Το αίμα Rh null, γνωστό και ως «χρυσό αίμα», αποτελεί έναν από τους σπανιότερους τύπους αίματος παγκοσμίως. Μόλις περίπου 50 άνθρωποι έχουν καταγραφεί ότι το διαθέτουν, κάτι που το καθιστά εξαιρετικά πολύτιμο αλλά και δύσκολο στη διαχείριση. Το συγκεκριμένο φαινότυπο δεν περιέχει κανένα από τα 50+ αντιγόνα του συστήματος Rhesus, γεγονός που δημιουργεί μεγάλες προκλήσεις τόσο στις μεταγγίσεις όσο και στη συνολική υγεία των ατόμων που το έχουν.
Τι σημαίνει να έχει κάποιος “Rh null”
Η απουσία όλων των αντιγόνων Rh οφείλεται σε σπάνιες γενετικές μεταλλάξεις και μπορεί να προκαλέσει χρόνια αιμολυτική αναιμία, με ερυθρά αιμοσφαίρια πιο εύθραυστα και επιρρεπή σε καταστροφή. Παράλληλα, οι άνθρωποι με Rh null μπορούν να λάβουν αίμα μόνο από άτομα της ίδιας ομάδας, κάτι που τους καθιστά εξαιρετικά ευάλωτους σε περιπτώσεις ατυχημάτων ή επεμβάσεων. Συχνά, ενθαρρύνονται να καταψύχουν δικό τους αίμα για μελλοντική χρήση.
Γιατί ονομάζεται “χρυσό”
Παρά την ακραία σπανιότητά του, το Rh null έχει τεράστια ιατρική αξία.
Επειδή δεν διαθέτει αντιγόνα Rh, μπορεί να χορηγηθεί σε ασθενείς με όλους τους σπάνιους τύπους του συστήματος Rhesus, καθιστώντας το ιδανικό για κρίσιμες περιπτώσεις όπου η απόλυτη συμβατότητα είναι απαραίτητη. Οι επιστήμονες το εξετάζουν ως “κλειδί” για την ανάπτυξη καθολικών μεταγγίσεων στο μέλλον.
Ο άνθρωπος με το «Χρυσό Αίμα» βοήθησε να γεννηθούν πάνω από 2 εκατ. βρέφη
Ο 81 ετών Χάρισον έχει στο αίμα του ένα αντίσωμα που χρησιμοποιείται για την παρασκευή της αντι-D ανοσοσφαιρίνης, η οποία σώζει ζωές καθώς χορηγείται σε γυναίκες την περίοδο της κύησης, οι οποίες πάσχουν από αυτοάνοση θρομβοπενική πορφύρα (ΑΘΠ), η σύγχρονη ονομασία της οποίας είναι πρωτοπαθής αυτοάνοσος θρομβοπενία. Στην περίπτωση αυτή το αίμα της εγγύου κινδυνεύει να “επιτεθεί” στο έμβρυο
Σύμφωνα με το Αιματολογικό Τμήμα του Αυστραλιανού Ερυθρού Σταυρού, ο Χάρισον έχει δώσει αίμα περισσότερες από 1.100 φορές μέσα σε έξι δεκαετίες και έχει βοηθήσει έτσι να σωθούν πάνω από δύο εκατομμύρια βρέφη.
“Εχω σώσει πολλές ζωές και έχω βοηθήσει να έρθουν πολλά παιδιά στον κόσμο και ναι, αυτό με κάνει να αισθάνομαι όμορφα”, δήλωσε την Παρασκευή ο Χάρισον στο Nine Network.
Μάλιστα η ιδιαίτερη αυτή ιδιότητα του αίματός του τού έχει χαρίσει μια θέση στο Βιβλίο των Ρεκόρ Γκίνες, ενώ έχει βραβευτεί για το έργο του στην αιμοδοσία με το μετάλλιο Order of Australia.
Οι προσπάθειες δημιουργίας τεχνητού Rh null στο εργαστήριο
Εδώ και χρόνια, διεθνείς ερευνητικές ομάδες προσπαθούν να αναπαράγουν το σπάνιο αυτό αίμα.
Μελετητές στο Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ, αλλά και άλλοι σε ΗΠΑ, Καναδά και Ισπανία, χρησιμοποιούν:
-
τεχνολογία Crispr-Cas9
-
βλαστοκύτταρα
-
γενετικές καλλιέργειες
για να δημιουργήσουν ερυθρά αιμοσφαίρια χωρίς αντιγόνα Rh.
Αν αυτές οι προσπάθειες επιτύχουν, θα μπορούσαν να δημιουργηθούν τραπεζες σπάνιου τεχνητού αίματος, ικανές να σώσουν χιλιάδες ζωές παγκοσμίως.
Πόσο κοντά είμαστε σε μια επανάσταση
Παρότι οι πρώτες κλινικές δοκιμές τεχνητού αίματος έχουν ξεκινήσει, οι επιστήμονες τονίζουν ότι βρισκόμαστε ακόμη μακριά από την πρακτική παραγωγή του σε μεγάλη κλίμακα.
Η διαδικασία ωρίμανσης των ερυθρών αιμοσφαιρίων στο εργαστήριο παραμένει δύσκολη και χρονοβόρα.
Ωστόσο, η πρόοδος των τελευταίων ετών δείχνει ότι η ανθρωπότητα ίσως βρίσκεται ένα βήμα πιο κοντά σε μια τεράστια επιστημονική αλλαγή:
την παραγωγή ενός καθολικού, παντός τύπου αίματος εν μέρει βασισμένου στο “χρυσό αίμα” που θα μπορούσε να μεταμορφώσει για πάντα την ιατρική των μεταγγίσεων.
