Σε αυξημένη επιφυλακή βρίσκονται οι επιστήμονες παγκοσμίως, καθώς μια ισχυρή ηλιακή καταιγίδα πλήττει τη Γη από χθες, Δευτέρα, προκαλώντας ανησυχία για πιθανές επιπτώσεις σε δορυφόρους, ηλεκτρικά δίκτυα, συστήματα GPS και αεροπορικές πτήσεις.
Πρόκειται για φαινόμενο που αξιολογείται ως ένα από τα ισχυρότερα των τελευταίων 20 ετών, την ώρα που στον ουρανό καταγράφονται εντυπωσιακές εικόνες σέλαος σε περιοχές όπου σπάνια εμφανίζεται.
Το Κέντρο Πρόβλεψης Διαστημικού Καιρού των NOAA / NWS καλεί σε αυξημένη προσοχή, επισημαίνοντας ότι η εξέλιξη της καταιγίδας παρακολουθείται στενά, καθώς τα φαινόμενα βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη.
Τι προκαλεί την καταιγίδα και πόσο ισχυρή είναι
Η ηλιακή καταιγίδα προκλήθηκε από μια πολύ ισχυρή ηλιακή έκλαμψη κατηγορίας X, η οποία συνοδεύτηκε από εκτίναξη στεμματικής μάζας (CME). Πρόκειται για ένα τεράστιο νέφος φορτισμένων σωματιδίων και μαγνητικού πεδίου που εκτοξεύτηκε από την επιφάνεια του Ήλιου με κατεύθυνση τη Γη, κινούμενο με εξαιρετικά υψηλές ταχύτητες.
Σύμφωνα με τον ειδικό Σον Ντολ από το SWPC, η γεωμαγνητική καταιγίδα έχει αξιολογηθεί στο επίπεδο G4 σε κλίμακα πέντε βαθμίδων, γεγονός που την κατατάσσει στις «ισχυρές». Τέτοια ένταση μπορεί να προκαλέσει σοβαρές γεωμαγνητικές διαταραχές όταν τα ενεργειακά φορτισμένα σωματίδια αλληλεπιδρούν με το μαγνητικό πεδίο και την ατμόσφαιρα της Γης.
Οι ειδικοί σημειώνουν ότι αντίστοιχου μεγέθους καταιγίδα είχε καταγραφεί τελευταία φορά τον Οκτώβριο του 2003, όταν είχαν σημειωθεί εκτεταμένα προβλήματα σε δίκτυα και δορυφορικά συστήματα.
SWPC Video Update from Shawn Dahl, SWPC Service Coordinator about the severe G4 and S4 ongoing storms. Apologies for the hastiness of this, but we have been very busy notifying aviation, power grid, FEMA, and more about these storms. Stay aware at https://t.co/TV7Yw6Lq1Y pic.twitter.com/rT0iNTng4B
— NOAA Space Weather Prediction Center (@NWSSWPC) January 19, 2026
Το σέλας «κατεβαίνει» νοτιότερα και εντυπωσιάζει
Ένα από τα πιο θεαματικά αποτελέσματα της ηλιακής δραστηριότητας είναι η εμφάνιση σέλαος σε ασυνήθιστα γεωγραφικά πλάτη. Το Βόρειο Σέλας φώτισε τον ουρανό του Ηνωμένου Βασιλείου, με παρατηρητές να καταγράφουν εικόνες από τα Χάιλαντς της Σκωτίας έως το Πενζάνς στη νότια Αγγλία.
Βρετανικά μέσα μεταδίδουν ότι το φαινόμενο προκάλεσε δέος, με τη Met Office να προειδοποιεί, ωστόσο, πως πίσω από το εντυπωσιακό θέαμα κρύβονται πιθανοί κίνδυνοι για κρίσιμες υποδομές. Σε αρκετές περιοχές, το σέλας δεν είναι ορατό με γυμνό μάτι, αλλά αποτυπώνεται καθαρά σε φωτογραφίες μακράς έκθεσης, ακόμη και με σύγχρονα smartphones.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι το φαινόμενο μπορεί να γίνει ορατό σε τμήματα της Ευρώπης, των Ηνωμένων Πολιτειών και άλλων μεσαίων γεωγραφικών πλατών, εφόσον οι καιρικές συνθήκες το επιτρέψουν.
Πιθανές επιπτώσεις σε δίκτυα, πτήσεις και επικοινωνίες
Η συγκεκριμένη ηλιακή καταιγίδα ενδέχεται να επηρεάσει τη λειτουργία δορυφόρων, συστημάτων πλοήγησης GPS, ασύρματων επικοινωνιών και ραδιοκυμάτων υψηλής συχνότητας. Παράλληλα, αυξημένος θεωρείται ο κίνδυνος για πτήσεις που διέρχονται από πολικές περιοχές, όπου η έκθεση στη ραδιενέργεια είναι εντονότερη.
Ήδη, οι αρμόδιες αρχές έχουν ενημερώσει αεροπορικές εταιρείες, διαχειριστές ηλεκτρικών δικτύων και διαστημικές υπηρεσίες, προκειμένου να ληφθούν προληπτικά μέτρα. Η ένταση της καταιγίδας αξιολογείται και με την κλίμακα S, που αφορά τις καταιγίδες ηλιακής ακτινοβολίας, με την τρέχουσα δραστηριότητα να φτάνει στο επίπεδο S4, δηλαδή «ισχυρή».
Παρότι το φαινόμενο εξελίσσεται δυναμικά και προκαλεί εύλογη ανησυχία, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η συνεχής παρακολούθηση επιτρέπει την έγκαιρη προειδοποίηση και τον περιορισμό των επιπτώσεων. Την ίδια στιγμή, ο ουρανός προσφέρει ένα σπάνιο και εντυπωσιακό θέαμα, θυμίζοντας τη δύναμη και την απρόβλεπτη φύση του διαστήματος.
