Η απειλή επιβολής δασμών ως εργαλείο πίεσης επανέφερε ο Ντόναλντ Τραμπ, συνδέοντας ανοιχτά την εμπορική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών με το σχέδιό του για την απόκτηση ελέγχου της Γροιλανδίας. Οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου εντείνουν τις ανησυχίες σε Ευρώπη και ΝΑΤΟ, καθώς αγγίζουν ζητήματα κυριαρχίας, διεθνούς δικαίου και συλλογικής ασφάλειας.
Απειλή δασμών για τη Γροιλανδία
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο επιβολής δασμών σε χώρες που δεν θα στηρίξουν το σχέδιό του για τη Γροιλανδία, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «χρειάζονται τη Γροιλανδία για λόγους εθνικής ασφάλειας».
Οι δηλώσεις έγιναν στο περιθώριο εκδήλωσης στον Λευκό Οίκο για την υγειονομική περίθαλψη στις αγροτικές περιοχές, όπου ο Αμερικανός πρόεδρος συνέδεσε ευθέως τη δασμολογική πολιτική με γεωπολιτικούς στόχους.
Χωρίς λεπτομέρειες για το σχέδιο
Ο Τραμπ δεν διευκρίνισε ούτε το ύψος των πιθανών δασμών ούτε ποιες χώρες θα στοχοποιηθούν, ωστόσο η απειλή εκτιμάται ότι αφορά κυρίως την Ευρώπη και ειδικά τη Δανία, στην οποία ανήκει η Γροιλανδία ως αυτόνομο έδαφος.
Ο ίδιος έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι δεν αποκλείει ακόμη και τη χρήση στρατιωτικής ισχύος, κάτι που έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στους συμμάχους των ΗΠΑ.
Αντιδράσεις από Κοπεγχάγη και Γροιλανδία
Μετά από συνάντηση στην Ουάσινγκτον με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών και τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, ο Δανός ΥΠΕΞ Λαρς Λόκε Ράσμουσεν και η υπουργός Εξωτερικών της Γροιλανδίας Βίβιαν Μότσφελντ δήλωσαν ότι η αμερικανική στάση συνιστά απαράδεκτη παραβίαση της κυριαρχίας.
Ο Ράσμουσεν τόνισε πως «είναι ξεκάθαρο ότι ο πρόεδρος έχει την επιθυμία να κατακτήσει τη Γροιλανδία», υπογραμμίζοντας ότι η θέση της κυβέρνησης Τραμπ παραμένει αμετακίνητη.
ΝΑΤΟ και Ευρωπαϊκή Ένωση σε επιφυλακή
Η Γροιλανδία, αν και έχει αποχωρήσει από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, αποτελεί μέρος του Βασιλείου της Δανίας, χώρας-μέλους του ΝΑΤΟ. Το ενδεχόμενο στρατιωτικής σύγκρουσης εγείρει ζητήματα συλλογικής άμυνας, καθώς επίθεση σε κράτος-μέλος θεωρείται επίθεση σε όλα.
Παράλληλα, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκή Ένωση υπενθύμισε ότι η Γροιλανδία καλύπτεται «κατ’ αρχήν» από τη ρήτρα αμοιβαίας βοήθειας του Άρθρου 42.7, χωρίς ωστόσο να υφίσταται αυτή τη στιγμή άμεση εφαρμογή της.
Στρατιωτικές κινήσεις και διεθνείς ισορροπίες
Στο φόντο των εξελίξεων, ευρωπαϊκές χώρες έχουν ενισχύσει τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή, ενώ οι γερμανικές ένοπλες δυνάμεις εξετάζουν ακόμη και την ανάπτυξη μαχητικών Eurofighter ή ναυτικών μονάδων για επιτήρηση.
Την ίδια στιγμή, η Ρωσία ξεκαθάρισε μέσω του Κρεμλίνου ότι θεωρεί τη Γροιλανδία έδαφος της Δανίας, χαρακτηρίζοντας το καθεστώς ασφαλείας του νησιού «ξεκάθαρο» με βάση το διεθνές δίκαιο.
