Σε μια από τις μεγαλύτερες αμυντικές συμφωνίες των τελευταίων δεκαετιών προχώρησε η Μεγάλη Βρετανία με την Τουρκία. Ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ, υπέγραψε με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συμφωνία ύψους έως και 8 δισεκατομμυρίων λιρών για την πώληση 20 μαχητικών αεροσκαφών Eurofighter Typhoon, ενισχύοντας τόσο τη βρετανική αμυντική βιομηχανία όσο και τη στρατιωτική συνεργασία των δύο χωρών στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.
«Νίκη για τους εργαζομένους, τη βιομηχανία και το ΝΑΤΟ»
Μιλώντας μετά την υπογραφή της συμφωνίας στην Άγκυρα, ο Κιρ Στάρμερ χαρακτήρισε τη συμφωνία «νίκη για τους Βρετανούς εργαζομένους, νίκη για τη βρετανική αμυντική βιομηχανία και νίκη για την ασφάλεια του ΝΑΤΟ».
«Το να έχουμε αυτή την ικανότητα εξασφαλισμένη με το Ηνωμένο Βασίλειο είναι πραγματικά σημαντικό για τη συμμαχία του ΝΑΤΟ», ανέφερε ο Βρετανός πρωθυπουργός σε δηλώσεις του σε τουρκικά μέσα ενημέρωσης.
Η μεγαλύτερη συμφωνία αεροσκαφών εδώ και 20 χρόνια
Σύμφωνα με το βρετανικό πρακτορείο PA, πρόκειται για τη μεγαλύτερη συμφωνία για μαχητικά αεροσκάφη των τελευταίων δύο δεκαετιών και την πρώτη νέα παραγγελία Typhoon από το 2017. Η συμφωνία εκτιμάται ότι θα συμβάλει στη διατήρηση χιλιάδων θέσεων εργασίας σε βρετανικά εργοστάσια και θα ενισχύσει τη γραμμή παραγωγής που είχε φτάσει σε κρίσιμο σημείο.
Τα αεροσκάφη θα παραχθούν σε συνεργασία μεταξύ Βρετανίας, Γερμανίας, Ιταλίας και Ισπανίας, με το 37% της παραγωγής να πραγματοποιείται στο Ηνωμένο Βασίλειο, κυρίως στα εργοστάσια της BAE Systems στο Warton και στο Samlesbury κοντά στο Preston.
Θέσεις εργασίας και οικονομικά οφέλη
Η Downing Street τόνισε ότι η συμφωνία θα «σώσει» τη γραμμή παραγωγής στο εργοστάσιο του Warton, όπου απασχολούνται σχεδόν 6.000 εργαζόμενοι, ενώ υποστηρίζει επιπλέον 1.900 θέσεις εργασίας στη νοτιοδυτική Αγγλία και τη Σκωτία, μεταξύ αυτών και στην Rolls-Royce στο Μπρίστολ.
Ο υπουργός Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου σημείωσε ότι η συμφωνία είναι «η μεγαλύτερη εξαγωγική επιτυχία αεροσκαφών σε μία γενιά», προσθέτοντας:
«Θα φέρει δισεκατομμύρια λίρες στην οικονομία μας και θα διατηρήσει τις βρετανικές γραμμές παραγωγής ενεργές για πολλά χρόνια. Αυτή η συνεργασία είναι η αιχμή του δόρατος της αμυντικής και βιομηχανικής σύμπραξης ανάμεσα στις δύο χώρες».
Το παρασκήνιο της συμφωνίας
Η συμφωνία αποτελεί το αποτέλεσμα μακροχρόνιων διαπραγματεύσεων, καθώς η Άγκυρα επιδίωκε από το 2023 να προμηθευτεί τα συγκεκριμένα αεροσκάφη, ενώ οι συζητήσεις είχαν καθυστερήσει λόγω επιφυλάξεων από τη Γερμανία. Τον περασμένο Ιούλιο, η Βρετανία και η Τουρκία υπέγραψαν μνημόνιο κατανόησης, ανοίγοντας τον δρόμο για την οριστικοποίηση της παραγγελίας.
Αν και αρχικά υπήρχαν αναφορές ότι η Τουρκία θα αγόραζε 40 αεροσκάφη, τελικά η πρώτη φάση της συμφωνίας περιλαμβάνει 20 Eurofighter Typhoon, με την παράδοσή τους να αναμένεται το 2030.
Διπλωματικό άνοιγμα Στάρμερ στην Άγκυρα
Η επίσκεψη του Στάρμερ στην Τουρκία είναι η πρώτη του ως πρωθυπουργού. Ο Βρετανός ηγέτης κατέθεσε στεφάνι στο μαυσωλείο του Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, πριν από την τελετή υπογραφής στο προεδρικό μέγαρο στην Άγκυρα. Η συμφωνία θεωρείται κομβική για την εδραίωση στενότερων δεσμών μεταξύ των δύο χωρών, τόσο σε επίπεδο άμυνας όσο και σε ζητήματα ενεργειακής και γεωπολιτικής συνεργασίας.
