυφή του σχηματίζει τουλίπα – το εθνικό λουλούδι της χώρας.
Στο εσωτερικό του φιλοξενούνται η τουρκική αποστολή στον ΟΗΕ, το προξενείο, κατοικίες διπλωματών, αμφιθέατρο, αίθουσες συνεδριάσεων, εκθεσιακοί χώροι και τζαμί. Σύμφωνα με τουρκοκυπριακά ΜΜΕ, ένας όροφος έχει παραχωρηθεί στο ψευδοκράτος, το οποίο δεν αναγνωρίζεται διεθνώς.
Το κόστος και τα σκάνδαλα
Η συνολική δαπάνη έφτασε τα 291 εκατ. δολάρια, κάνοντας το «Σπίτι της Τουρκίας» το ακριβότερο διπλωματικό κτίριο που έχει χτίσει ποτέ η Άγκυρα. Η πολυτέλεια αυτή προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων στην Τουρκία, σε μια περίοδο οικονομικής κρίσης.
Τα προβλήματα δεν έλειψαν: λίγο πριν τα εγκαίνια έπεσε υαλοπίνακας από τον 10ο όροφο, ενώ οι επιθεωρητές κατέγραψαν ελλείψεις στα συστήματα πυρασφάλειας και εξαερισμού. Το σκάνδαλο μεγάλωσε όταν αποκαλύφθηκε ότι ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Έρικ Άνταμς, φέρεται να είχε δεχθεί πιέσεις και «δώρα» ώστε να δοθεί άδεια λειτουργίας χωρίς πλήρεις ελέγχους. Παρά την αθώωσή του το 2025, η υπόθεση άφησε βαρύ στίγμα στο όνομα του κτιρίου.
Το πολιτικό μήνυμα της σημερινής συνάντησης
Η επιλογή του τόπου δεν είναι τυχαία: με τη συνάντηση αυτή ο Ερντογάν θέλει να προβάλει το «Σπίτι της Τουρκίας» ως σύμβολο ισχύος και διεθνούς παρουσίας. Για την Αθήνα, η έμφαση δίνεται στο διάλογο και στη σημασία των επαφών σε μια κρίσιμη συγκυρία για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Είτε ως διπλωματικό «όπλο» είτε ως μνημείο υπερβολής, το «Σπίτι της Τουρκίας» έχει μετατραπεί σε σημείο αναφοράς για τις διεθνείς κινήσεις της Άγκυρας και σήμερα θα βρεθεί στο επίκεντρο των προβολέων με τη συνάντηση των δύο ηγετών.
