Σε αυστηρό τόνο αντέδρασαν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις στο αμερικανικό ειρηνευτικό σχέδιο των 28 σημείων για την Ουκρανία, στέλνοντας από τη σύνοδο της G20 ηχηρό μήνυμα προς την Ουάσιγκτον: το κείμενο χρειάζεται αναθεώρηση και τα σύνορα δεν αλλάζουν διά της βίας. Η κοινή ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου σηματοδοτεί ξεκάθαρα την έντονη ανησυχία της Ε.Ε. για τις προβλέψεις του σχεδίου Τραμπ, ιδιαίτερα για τους περιορισμούς που θέτει στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις και για τις έμμεσες παραχωρήσεις στη Ρωσία.
Οι ηγέτες της Ευρώπης, αλλά και ο Καναδάς και η Ιαπωνία, επισήμαναν πως το αμερικανικό σχέδιο μπορεί να αποτελέσει «βάση εργασίας», ωστόσο απαιτεί σημαντικές βελτιώσεις ώστε να διασφαλίζει μια δίκαιη και βιώσιμη ειρήνη. Παράλληλα, τόνισαν πως οποιοδήποτε σημείο του σχεδίου αφορά την Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ θα πρέπει να εγκριθεί προηγουμένως από τα κράτη-μέλη, στέλνοντας μήνυμα πως δεν πρόκειται να αποδεχτούν τετελεσμένα.
«Δεν αλλάζουν τα σύνορα διά της βίας»
Στο κοινό ανακοινωθέν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, οι ηγέτες υπογραμμίζουν ότι ανησυχούν ιδιαίτερα για τους περιορισμούς στο ουκρανικό στράτευμα, οι οποίοι σύμφωνα με ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές θα άφηναν την Ουκρανία εκτεθειμένη σε μελλοντική ρωσική επίθεση. Επαναλαμβάνουν δε τη βασική αρχή της ευρωπαϊκής πολιτικής: τα σύνορα ενός κράτους δεν αλλάζουν με τη βία, ούτε μέσω πιέσεων που ανατρέπουν το διεθνές δίκαιο.
Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δηλώνουν ότι θα συνεχίσουν να συνεργάζονται στενά με την Ουάσιγκτον και το Κίεβο τις επόμενες ημέρες, επιχειρώντας να διαμορφώσουν μια τελική εκδοχή της συμφωνίας που να είναι ρεαλιστική, εφαρμόσιμη και το κυριότερο να μην αφήνει περιθώρια για νέες κρίσεις.
We welcome the continued US efforts to bring peace to Ukraine.
The initial draft of the 28-point plan includes important elements that will be essential for a just and lasting peace.
We believe therefore that the draft is a basis which will require additional work.
We are… pic.twitter.com/PM5LHn7xXX
— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) November 22, 2025
Ισχυρή στήριξη προς την Ουκρανία
Το ανακοινωθέν επαναφέρει επίσης τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να στηρίζει την Ουκρανία πολιτικά, στρατιωτικά και οικονομικά. Οι ευρωπαίοι ηγέτες διαβεβαιώνουν πως θα συνεχίσουν να συντονίζονται στενά με το Κίεβο και να υπερασπίζονται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της χώρας.
Η τοποθέτηση Τουσκ
Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ ήταν ακόμη πιο ξεκάθαρος, τονίζοντας πως «η Ρωσία δεν μπορεί να επιβάλλει τους όρους της στην Ουκρανία και την Ευρώπη». Υπογράμμισε επίσης ότι όλα όσα αφορούν την Πολωνία θα πρέπει να συζητούνται και να εγκρίνονται από τη Βαρσοβία, δείχνοντας πως η Κεντρική Ευρώπη ανησυχεί έντονα για τις γεωπολιτικές συνέπειες μιας βεβιασμένης συμφωνίας.
Για την Ευρώπη, η εφαρμογή του αμερικανικού σχεδίου δεν αποτελεί απλώς μια διπλωματική πρόκληση, αλλά έναν υπαρξιακό γεωπολιτικό σεισμό.
Αν το πλαίσιο Τραμπ υιοθετηθεί όπως είναι, η Ε.Ε. καλείται να αποδεχθεί ότι δεν διαθέτει τη στρατηγική και στρατιωτική αυτονομία να επηρεάσει την έκβαση ενός πολέμου που εξελίχθηκε στην «πίσω αυλή» της.
Μια Ουκρανία ουδέτερη, συρρικνωμένη και αποστρατιωτικοποιημένη θα αποτελεί μόνιμη πηγή αστάθειας, ενώ μια Ρωσία που μένει αλώβητη από το κόστος της εισβολής θα αποκτήσει de facto δικαίωμα επιρροής σε ολόκληρη την Ανατολική Ευρώπη.
Το ερώτημα για τις Βρυξέλλες δεν είναι πλέον μόνο πώς θα στηριχθεί το Κίεβο, αλλά αν η Ευρώπη μπορεί να προστατεύσει τη δική της αρχιτεκτονική ασφάλειας σε έναν κόσμο όπου η αμερικανική ομπρέλα γίνεται πιο επιλεκτική και το ΝΑΤΟ δείχνει λιγότερο βέβαιο ως προς τις μελλοντικές του δεσμεύσεις.
Για πρώτη φορά μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, η ήπειρος καλείται να απαντήσει στο τι σημαίνει «ευρωπαϊκή ασφάλεια» χωρίς δεδομένο αμερικανικό ηγετικό ρόλο.
Το μήνυμα της Συνόδου της G20
Στη Σύνοδο της G20 στο Γιοχάνεσμπουργκ, οι ηγέτες απηύθυναν έκκληση για μια «δίκαιη και διαρκή ειρήνη» όχι μόνο στην Ουκρανία, αλλά και σε άλλα σημεία κρίσης ανά τον κόσμο. Η θέση αυτή εναρμονίζεται με το ευρωπαϊκό μήνυμα, ειρήνη ναι, αλλά όχι εις βάρος της διεθνούς νομιμότητας.
