Οι Ηνωμένες Πολιτείες εισήλθαν σε καθεστώς shutdown για πρώτη φορά μετά το 2018, καθώς η Γερουσία δεν κατάφερε να εγκρίνει χρηματοδότηση για τη λειτουργία της κυβέρνησης. Το αποτέλεσμα είναι εκατοντάδες χιλιάδες δημόσιοι υπάλληλοι να βγαίνουν σε αναγκαστική άδεια άνευ αποδοχών, ενώ πολλές ομοσπονδιακές υπηρεσίες αναστέλλουν τη λειτουργία τους.
Το πολιτικό αδιέξοδο που οδήγησε στο shutdown
Το νέο οικονομικό έτος ξεκίνησε χωρίς συμφωνία για τον προϋπολογισμό. Οι Ρεπουμπλικάνοι πρότειναν βραχυπρόθεσμη παράταση χρηματοδότησης, αλλά οι Δημοκρατικοί την απέρριψαν, με αποτέλεσμα να σταματήσει η ροή κονδυλίων. Ο Ντόναλντ Τραμπ κατηγόρησε τους αντιπάλους του ότι «θέλουν να κλείσουν τα πάντα», προειδοποιώντας για «μη αναστρέψιμες επιπτώσεις».
Τι συμβαίνει σε ένα shutdown
Κάθε οικονομικό έτος στις ΗΠΑ ξεκινά την 1η Οκτωβρίου και απαιτείται έγκριση χρηματοδότησης από το Κογκρέσο για τις ομοσπονδιακές υπηρεσίες. Αν δεν ψηφιστεί νομοσχέδιο δαπανών ή έστω μια προσωρινή παράταση (continuing resolution), τότε πολλές υπηρεσίες αναστέλλουν τη λειτουργία τους.
Δεν σταματά όλος ο κρατικός μηχανισμός, καθώς συνεχίζουν να λειτουργούν η φύλαξη των συνόρων, οι νοσοκομειακές υπηρεσίες, η αστυνόμευση και οι πτήσεις, ωστόσο χιλιάδες εργαζόμενοι τίθενται σε υποχρεωτική άδεια άνευ αποδοχών.
Αν και στο παρελθόν οι υπάλληλοι αυτοί αποζημιώθηκαν αναδρομικά, η καθημερινότητα των πολιτών επηρεάζεται σημαντικά. Επιπτώσεις καταγράφονται σε εθνικά πάρκα, επιθεωρήσεις τροφίμων, προγράμματα προσχολικής εκπαίδευσης, φοιτητικά δάνεια και υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιας.
Οι συντάξεις και τα επιδόματα Medicare συνεχίζουν να καταβάλλονται, αλλά η επεξεργασία νέων αιτήσεων παγώνει, ενώ ένα παρατεταμένο shutdown μπορεί να προκαλέσει καθυστερήσεις σε μετακινήσεις και γενικότερα στην οικονομία.
Χαρακτηριστικό είναι ότι στο shutdown του 2019 χιλιάδες φοιτητές δυσκολεύτηκαν με φορολογικά έγγραφα για υποτροφίες, ενώ το υπουργείο Γεωργίας είχε προειδοποιήσει πως τα κουπόνια τροφίμων θα εξαντλούνταν μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Οι συνέπειες για την καθημερινότητα
Η διακοπή χρηματοδότησης δεν σημαίνει ότι κλείνει όλος ο κρατικός μηχανισμός, αλλά επηρεάζει άμεσα βασικές λειτουργίες:
-
750.000 δημόσιοι υπάλληλοι τίθενται σε υποχρεωτική άδεια άνευ αποδοχών.
-
Στην υπηρεσία πολιτικής αεροπορίας (FAA) περισσότεροι από 11.000 εργαζόμενοι βγαίνουν σε προσωρινή άδεια, ενώ οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας παραμένουν στη θέση τους χωρίς μισθό.
-
Τα εθνικά πάρκα, οι επιθεωρήσεις τροφίμων και τα προγράμματα προσχολικής εκπαίδευσης αναστέλλονται.
-
Η έκδοση φοιτητικών δανείων και νέων αιτήσεων κοινωνικών παροχών «παγώνει».
-
Συντάξεις και επιδόματα Medicare εξακολουθούν να καταβάλλονται, αλλά οι νέες αιτήσεις καθυστερούν.
Το ιστορικό των shutdowns
Από το 1980 οι ΗΠΑ έχουν βρεθεί σε ανάλογη κατάσταση 15 φορές. Το πιο πρόσφατο shutdown, τον Δεκέμβριο του 2018, διήρκεσε 35 ημέρες, το μεγαλύτερο στην αμερικανική ιστορία, και κόστισε περίπου 11 δισ. δολάρια. Το τρέχον θεωρείται πλήρες shutdown, αφού καμία από τις 12 βασικές πράξεις του προϋπολογισμού δεν εγκρίθηκε.
Το κλείσιμο της αμερικανικής κυβέρνησης αποκαλύπτει το βαθύ πολιτικό ρήγμα μεταξύ Ρεπουμπλικάνων και Δημοκρατικών και πλήττει εκατοντάδες χιλιάδες εργαζομένους.
Αν παραταθεί, οι συνέπειες για την οικονομία και την καθημερινότητα των πολιτών θα είναι ακόμη πιο σοβαρές, με τον κίνδυνο να επαναληφθεί το σκηνικό του 2018.
