Η σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο μετά την αμερικανική επιχείρηση στη Βενεζουέλα έβγαλε τις χώρες… στα χαρακώματα.
Άλλοι είδαν «τέλος δικτατορίας» και χειροκρότησαν τον Ντόναλντ Τραμπ, άλλοι μίλησαν για ωμή παραβίαση διεθνούς δικαίου και επικίνδυνο προηγούμενο.
Από τη Λατινική Αμερική μέχρι την Ευρώπη και την Ασία, οι αντιδράσεις ξεδίπλωσαν ένα νέο διπλωματικό ρήγμα.
Ποιοι «έριξαν πυρά» στον Τραμπ και μίλησαν για διεθνές δίκαιο
ΟΗΕ: Ο Γενικός Γραμματέας Αντόνιο Γκουτέρες εμφανίστηκε ανήσυχος για την κλιμάκωση, μίλησε για μη σεβασμό του διεθνούς δικαίου και προειδοποίησε για «επικίνδυνο προηγούμενο». Έβαλε στο τραπέζι τη λέξη-κλειδί: διάλογος χωρίς αποκλεισμούς, με σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα και στο κράτος δικαίου.
Κολομβία: Ο πρόεδρος Γουστάβο Πέτρο «ανέβασε» τους τόνους: κατήγγειλε την επίθεση, μίλησε για χτύπημα στην κυριαρχία κρατών της Λατινικής Αμερικής και διέταξε ανάπτυξη στρατευμάτων στα σύνορα. Προειδοποίησε ανοιχτά για μεγαλύτερη ανθρωπιστική κρίση και ζήτησε άμεση κινητοποίηση διεθνών οργανισμών.
Βραζιλία: Ο Λούλα μίλησε για σοβαρή παραβίαση κυριαρχίας και για πράξεις που «ξεπερνούν το όριο του αποδεκτού», φοβούμενος ότι δυναμιτίζουν την περιοχή ως «ζώνη ειρήνης». Ζήτησε σκληρή αντίδραση της διεθνούς κοινότητας μέσα από τα Ηνωμένα Έθνη.
Μεξικό: Το Μεξικό καταδίκασε τους μονομερείς βομβαρδισμούς και προειδοποίησε ότι η επιχείρηση βάζει σε σοβαρό κίνδυνο την περιφερειακή σταθερότητα. Το μήνυμα ήταν καθαρό: τέτοιες κινήσεις σπρώχνουν την περιοχή σε αχαρτογράφητα νερά.
Ισπανία: Η Μαδρίτη κράτησε διπλή γραμμή: δεν αναγνώριζε το καθεστώς Μαδούρο, αλλά ξεκαθάρισε ότι δεν θα αναγνωρίσει επέμβαση που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο. Παράλληλα προειδοποίησε για «αβεβαιότητα» και ζήτησε μετάβαση με διάλογο.
Τουρκία: Η Άγκυρα κάλεσε όλες τις πλευρές σε αυτοσυγκράτηση, «χτυπώντας καμπανάκι» για επιζήμιες συνέπειες στην περιφερειακή και διεθνή ασφάλεια. Ήταν μία από τις αντιδράσεις που απέφυγαν τη λέξη «καταδίκη», αλλά έδειξαν ξεκάθαρη ανησυχία.
Κίνα: Το Πεκίνο κινήθηκε ευθέως: ζήτησε άμεση απελευθέρωση του Μαδούρο και της συζύγου του, εγγυήσεις για την προσωπική τους ασφάλεια και χαρακτήρισε τη σύλληψη παραβίαση διεθνούς δικαίου και διεθνών κανόνων. Μίλησε για «ηγεμονική συμπεριφορά» που απειλεί ειρήνη και ασφάλεια στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική.
Ρωσία: Η Μόσχα χαρακτήρισε βαθιά ανησυχητική και καταδικαστέα τη στρατιωτική επίθεση. Το ρωσικό αφήγημα «κούμπωσε» πάνω σε δύο λέξεις: ιδεολογική εχθρότητα και επικίνδυνη κλιμάκωση, με φόντο το ότι η Βενεζουέλα ήταν βασικός σύμμαχός της στην περιοχή.
Ιράν: Η Τεχεράνη κατήγγειλε κατάφωρη παραβίαση κυριαρχίας και εδαφικής ακεραιότητας, χαρακτήρισε την επιχείρηση παράνομη και στάθηκε απέναντι στις ΗΠΑ σε μια υπόθεση που αγγίζει άμεσα τις γεωπολιτικές της συμμαχίες.
Νότια Αφρική: Το Γιοχάνεσμπουργκ μίλησε για έκδηλη παραβίαση του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και τόνισε ότι η μονομερής χρήση βίας είναι παράνομη και υπονομεύει τη σταθερότητα της διεθνούς τάξης.
Η στάση της Ευρώπης: «Διεθνές δίκαιο» αλλά και «δημοκρατική μετάβαση»
Ευρωπαϊκή Ένωση: Η ΕΕ ζήτησε τήρηση του διεθνούς δικαίου, ενώ παράλληλα έστειλε μήνυμα υπέρ μιας δημοκρατικής, ειρηνικής μετάβασης της εξουσίας. Η Κάγια Κάλας μίλησε για αυτοσυγκράτηση, ενώ η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τόνισε αλληλεγγύη προς τον λαό της Βενεζουέλας και ανάγκη λύσης που να σέβεται τον Χάρτη του ΟΗΕ.
