Σε νέο γύρο έντασης οδηγεί τις σχέσεις ΗΠΑ και Ευρώπης ο Ντόναλντ Τραμπ, επαναφέροντας στο προσκήνιο τις αμερικανικές αξιώσεις για τη Γροιλανδία, αυτή τη φορά με σαφώς πιο επιθετική ρητορική και σαφή γεωπολιτικά μηνύματα.
Ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ φέρεται να απέστειλε επιστολή στον πρωθυπουργό της Νορβηγίας Γιόνας Γκαρ Στόρε, στην οποία δηλώνει ότι δεν αισθάνεται πλέον «υποχρεωμένος να σκέφτεται αποκλειστικά την ειρήνη», προκαλώντας ανησυχία σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Η επιστολή που προκάλεσε ανησυχία στην Ευρώπη
Σύμφωνα με το PBS News, το περιεχόμενο της επιστολής διαβιβάστηκε σε πολλούς Ευρωπαίους πρέσβεις στην Ουάσινγκτον από το προσωπικό του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ.
Ο Τραμπ φέρεται να γράφει ότι, επειδή η Νορβηγία δεν του απένειμε το Νόμπελ Ειρήνης παρά το γεγονός ότι, όπως ισχυρίζεται, «σταμάτησε οκτώ και πλέον πολέμους», δεν αισθάνεται πλέον δεσμευμένος να σκέφτεται μόνο με όρους ειρήνης, αλλά προτίθεται να ενεργεί με γνώμονα το συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Η Γροιλανδία πρέπει να τεθεί υπό πλήρη έλεγχο των ΗΠΑ»
Στο ίδιο κείμενο, ο Τραμπ θέτει ευθέως ζήτημα κυριαρχίας επί της Γροιλανδίας, αμφισβητώντας τα δικαιώματα της Δανίας επί της περιοχής.
Υποστηρίζει ότι η Δανία δεν είναι σε θέση να προστατεύσει τη Γροιλανδία από τη Ρωσία ή την Κίνα και διερωτάται γιατί έχει δικαίωμα ιδιοκτησίας, αναφέροντας ότι δεν υπάρχουν γραπτά έγγραφα που να το τεκμηριώνουν. Παράλληλα, υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ έχουν ιστορική παρουσία στην περιοχή και καταλήγει ότι «ο κόσμος δεν είναι ασφαλής εκτός αν έχουμε τον πλήρη και ολοκληρωτικό έλεγχο της Γροιλανδίας».
Η απάντηση της Νορβηγίας και η στάση του ΝΑΤΟ
Η επιστολή έρχεται λίγες ημέρες αφότου ο Νορβηγός πρωθυπουργός είχε δηλώσει ότι «οι απειλές δεν έχουν θέση μεταξύ συμμάχων», απαντώντας στις πρόσφατες εξαγγελίες Τραμπ για επιβολή δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες.
Ο Γιόνας Γκαρ Στόρε ξεκαθάρισε δημόσια ότι η Νορβηγία στηρίζει πλήρως την κυριαρχία του Βασιλείου της Δανίας επί της Γροιλανδίας και υπογράμμισε ότι υπάρχει ευρεία συμφωνία στο ΝΑΤΟ για την ανάγκη ενίσχυσης της ασφάλειας στην Αρκτική, χωρίς όμως αμφισβήτηση των συνόρων και της κυριαρχίας των κρατών.
Δασμοί και πίεση για «αγορά» της Αρκτικής
Η ένταση δεν περιορίζεται στο διπλωματικό πεδίο. Ο Τραμπ έχει ήδη ανακοινώσει την επιβολή δασμών 10% σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Νορβηγία, η Δανία, η Σουηδία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Φινλανδία, η Ολλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο, από την 1η Φεβρουαρίου.
Παράλληλα, έχει προαναγγείλει αύξηση των δασμών στο 25% από την 1η Ιουνίου, εφόσον δεν υπάρξει συμφωνία για την «πλήρη και ολοκληρωτική αγορά» της Αρκτικής περιοχής, συνδέοντας πλέον ανοιχτά την εμπορική πολιτική με γεωπολιτικές επιδιώξεις.
Μια νέα γεωπολιτική γραμμή ρήξης
Η επαναφορά της Γροιλανδίας στο επίκεντρο των αμερικανικών διεκδικήσεων σηματοδοτεί μια σαφή μετατόπιση της ατζέντας Τραμπ προς μια πιο επιθετική στρατηγική στην Αρκτική, περιοχή κομβικής σημασίας για τις μελλοντικές ισορροπίες ισχύος, λόγω ενεργειακών πόρων, εμπορικών διαδρόμων και στρατιωτικής παρουσίας.
Οι εξελίξεις αυτές προκαλούν έντονη ανησυχία στην Ευρώπη, καθώς διαμορφώνεται ένα νέο μέτωπο αντιπαράθεσης με τις ΗΠΑ, όχι πλέον μόνο στο πεδίο του εμπορίου, αλλά και στο επίπεδο της εδαφικής κυριαρχίας και της διεθνούς ασφάλειας.
