Σοκ προκαλεί στις Βρυξέλλες η είδηση της σύλληψης της πρώην αντιπροέδρου της Κομισιόν και άλλοτε επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Φεντερίκα Μογκερίνι, η οποία τελεί υπό κράτηση από τις βελγικές αρχές στο πλαίσιο έρευνας για απάτη και παρατυπίες στη διαχείριση κοινοτικών κονδυλίων.
Η υπόθεση, που αποκαλύφθηκε μετά από συντονισμένη επιχείρηση της βελγικής αστυνομίας και της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, εξελίσσεται σε ένα από τα μεγαλύτερα θεσμικά πλήγματα των τελευταίων ετών για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Συλλήψεις μετά από έφοδο της βελγικής αστυνομίας σε EEAS και College of Europe
Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσαν οι εφημερίδες Le Soir και L’Echo, η Μογκερίνι συνελήφθη μαζί με δύο ακόμη άτομα, έναν ανώτερο διευθυντή του Κολλεγίου της Ευρώπης στη Μπριζ και τον πρώην Γενικό Γραμματέα της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (EEAS), Στέφανο Σαννίνο. Οι τρεις ελέγχονται για πιθανές παρατυπίες στην ανάθεση ευρωπαϊκών προγραμμάτων εκπαίδευσης διπλωματών προγράμματα που χρηματοδοτούνταν εκατομμύρια ευρώ από τον προϋπολογισμό της Ε.Ε.
Οι έρευνες επικεντρώνονται στη λειτουργία της «Ευρωπαϊκής Διπλωματικής Ακαδημίας», ενός φιλόδοξου προγράμματος που δημιουργήθηκε με στόχο την κατάρτιση νέων διπλωματών από τα κράτη-μέλη. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εξετάζει εάν υπήρξε ευνοιοκρατία («favoritisme»), αθέμιτος ανταγωνισμός, παραβίαση διαδικασιών και πιθανή υπεξαίρεση κονδυλίων κατά την περίοδο 2021–2022, όταν η Μογκερίνι είχε κομβικό ρόλο στη διαμόρφωση και εποπτεία των προγραμμάτων.
Σοκ στους θεσμούς – Νέο πλήγμα στην εικόνα της Ε.Ε. μετά το Qatargate
Η σύλληψη μιας πρώην αντιπροέδρου της Επιτροπής, με βαριά πολιτική κληρονομιά και διεθνή αναγνώριση, έχει προκαλέσει πολιτικό σεισμό εντός των ευρωπαϊκών θεσμών. Η έφοδος στα γραφεία της EEAS στις Βρυξέλλες και στα κτίρια του Κολλεγίου της Ευρώπης στη Μπριζ δείχνει την αποφασιστικότητα των αρχών να διερευνήσουν σε βάθος τα πιθανά αδικήματα, τα οποία περιλαμβάνουν απάτη, διαφθορά, παραβίαση επαγγελματικού απορρήτου και σύγκρουση συμφερόντων.
Οι κατηγορίες αυτές, εφόσον επιβεβαιωθούν, αγγίζουν όχι μόνο πρόσωπα αλλά και θεσμούς που παραδοσιακά θεωρούνταν πυλώνες αξιοπιστίας της Ε.Ε.
Το σκάνδαλο έρχεται σε μια περίοδο γενικευμένης δυσπιστίας των ευρωπαίων πολιτών απέναντι στους θεσμούς της Ένωσης, ενώ θυμίζει έντονα την υπόθεση Qatargate, η οποία μόλις πρόσφατα άρχισε να υποχωρεί από το δημόσιο προσκήνιο. Η σύλληψη ενός τόσο υψηλόβαθμου πρώην αξιωματούχου, με ιστορικό σε κορυφαίες θέσεις της ευρωπαϊκής διπλωματίας, αναμένεται να δημιουργήσει νέα πολιτικά ρήγματα και να ανοίξει συζητήσεις για την ανάγκη βαθύτερων μηχανισμών ελέγχου και διαφάνειας στις ευρωπαϊκές δαπάνες.
Η Μογκερίνι τελεί υπό κράτηση – Τα επόμενα βήματα της έρευνας
Πηγές από τις Βρυξέλλες αναφέρουν ότι η Μογκερίνι συνεργάζεται με τις αρχές, χωρίς ωστόσο να έχει γίνει γνωστή η στάση των υπόλοιπων δύο συλληφθέντων. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία τονίζει πως η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη και όλα τα εμπλεκόμενα πρόσωπα θεωρούνται αθώα μέχρι αποδείξεως του αντιθέτου.
Το πολιτικό μήνυμα, πάντως, είναι σαφές: η υπόθεση αυτή χτυπά στον πυρήνα της ευρωπαϊκής εμπιστοσύνης και εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζονται τα ευρωπαϊκά κονδύλια ακόμη και από πρόσωπα που είχαν στα χέρια τους τα κλειδιά της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής.
