Ο Ντόναλντ Τραμπ, μιλώντας στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, κλιμάκωσε την πίεση προς την Ευρώπη θέτοντας εκ νέου στο προσκήνιο το ζήτημα της Γροιλανδίας, δηλώνοντας πως επιδιώκει άμεσες διαπραγματεύσεις για την απόκτησή της από τις ΗΠΑ.
Στο ίδιο πλαίσιο, εξαπέλυσε σφοδρή κριτική προς τους Ευρωπαίους συμμάχους, υποστηρίζοντας ότι «χωρίς εμένα δεν θα είχατε το ΝΑΤΟ», επαναλαμβάνοντας πως οι Ηνωμένες Πολιτείες σηκώνουν δυσανάλογο βάρος για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, ενώ κατηγόρησε την Ευρώπη ότι «δεν κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση», σε μια τοποθέτηση που εντείνει περαιτέρω τις ήδη τεταμένες διατλαντικές σχέσεις.
Τραμπ: «Αγαπώ την Ευρώπη, αλλά κάτι δεν πάει καλά»
«Αγαπώ την Ευρώπη, αλλά δεν κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «ορισμένα μέρη της Ευρώπης δεν είναι καν αναγνωρίσιμα». Οι δηλώσεις του ήρθαν σε μια περίοδο αυξανόμενων εντάσεων ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Δείτε live την ομιλία του
«Οι ΗΠΑ είναι η μόνη εγγύηση ασφάλειας για τη Γροιλανδία»
Αναφερόμενος ειδικά στη Γροιλανδία, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να εγγυηθούν την ασφάλεια του νησιού, επικαλούμενος τον ρόλο των ΗΠΑ στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. «Πολεμήσαμε για τη Δανία, σώσαμε τη Γροιλανδία και την επιστρέψαμε. Ήταν λάθος που τη δώσαμε πίσω», είπε, χαρακτηρίζοντας μάλιστα «αγνώμονες» τους Δανούς.
Ο Τραμπ ξεκαθάρισε ότι επιδιώκει άμεσες διαπραγματεύσεις για την απόκτηση της Γροιλανδίας, ενώ επανέλαβε τη γνωστή του κριτική προς το ΝΑΤΟ, λέγοντας ότι «οι ΗΠΑ δίνουν πάρα πολλά και παίρνουν πίσω πολύ λίγα».
Λίγο πριν αναχωρήσει για το Νταβός, είχε προειδοποιήσει ότι «δεν υπάρχει επιστροφή» στο συγκεκριμένο σχέδιο. Όταν ρωτήθηκε πόσο μακριά είναι διατεθειμένος να φτάσει, απάντησε αινιγματικά: «Θα το μάθετε».
Υπόγειες εντάσεις στο Νταβός
Παρότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν έχουν ακόμη αποφασίσει πώς θα αντιδράσουν επισήμως, το κλίμα στο Νταβός ήταν εμφανώς φορτισμένο. Οι απειλές του Τραμπ για δασμούς 10% σε ευρωπαϊκά κράτη που έχουν ενισχύσει στρατιωτικά την αρκτική παρουσία τους έχουν προκαλέσει ανησυχία.
Ενδεικτικό της έντασης ήταν το επεισόδιο της Τρίτης, όταν ο Αμερικανός υπουργός Εμπορίου Χάουαρντ Λούτνικ διέκοψε ομιλία του σε επίσημο δείπνο, μετά από πολεμικές δηλώσεις που οδήγησαν αρκετούς προσκεκλημένους να αποχωρήσουν. Μεταξύ αυτών, σύμφωνα με πληροφορίες, και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ.
Ο δισεκατομμυριούχος επενδυτής Κεν Γκρίφιν άσκησε επίσης κριτική στην εξωτερική πολιτική Τραμπ, δηλώνοντας ότι «οι ΗΠΑ έχουν φθείρει τη σχέση τους με τους Ευρωπαίους συμμάχους».
Ανησυχία στο ΝΑΤΟ
Από την πλευρά του, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, εξέφρασε ανησυχία ότι η ένταση γύρω από τη Γροιλανδία ενδέχεται να αποσπάσει την προσοχή από τον πόλεμο στην Ουκρανία, επιμένοντας ωστόσο ότι «η Ευρώπη παραμένει ασφαλής».
Οι δηλώσεις Τραμπ αναμένεται να προκαλέσουν διπλωματικό σεισμό τις επόμενες ημέρες, με το θέμα της Γροιλανδίας να επανέρχεται δυναμικά στο διεθνές προσκήνιο και τις σχέσεις ΗΠΑ–Ευρώπης να δοκιμάζονται εκ νέου.
