Η Ουάσιγκτον εντείνει τις πιέσεις προς την Άγκυρα, ζητώντας να σταματήσει τις ενεργειακές συναλλαγές με τη Ρωσία και να εγκαταλείψει τον ρόλο του «επιτήδειου ουδέτερου» που έχει υιοθετήσει από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Οι ΗΠΑ ξεκαθαρίζουν ότι η Τουρκία, ως χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ, οφείλει να συνταχθεί πλήρως με τη δυτική γραμμή έναντι της Μόσχας.
Το μήνυμα της Ουάσιγκτον στην Άγκυρα
Κατά τη συνάντηση της Δευτέρας (10 Νοεμβρίου 2025) στην Άγκυρα, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο τόνισαν στον Τούρκο ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν ότι «όλοι οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ πρέπει να σταματήσουν τις αγορές ρωσικής ενέργειας». Η δήλωση αυτή, που περιλαμβάνεται σε επίσημη ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, αποδίδεται άμεσα στο «κάλεσμα του προέδρου Τραμπ» για πλήρη απομόνωση της Μόσχας.
Η ενεργειακή εξάρτηση της Τουρκίας από τη Ρωσία
Η Τουρκία είναι σήμερα ο τρίτος μεγαλύτερος εισαγωγέας ρωσικού αργού πετρελαίου μετά την Κίνα και την Ινδία, ενώ συνεχίζει να προμηθεύεται μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου από ρωσικούς αγωγούς. Παράλληλα, η συνεργασία των δύο χωρών έχει επεκταθεί και στην πυρηνική ενέργεια, καθώς το εργοστάσιο στο Ακουγιού κατασκευάζεται με ρωσική τεχνολογία και χρηματοδότηση.
Δεύτερη προειδοποίηση σε δύο μήνες
Πρόκειται για τη δεύτερη δημόσια προειδοποίηση των ΗΠΑ προς την Τουρκία μέσα σε διάστημα δύο μηνών, ένδειξη της αυξανόμενης δυσαρέσκειας της Ουάσιγκτον. Η πρώτη προειδοποίηση είχε γίνει στα τέλη Σεπτεμβρίου, όταν ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, κατά τη συνάντησή του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στον Λευκό Οίκο, είχε δηλώσει πως «το καλύτερο πράγμα που θα μπορούσε να κάνει η Τουρκία είναι να σταματήσει να αγοράζει πετρέλαιο και φυσικό αέριο από τη Ρωσία». Οι ΗΠΑ θεωρούν ότι οι πωλήσεις ενέργειας αποτελούν την κύρια πηγή χρηματοδότησης του πολέμου στην Ουκρανία.
Η Ελλάδα στο επίκεντρο της ενεργειακής στρατηγικής των ΗΠΑ
Την ίδια ώρα, οι πιέσεις προς την Άγκυρα συμπίπτουν με την ενίσχυση της ενεργειακής συνεργασίας Ελλάδας – ΗΠΑ. Η ExxonMobil υπέγραψε πρόσφατα συμφωνία συμμετοχής στην ερευνητική γεώτρηση στο οικόπεδο Ασωπός-1, στο βορειοδυτικό Ιόνιο, σηματοδοτώντας την πρώτη γεώτρηση στη χώρα μετά από τέσσερις δεκαετίες. Παράλληλα, η Chevron σε συνεργασία με την HELLENiQ Energy έχει αναλάβει την αναζήτηση κοιτασμάτων σε δύο οικόπεδα νότια της Κρήτης.
Ο στρατηγικός στόχος της Αθήνας
Η ελληνική κυβέρνηση επιδιώκει να μετατρέψει τη χώρα σε ενεργειακό κόμβο για τη νοτιοανατολική Ευρώπη, προωθώντας τη διέλευση υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) προς τα Βαλκάνια και την Ουκρανία. Ο σχεδιασμός αυτός εντάσσεται στη συνολική στρατηγική της Δύσης για διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας και μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία.
