Το αδιέξοδο στο οποίο βρίσκεται ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι γίνεται πλέον υπαρξιακό για την Ουκρανία, να αποδεχθεί το σχέδιο των 28 σημείων του Ντόναλντ Τραμπ, χάνοντας ουκρανικά εδάφη και υπογράφοντας μια ειρήνη που ευνοεί τη Μόσχα, ή να αρνηθεί και να ρισκάρει να χάσει τον μοναδικό, καθοριστικό σύμμαχο της χώρας τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Με τον πόλεμο να έχει αλλάξει μορφή, την οικονομία να πιέζεται και τη στρατολογία να βρίσκεται σε κρίση, το δίλημμα μοιάζει πιο επικίνδυνο από ποτέ.
Κίνδυνος ρήξης με την Ουάσινγκτον
Η απόρριψη του σχεδίου θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι θα οδηγούσε σε απώλεια της αμερικανικής πολιτικής και στρατιωτικής υποστήριξης. Η κυβέρνηση Τραμπ αντιμετωπίζει την πρόταση των 28 σημείων ως «τελευταία ευκαιρία» για ειρήνη και ως προϋπόθεση για τη συνέχιση της βοήθειας προς το Κίεβο.
Μια ρήξη Ουάσινγκτον–Κιέβου δεν θα σήμαινε μόνο απώλεια όπλων και κονδυλίων. Θα έστελνε ένα ισχυρό μήνυμα στην Ευρώπη ότι οι ΗΠΑ αποσύρονται από μια σύγκρουση που επηρεάζει άμεσα την ασφάλεια της ηπείρου. Θα ήταν ουσιαστικά ένα «αναλάβετε εσείς, εμείς τελειώσαμε».
Η οπλική εξάρτηση που δεν τελειώνει
Παρότι η Ευρώπη έχει ξεπεράσει τις ΗΠΑ στη συνολική στρατιωτική συνεισφορά, υπάρχουν κρίσιμα συστήματα που μόνο η Ουάσινγκτον μπορεί να προσφέρει. Οι Patriot και τα ανταλλακτικά τους είναι η βάση της αντιαεροπορικής ασπίδας της Ουκρανίας. Χωρίς αυτούς, οι πόλεις και οι ενεργειακές υποδομές θα μένουν σχεδόν εκτεθειμένες.
Ταυτόχρονα, η Ουκρανία έχει κάνει άλματα στη δική της αμυντική βιομηχανία, με 9 στα 10 drones να παράγονται πλέον εντός της χώρας. Όμως αυτό δεν αρκεί, χρειάζεται βιομηχανική κλίμακα, χρηματοδότηση και χρόνο, πολυτέλειες που το Κίεβο δεν διαθέτει.
Η κρίσιμη απώλεια πληροφοριών
Ακόμη σημαντικότερο από τα οπλικά συστήματα είναι το ενδεχόμενο διακοπής της διαμοίρασης πληροφοριών. Η προσωρινή παύση συνεργασίας την άνοιξη απέδειξε πόσο ευάλωτη είναι η Ουκρανία χωρίς αμερικανικά δεδομένα.
Η στοχοποίηση πυραύλων, η παρακολούθηση ρωσικών κινήσεων και πολλές από τις ουκρανικές επιθέσεις βαθιά στη Ρωσία βασίζονται στη συνδρομή της CIA και της DIA κάτι που η Ευρώπη δεν μπορεί να αντικαταστήσει σύντομα.
Εσωτερικά ρήγματα που βαθαίνουν
Το δίλημμα γίνεται ακόμα πιο οξύ λόγω της κατάστασης εντός της Ουκρανίας.
Η στρατολογία είναι σε κρίση, με δεκάδες χιλιάδες στρατιώτες να εγκαταλείπουν μονάδες μέσα σε λίγους μήνες και τάγματα να λειτουργούν με μειωμένο προσωπικό.
Η οικονομία εξαρτάται πλήρως από εξωτερική χρηματοδότηση, το ΔΝΤ υπολογίζει ότι η χώρα χρειάζεται 65 δισ. δολάρια μέσα στο επόμενο έτος μόνο για να παραμείνει λειτουργική.
Το σχέδιο των 28 σημείων περιπλέκει τα πάντα
Το σχέδιο Witkoff–Dmitriev δεν αφορά μόνο την ειρήνη με τη Ρωσία. Παρεμβαίνει και στο ζήτημα των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, προτείνοντας τα 100 δισ. να πάνε στην ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, με τις ΗΠΑ να λαμβάνουν το 50% των κερδών.
Αυτό έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, που θεωρούν ότι η Ουάσινγκτον επιχειρεί να ηγηθεί της διαδικασίας χωρίς να προσφέρει αντίστοιχες εγγυήσεις ασφάλειας.
Ανησυχίες στην Ευρώπη – κερδισμένος ο Πούτιν
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο για την Ευρώπη είναι η μετατόπιση του αμερικανικού ρόλου: από εγγυητής της ασφάλειας του ΝΑΤΟ σε μεσολαβητής μεταξύ Ρωσίας και Ε.Ε. Μια τέτοια αλλαγή θα αποδυνάμωνε το ΝΑΤΟ και θα ανάγκαζε την Ευρώπη να αναλάβει, για πρώτη φορά από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, το σύνολο της αμυντικής της ευθύνης.
Μια εξέλιξη που θα συνιστούσε στρατηγική νίκη για το Κρεμλίνο.
