Σε μια κρίσιμη καμπή για το ουκρανικό, οι ΗΠΑ ανοίγουν νέο κύκλο επαφών με τη Μόσχα, καθώς ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ ετοιμάζεται να συναντήσει τον Βλαντίμιρ Πούτιν την επόμενη εβδομάδα. Με τον Ντόναλντ Τραμπ να «μαλακώνει» την προθεσμία προς το Κίεβο και να μιλά για «σημαντική πρόοδο» στις συνομιλίες, το αμερικανικό σχέδιο των 28 σημείων φαίνεται να περνά σε νέα φάση την ώρα που η Ευρώπη διατηρεί τις επιφυλάξεις της και το ΝΑΤΟ ζητά περισσότερη δουλειά στο τραπέζι.
Το ταξίδι Γουίτκοφ και το μήνυμα Τραμπ
Ο Στιβ Γουίτκοφ αναχωρεί για Μόσχα με εντολή να δώσει νέα ώθηση στις συνομιλίες, σε μια από τις πιο κρίσιμες φάσεις των διπλωματικών ζυμώσεων. Ο Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε ο ίδιος τη συνάντηση με τον Πούτιν, αφήνοντας «ανοιχτό» το ενδεχόμενο να συνοδεύσει τον Αμερικανό απεσταλμένο και ο Τζάρεντ Κούσνερ.
«Ο Στιβ θα πάει στη Μόσχα – ίσως και με τον Τζάρεντ. Θα δουν τον Πούτιν», είπε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους, κατά τη διάρκεια πτήσης με το Air Force One, δείχνοντας πως η Ουάσιγκτον βάζει το βάρος της πάνω στη διαπραγματευτική διαδικασία.
Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος υποβάθμισε την προθεσμία της Πέμπτης που είχε θέσει στο Κίεβο, σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «Η προθεσμία είναι όταν τελειώσει ο πόλεμος». Με μια τέτοια δήλωση, ο Τραμπ έστειλε σήμα ευελιξίας, επιδιώκοντας να κρατήσει «ανοιχτό» το παράθυρο συνεννόησης με τη Μόσχα και την Ουκρανία.
Τα πρώτα δείγματα προόδου και οι ρωσικές παραχωρήσεις
Σύμφωνα με τον Αμερικανό πρόεδρο, οι πρόσφατες συνομιλίες ανάμεσα σε Ουάσιγκτον, Κίεβο και Μόσχα κινούνται «σε σημαντικά πιο θετικό έδαφος». Ο Τραμπ υποστήριξε ότι η Ρωσία έχει ήδη συμφωνήσει σε συγκεκριμένες παραχωρήσεις χωρίς να αποκαλύπτει λεπτομέρειες.
Αμερικανικές πηγές αναφέρουν ότι στα 28 σημεία έχουν γίνει τροποποιήσεις που ικανοποιούν βασικές ανησυχίες του Κιέβου, ενώ δεν λείπουν και τα στοιχεία που αντανακλούν τις ρωσικές απαιτήσεις. «Λίγα ζητήματα μένουν πλέον ανοιχτά», φέρεται να είπε ο Τραμπ, προαναγγέλλοντας και νέα συνάντηση με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι τις επόμενες ημέρες.
Οι ευρωπαϊκές ενστάσεις και ο ρόλος του ΝΑΤΟ
Την αισιοδοξία της Ουάσιγκτον δεν συμμερίζεται στο σύνολό της η Ευρώπη. Ο νέος Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, τόνισε πως το σχέδιο των 28 σημείων «δεν λύνει όλα τα ζητήματα», υπενθυμίζοντας ότι στο τραπέζι μένουν κρίσιμες πτυχές ασφαλείας για την Ουκρανία.
Σε συνέντευξή του στα γερμανικά ΜΜΕ RND και στην ισπανική El País, ο Ρούτε χαρακτήρισε παραγωγικές τις συνομιλίες της Γενεύης, όμως πρόσθεσε πως «είναι μόνο το πρώτο βήμα». Ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχουν ήδη ασκήσει πίεση ώστε το τελικό σχέδιο να ενισχυθεί υπέρ των ουκρανικών συμφερόντων, μετά το αρχικό προσχέδιο που θεωρήθηκε πως «έγερνε» προς τις ρωσικές θέσεις.
Το πεδίο των μαχών και οι εκτιμήσεις για τις ρωσικές απώλειες
Παράλληλα με τις διπλωματικές διεργασίες, το ΝΑΤΟ παρακολουθεί στενά την κατάσταση στο μέτωπο. Ο Ρούτε υποστήριξε ότι ο ρωσικός στρατός καταγράφει «πολύ μεγάλες απώλειες», κάνοντας λόγο για περίπου 20.000 νεκρούς ή βαριά τραυματίες τον μήνα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του, από το 2022 μέχρι σήμερα οι συνολικές ρωσικές απώλειες αγγίζουν το ένα εκατομμύριο στρατιώτες.
Παρά τα πλήγματα, η Μόσχα έχει κερδίσει μόλις «το 1% της ουκρανικής επικράτειας φέτος», με την προέλαση να εξελίσσεται «λίγα μέτρα την ημέρα», σημείωσε ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ.
Οι διπλωματικές ζυμώσεις φαίνεται να μπαίνουν σε πιο πυκνή φάση, με τις ΗΠΑ να δοκιμάζουν νέα στρατηγική ανάμεσα σε πίεση και ευελιξία. Το ταξίδι Γουίτκοφ στη Μόσχα και η αλλαγή τόνου από τον Τραμπ δημιουργούν δυναμική, όμως οι ευρωπαϊκές ενστάσεις και τα «ανοιχτά μέτωπα» στο πεδίο δείχνουν πως η πορεία προς μια συμφωνία παραμένει μακρά και σύνθετη.