Βρετανία: Ο Κιρ Στάρμερ είπε «σεβασμός στο διεθνές δίκαιο» και ξεκαθάρισε ότι το Λονδίνο δεν συμμετείχε στην επιχείρηση. Ταυτόχρονα, όμως, πέταξε το πολιτικό μήνυμα: δεν θα χύσει «δάκρυ» για το τέλος του καθεστώτος Μαδούρο, δείχνοντας ότι η Βρετανία θέλει μετάβαση, χωρίς να χρεωθεί την επέμβαση.
Γαλλία: Ο Εμανουέλ Μακρόν μίλησε για ανάγκη ειρηνικής και δημοκρατικής μετάβασης, λέγοντας ότι ο λαός της Βενεζουέλας «απαλλάχθηκε» από τη δικτατορία. Παράλληλα, η γραμμή έμεινε: μετάβαση με σεβασμό στη βούληση του λαού.
Γερμανία: Ο Φρίντριχ Μερτς περιέγραψε τον Μαδούρο ως ηγέτη που οδήγησε τη χώρα στην καταστροφή και έπαιξε προβληματικό ρόλο στην περιοχή. Ωστόσο, το Βερολίνο έστειλε και προειδοποίηση: όλα τα μέρη να αποφύγουν κινήσεις που θα επιδεινώσουν την κατάσταση και να αναζητήσουν πολιτική λύση, με τήρηση των διεθνών κανόνων.
Ιταλία: Η Τζόρτζια Μελόνι χαρακτήρισε «νόμιμη» την επιχείρηση και μίλησε για αμυντικό χαρακτήρα, αλλά έβαλε και αστερίσκο: η εξωτερική στρατιωτική δράση δεν είναι ο τρόπος να πέφτουν ολοκληρωτικά καθεστώτα. Με άλλα λόγια: «ναι, αλλά…».
Πολωνία: Ο Ντόναλντ Τουσκ κινήθηκε πιο προσεκτικά, μιλώντας για ανάγκη ανάλυσης των επιπτώσεων, υπογραμμίζοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη επηρεάζει όλο τον κόσμο και απαιτεί προετοιμασία για τη «νέα κατάσταση».
Ελλάδα: Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε τον Μαδούρο επικεφαλής καταπιεστικής δικτατορίας και είπε ότι το τέλος του καθεστώτος φέρνει ελπίδα. Δεν άνοιξε συζήτηση για τη νομιμότητα των ενεργειών, έβαλε όμως ως προτεραιότητα την ειρηνική μετάβαση και την ασφάλεια των Ελλήνων πολιτών στη χώρα, σε συντονισμό με ΕΕ και Συμβούλιο Ασφαλείας ΟΗΕ.
Ποιοι στάθηκαν καθαρά στο πλευρό του Τραμπ
Αργεντινή: Ο Χαβιέρ Μιλέι χαιρέτισε τους βομβαρδισμούς με το γνώριμο «ζήτω η ελευθερία», δείχνοντας απόλυτη πολιτική ταύτιση με τον Τραμπ και «διαβάζοντας» την εξέλιξη ως νίκη απέναντι σε ένα αυταρχικό καθεστώς.
Ισημερινός: Ο Ντανιέλ Νομπόα εξέφρασε ικανοποίηση και μίλησε επιθετικά για τους «ναρκωτσαβιστές», στέλνοντας μήνυμα ότι «ήρθε η ώρα» οι Βενεζουελάνοι να πάρουν πίσω τη χώρα τους. Ήταν από τις πιο καθαρές, φιλο-Τραμπ αντιδράσεις στην περιοχή.
Ισραήλ: Μέσω του υπουργού Εξωτερικών Γεδεών Σάαρ, το Ισραήλ χαιρέτισε την απομάκρυνση του «δικτάτορα», μίλησε για ιστορική στιγμή και παρουσίασε τον Τραμπ ως «ηγέτη του ελεύθερου κόσμου». Ήταν η πιο έντονα θετική αντίδραση εκτός Λατινικής Αμερικής.
Ουκρανία: Χωρίς να «καρφώσει» ευθέως την αμερικανική επιχείρηση, το Κίεβο επέλεξε να χτυπήσει το καθεστώς Μαδούρο: μίλησε για εγκλήματα, βία, βασανιστήρια και καταπίεση, συνδέοντας πολιτικά τον Μαδούρο με το αντι-ρωσικό του αφήγημα, αφού τον θεωρούσε βασικό σύμμαχο της Μόσχας στη Λατινική Αμερική.
Αν κάτι ξεχώρισε μέσα σε λίγες ώρες, είναι ότι η σύλληψη Μαδούρο δεν έφερε «ενιαία» διεθνή γραμμή έφερε στρατόπεδα. Λατινική Αμερική και μεγάλοι παίκτες όπως Κίνα–Ρωσία «φωνάζουν» για κυριαρχία και Χάρτη ΟΗΕ, η Ευρώπη προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε διεθνές δίκαιο και δημοκρατική μετάβαση, ενώ λίγοι αλλά ηχηροί στάθηκαν απροκάλυπτα δίπλα στον Τραμπ.
Και όλα αυτά, ενώ η υπόθεση πάει πλέον στο πιο σκληρό πεδίο, το διπλωματικό.
