Σε μια κίνηση με έντονο πολιτικό και γεωπολιτικό συμβολισμό, ο Ντόναλντ Τραμπ αποκαλύπτει σήμερα στο Νταβός το νέο του εγχείρημα με την ονομασία «Συμβούλιο Ειρήνης», λίγες μόλις ώρες μετά την αιφνιδιαστική αποκλιμάκωση της έντασης που ο ίδιος είχε πυροδοτήσει γύρω από τη Γροιλανδία.
Η παρουσίαση έρχεται στο περιθώριο της συνόδου του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ και συνοδεύεται από συνάντηση με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, σε μια προσπάθεια του Αμερικανού προέδρου να ενισχύσει το προφίλ του ως διεθνούς «ειρηνοποιού».
Το βράδυ της Τετάρτης, έπειτα από εβδομάδες επιθετικής ρητορικής, ο Τραμπ ανακοίνωσε αιφνιδιαστικά ότι υπάρχει «πλαίσιο μελλοντικής συμφωνίας» για τη Γροιλανδία, αποσύροντας τόσο τις απειλές για επιβολή δασμών όσο και τις αιχμές περί χρήσης στρατιωτικής ισχύος.
Η στροφή αυτή άνοιξε τον δρόμο για τη σημερινή πρωτοβουλία, η οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως εναλλακτικός μηχανισμός επίλυσης διεθνών συγκρούσεων.
Ένα όργανο υπό τον έλεγχο Τραμπ, με φιλοδοξίες παγκόσμιας εμβέλειας
Η τελετή υπογραφής του ιδρυτικού χάρτη του «Συμβουλίου Ειρήνης» είναι προγραμματισμένη για τις 11:30 ώρα Ελλάδας. Πρόκειται για έναν θεσμό που, σύμφωνα με το σχέδιο καταστατικού, θα λειτουργεί υπό την άμεση επιρροή του ίδιου του Τραμπ και θα έχει εντολή πολύ ευρύτερη από εκείνη που αρχικά είχε διαρρεύσει.
Αν και η ιδέα γεννήθηκε ως μηχανισμός εποπτείας της ανοικοδόμησης της Γάζας, τελικά το πεδίο δράσης του επεκτείνεται σε κάθε διεθνή σύγκρουση.
Η πρωτοβουλία έχει προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς αρκετοί τη βλέπουν ως ευθεία πρόκληση προς τον Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών. Το Ηνωμένο Βασίλειο ξεκαθάρισε ότι δεν θα συμμετάσχει στην υπογραφή, επικαλούμενο σοβαρές επιφυλάξεις για τη συμμετοχή του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν.
Όπως δήλωσε η Βρετανίδα υπουργός Εξωτερικών Ιβέτ Κούπερ, πρόκειται για «μια νομική συνθήκη με πολύ ευρύτερες συνέπειες», που γεννά ανησυχία ως προς τη νομιμοποίησή της.
Εισιτήριο συμμετοχής ένα δισ. δολάρια και διεθνείς αντιδράσεις
Η συμμετοχή στο νέο όργανο μόνο τυπική δεν είναι, καθώς το «εισιτήριο εισόδου» για μια μόνιμη έδρα φτάνει το ένα δισεκατομμύριο δολάρια. Ο Τραμπ υποστήριξε στο Νταβός ότι ο Πούτιν έχει αποδεχθεί την πρόσκληση, αν και από τη Μόσχα έγινε γνωστό απλώς ότι το ρωσικό ΥΠΕΞ «μελετά» την πρόταση.
Αντίθετα, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ανακοίνωσε ότι θα συμμετάσχει, ενώ θετική στάση έχουν εκφράσει και χώρες της Μέσης Ανατολής, όπως η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ. Σύμφωνα με ανώτατο αξιωματούχο της αμερικανικής κυβέρνησης, περίπου 35 ηγέτες έχουν ήδη αποδεχθεί την πρόσκληση, από τις 50 που εστάλησαν.
Στο φόντο ο πόλεμος στην Ουκρανία
Η σημερινή παρουσίαση του «Συμβουλίου Ειρήνης» συνδέεται άμεσα με τον πόλεμο στην Ουκρανία, με τον Τραμπ να έχει προγραμματίσει συνάντηση με τον Ζελένσκι αμέσως μετά την τελετή. Ο ίδιος επανέλαβε στο Νταβός ότι Ρωσία και Ουκρανία θα ήταν «ανόητες» αν δεν καταλήξουν σε συμφωνία, ισχυριζόμενος εκ νέου ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά σε λύση, χωρίς ωστόσο να παρουσιάζει συγκεκριμένα στοιχεία.
Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος ξεκαθάρισε ότι το βάρος της στήριξης προς την Ουκρανία θα πρέπει να το αναλάβουν το ΝΑΤΟ και η Ευρώπη, δείχνοντας για ακόμη μία φορά απροθυμία για περαιτέρω αμερικανική εμπλοκή. Στο ίδιο πλαίσιο, ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ αναχωρεί από το Νταβός για τη Μόσχα, μαζί με τον Τζάρεντ Κούσνερ, για συνομιλίες με τον Πούτιν.
Η πρωτοβουλία Τραμπ, αν και παρουσιάζεται ως βήμα προς την ειρήνη, ανοίγει έναν νέο κύκλο έντονων αντιδράσεων και ερωτημάτων, τόσο για τη διεθνή νομιμοποίησή της όσο και για τις πραγματικές της προθέσεις, σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικές ισορροπίες παραμένουν εξαιρετικά εύθραυστες.
