Μια ανανεωμένη απόπειρα για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία φαίνεται πως παίρνει μορφή, καθώς ΗΠΑ και Κίεβο κατέληξαν σε κοινό πλαίσιο 19 σημείων, μετά από έντονες αλλά παραγωγικές διαπραγματεύσεις στη Γενεύη. Η μεταβολή του αρχικού σχεδίου, που είχε προκαλέσει αντιδράσεις εντός και εκτός Ουκρανίας, ανοίγει τον δρόμο για προεδρικές αποφάσεις στο επόμενο στάδιο.
Σημαντική πρόοδος στο επικαιροποιημένο σχέδιο
Ο πρώτος αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, Σεργκέι Κισλίτσια, δήλωσε ότι σχεδόν όλα τα ουκρανικά αιτήματα έγιναν δεκτά από την αμερικανική πλευρά. Το νέο σχέδιο διατηρεί μόνο 19 από τα 28 σημεία της αρχικής εκδοχής, η οποία προκάλεσε οργή, κυρίως λόγω των αναφορών σε πιθανές εδαφικές παραχωρήσεις.
Σύμφωνα με τον Κισλίτσια, τα πλέον ευαίσθητα θέματα θα παραμείνουν σε εκκρεμότητα μέχρι να τα εξετάσουν προσωπικά ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Η ουκρανική ομάδα είχε ξεκάθαρη εντολή να μην συζητήσει ζητήματα που άπτονται της κυριαρχίας της χώρας.
Το κλίμα στη Γενεύη και οι πρώτες εντάσεις
Οι συνομιλίες κινδύνευσαν να ματαιωθούν πριν καν αρχίσουν. Η αμερικανική αντιπροσωπεία εμφανίστηκε εκνευρισμένη για διαρροές που προηγήθηκαν της συνάντησης. Χρειάστηκε δίωρη συνάντηση Γερμάκ–Ρούμπιο για να αποκατασταθεί το κλίμα και να προχωρήσει ο διάλογος.
Η Ουκρανία χαρακτήρισε θετική εξέλιξη την απόσυρση της διάταξης που περιόριζε τις ένοπλες δυνάμεις της στους 600.000 στρατιώτες, κάτι που είχε προκαλέσει ιδιαίτερη ανησυχία στο Κίεβο.
Τι αλλάζει στο νέο σχέδιο
Το προσχέδιο φαίνεται να απομακρύνεται από τις πιο αμφιλεγόμενες προβλέψεις της προηγούμενης εκδοχής. Μεταξύ άλλων:
● Αναθεωρείται η πρόταση για γενική αμνηστία σε πιθανά εγκλήματα πολέμου.
● Αφαιρείται ο περιορισμός για το μέγεθος του ουκρανικού στρατού.
● Δεν συζητείται καμία μορφή εδαφικής παραχώρησης χωρίς απόφαση των προέδρων.
Επιπλέον, η ουκρανική ομάδα σημείωσε ότι το αμερικανικό επιτελείο ήταν πρόθυμο να ενσωματώσει σχεδόν όλες τις ουκρανικές προτάσεις που σχετίζονταν με την ασφάλεια και τις εγγυήσεις.
Παρουσία Ευρωπαίων στις συνομιλίες
Στη Γενεύη, υπήρξε και ξεχωριστή συνάντηση με Ευρωπαίους αξιωματούχους από Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία και ευρωπαϊκούς θεσμούς. Η Ουκρανία είχε προηγουμένως συντονιστεί με τους Ευρωπαίους συμβούλους, ώστε να παρουσιαστεί κοινή γραμμή στις βασικές προτεραιότητες.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, μάλιστα, είχαν ήδη ετοιμάσει αντιπρόταση που διαφέρει σε σημαντικά σημεία από το αμερικανικό σχέδιο.
Η ευρωπαϊκή θέση και οι τρεις «κόκκινες γραμμές»
Η ΕΕ έστειλε ξεκάθαρο μήνυμα:
Τα σύνορα της Ουκρανίας δεν αλλάζουν με τη βία.
Δεν μπορεί να τεθεί ανώτατο όριο στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις.
Η ΕΕ πρέπει να έχει κεντρικό ρόλο στην ειρηνευτική αρχιτεκτονική.
Η ευρωπαϊκή πλευρά επίσης:
● Απορρίπτει την παραχώρηση εδαφών που δεν τελούν υπό ρωσική κατοχή.
● Εισηγείται ουκρανικό στρατό 800.000 ατόμων σε καιρό ειρήνης.
● Απορρίπτει γενική αμνηστία για εγκλήματα πολέμου.
● Απορρίπτει το αμερικανικό χρονοδιάγραμμα των 100 ημερών για εκλογές.
Στο ζήτημα της ένταξης στο ΝΑΤΟ, δεν υπάρχει ακόμη ομοφωνία, αλλά η προοπτική δεν έχει αποκλειστεί.
Οι επόμενες κινήσεις
Οι δύο αντιπροσωπείες έχουν παραδώσει στα επιτελεία τους τα μόνα αντίγραφα του νέου σχεδίου. Η κυβέρνηση Τραμπ αναμένεται να προσεγγίσει τη Μόσχα, ενώ εξετάζεται και επίσκεψη Ζελένσκι στην Ουάσιγκτον, παρότι συνεργάτες του τον προτρέπουν να παραμείνει στο Κίεβο ώστε να μην υπάρξει νέα ένταση με τον Αμερικανό πρόεδρο.
Το Κρεμλίνο δηλώνει ότι δεν έχει λάβει καμία επίσημη ενημέρωση για το σχέδιο.
