Ανησυχία, ερωτήματα και τροφή για θεωρίες συνωμοσίας προκάλεσε η πρόσφατη πτήση του λεγόμενου «Doomsday Plane» πάνω από τις Ηνωμένες Πολιτείες, σε μια περίοδο όπου η διεθνής γεωπολιτική αστάθεια βρίσκεται και πάλι στο προσκήνιο. Το θρυλικό Boeing E-4B Nightwatch, σχεδιασμένο για σενάρια πυρηνικού πολέμου, καταγράφηκε να εμφανίζεται σε πολιτικό αεροδρόμιο, προκαλώντας κύμα αντιδράσεων και ερμηνειών.
Η εμφάνιση που άναψε τα σενάρια
Το βράδυ της Πέμπτης, το Boeing E-4B Nightwatch εθεάθη για πρώτη φορά, στα περισσότερα από 50 χρόνια επιχειρησιακής του χρήσης, να προσγειώνεται στο διεθνές αεροδρόμιο του Λος Άντζελες. Η εικόνα του «Αεροπλάνου της Αποκάλυψης» σε πολιτικό κόμβο, μακριά από στρατιωτικές βάσεις, προκάλεσε αίσθηση, καθώς μέχρι σήμερα η παρουσία του συνδέεται σχεδόν αποκλειστικά με στρατιωτικές ασκήσεις ή εξαιρετικές καταστάσεις ασφαλείας.
Η πτήση του καταγράφηκε από συστήματα παρακολούθησης, ενώ πληροφορίες το θέλουν να κατευθύνεται αργότερα προς την περιοχή της Ουάσινγκτον. Επίσημη εξήγηση για την αποστολή δεν δόθηκε, γεγονός που ενίσχυσε την ανησυχία.
Τι είναι το «Doomsday Plane»
Το Nightwatch σχεδιάστηκε τη δεκαετία του 1970, στο αποκορύφωμα του Ψυχρού Πολέμου, ως ιπτάμενο καταφύγιο της αμερικανικής πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας σε περίπτωση πυρηνικής επίθεσης. Πρόκειται για ένα τροποποιημένο Boeing 747, ειδικά εξοπλισμένο ώστε να λειτουργεί ως εναέριο κέντρο διοίκησης ακόμη και μετά από πυρηνικό πλήγμα.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν συνολικά τέσσερα τέτοια αεροσκάφη, τα οποία μπορούν να μεταφέρουν τον εκάστοτε πρόεδρο – σήμερα τον Ντόναλντ Τραμπ – καθώς και την ανώτατη στρατιωτική ηγεσία, εφόσον τα επίγεια κέντρα διοίκησης τεθούν εκτός λειτουργίας.
Ικανότητες που θυμίζουν σενάριο ταινίας
Σύμφωνα με την Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ, το Nightwatch έχει τη δυνατότητα:
-
να εκδίδει εντολές πολέμου
-
να συντονίζει στρατιωτικές επιχειρήσεις σε παγκόσμιο επίπεδο
-
να λειτουργεί ως κέντρο πολιτικής διαχείρισης κρίσεων
Το αεροσκάφος είναι θωρακισμένο ώστε να αντέχει σε ηλεκτρομαγνητικές επιθέσεις (EMP), διαθέτει κυρίως αναλογικά συστήματα για περιορισμό κυβερνοκινδύνων και μπορεί να παραμείνει στον αέρα έως και μία εβδομάδα, χάρη στη δυνατότητα ανεφοδιασμού εν πτήσει. Το κόστος λειτουργίας του ξεπερνά τα 150.000 δολάρια την ώρα, καθιστώντας το ένα από τα ακριβότερα επιχειρησιακά αεροσκάφη στον κόσμο.
Η χρονική συγκυρία προκαλεί ανησυχία
Παρότι τέτοιες πτήσεις πραγματοποιούνται και στο πλαίσιο ασκήσεων ετοιμότητας, η χρονική στιγμή δεν πέρασε απαρατήρητη. Η ένταση στη Μέση Ανατολή, με το Ιράν και το Ισραήλ να βρίσκονται και πάλι στο επίκεντρο, καθώς και οι στρατιωτικές κινήσεις των ΗΠΑ σε πολλαπλά μέτωπα, τροφοδότησαν σενάρια περί ευρύτερης αποσταθεροποίησης.
Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η εμφάνιση του Nightwatch συνδέθηκε – συχνά υπερβολικά – με σενάρια πυρηνικής απειλής ή προετοιμασίας για ακραία γεγονότα, παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση για κάτι τέτοιο.
Η ιστορία του σε κρίσιμες στιγμές
Ιστορικά, το Doomsday Plane έχει ενεργοποιηθεί σε ορισμένες από τις πιο δραματικές στιγμές της σύγχρονης αμερικανικής ιστορίας. Χρησιμοποιήθηκε μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, αλλά και σε περιπτώσεις μεγάλων φυσικών καταστροφών, λειτουργώντας ως κινητό στρατηγείο και κόμβος συντονισμού.
Η ύπαρξή του δεν σημαίνει απαραίτητα ότι επίκειται καταστροφή, αλλά υπενθυμίζει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν μηχανισμούς για σενάρια ακραίας κρίσης, ακόμα και για την «επόμενη μέρα» μετά από ένα καταστροφικό χτύπημα.
Η εμφάνιση του Boeing E-4B Nightwatch στο Λος Άντζελες μπορεί να έχει τεχνική ή εκπαιδευτική εξήγηση, όμως το συμβολικό του βάρος είναι τέτοιο που δύσκολα περνά απαρατήρητο. Σε έναν κόσμο όπου οι ισορροπίες είναι εύθραυστες, κάθε πτήση του «Doomsday Plane» λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι τα ακραία σενάρια δεν έχουν εξαφανιστεί απλώς βρίσκονται πάντα στο παρασκήνιο.