Ποιες χώρες έριξαν “άκυρο” στον Τραμπ γυρνώντας την πλάτη στο Συμβούλιο Ειρήνης:
Πριν καν προλάβει να ανακοινωθεί επίσημα στο Νταβός, το φιλόδοξο «Συμβούλιο Ειρήνης» του Ντόναλντ Τραμπ συναντά σοβαρές αντιστάσεις στην Ευρώπη. Ήδη τρεις χώρες –η Ιταλία, η Νορβηγία και η Σουηδία– έχουν ξεκαθαρίσει ότι δεν προτίθενται να συμμετάσχουν, στέλνοντας μήνυμα επιφυλακτικότητας απέναντι στην αμερικανική πρωτοβουλία που ο Αμερικανός πρόεδρος σκοπεύει να παρουσιάσει στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ.
Η άρνηση έρχεται πριν ακόμη «κλειδώσει» το πλαίσιο λειτουργίας του Συμβουλίου, γεγονός που ενισχύει τις ανησυχίες περί μονομερούς ελέγχου και υποβάθμισης των υφιστάμενων διεθνών θεσμών.
Ιταλία: Συνταγματικές ενστάσεις και θεσμικά όρια
Πρώτη αντέδρασε η Ιταλία. Σύμφωνα με τη Corriere della Sera, η Ρώμη θεωρεί ότι η συμμετοχή σε ένα όργανο υπό την ηγεσία μίας μόνο χώρας έρχεται σε σύγκρουση με το ιταλικό Σύνταγμα.
Όπως επισημαίνεται, η Ιταλία μπορεί να μετέχει σε διεθνείς οργανισμούς που προάγουν την ειρήνη και τη δικαιοσύνη μόνο «επί ίσοις όροις» με τα άλλα κράτη – προϋπόθεση που, σύμφωνα με τις ιταλικές ενστάσεις, δεν πληρούται όταν η κυριαρχία ανήκει ξεκάθαρα στις ΗΠΑ.
Την ίδια στιγμή, πηγή που επικαλείται το Reuters ανέφερε ότι η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, παρά τις καλές σχέσεις της με τον Τραμπ, δεν αναμένεται να μεταβεί στο Νταβός.
Νορβηγία και Σουηδία: «Όχι» εκτός πλαισίου ΟΗΕ
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν και οι σκανδιναβικές χώρες. Η Νορβηγία ανακοίνωσε επίσημα ότι δεν θα συμμετάσχει στο Συμβούλιο, με τον υπουργό Εξωτερικών Κρίστοφερ Θόνερ να δηλώνει στο AFP πως η αμερικανική πρόταση «εγείρει σοβαρά ερωτήματα» και απαιτεί περαιτέρω διάλογο.
Η νορβηγική κυβέρνηση υπογράμμισε ότι στηρίζει την πολυμερή συνεργασία και θεωρεί απαραίτητη τη συμβατότητα κάθε νέας πρωτοβουλίας με τις δομές του Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών. Παρότι δήλωσε ότι συμμερίζεται τον στόχο για ειρήνη σε Ουκρανία και Γάζα, ξεκαθάρισε πως δεν θα μετάσχει ούτε στην τελετή υπογραφής στο Νταβός.
Αρνητική φέρεται να είναι και η στάση της Σουηδίας, χωρίς ωστόσο να έχει υπάρξει μέχρι στιγμής αναλυτική δημόσια τοποθέτηση.
Τι είναι το «Συμβούλιο Ειρήνης» και ποιοι λένε «ναι»
Το «Συμβούλιο Ειρήνης» σχεδιάστηκε αρχικά για την ανοικοδόμηση της Λωρίδας της Γάζας μετά τον πόλεμο Ισραήλ–Χαμάς. Ωστόσο, σύμφωνα με το σχέδιο που παρουσίασε ο Τραμπ, αποκτά ευρύτερη αποστολή, με δυνατότητα παρέμβασης σε διεθνείς συγκρούσεις και σημαντικές εξουσίες.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί και το οικονομικό σκέλος, καθώς οι χώρες που θα συμμετέχουν καλούνται να καταβάλουν 1 δισ. δολάρια για μόνιμη θέση στο Συμβούλιο.
Μέχρι στιγμής, θετικά έχουν απαντήσει η Αίγυπτος, η Ουγγαρία και το Ισραήλ, ενώ η ευρωπαϊκή δυσπιστία φαίνεται να μεγαλώνει, θέτοντας εν αμφιβόλω τη δυναμική της πρωτοβουλίας πριν καν αυτή παρουσιαστεί επίσημα.
