Οι κορυφαίοι διπλωματικοί αναλυτές συνεχίζουν να αναζητούν λογικές, στρατηγικές εξηγήσεις για την εμμονή του Ντόναλντ Τραμπ με τη Γροιλανδία. Ασφάλεια στην Αρκτική, σπάνιες γαίες, ανταγωνισμός μεγάλων δυνάμεων.
Όλα μπαίνουν στο τραπέζι. Όμως, σύμφωνα με έμπειρους παρατηρητές, αυτή η ανάγνωση χάνει το πραγματικό διακύβευμα. Γιατί πίσω από τη Γροιλανδία, διαγράφεται ένας πολύ πιο επικίνδυνος στόχος, η αποδόμηση του ΝΑΤΟ.
Τα θολά κίνητρα και ο ψυχολογικός παράγοντας
Ένας από τους πλέον έγκυρους ρωσολόγους και ανώτατος εμπειρογνώμονας του Κολεγίου Πολέμου του αμερικανικού Στρατού, με μακρά θητεία ως σύμβουλος στη CIA και τη DIA, υποστηρίζει ότι η στρατηγική ανάλυση οδηγεί σε αδιέξοδο. Όπως σημειώνει, οι απαντήσεις δεν βρίσκονται στη γεωπολιτική λογική αλλά αλλού, και ο πραγματικός ωφελούμενος κάθεται στο Κρεμλίνο.
Η εμμονή του Τραμπ με τη Γροιλανδία απειλεί να διαρρήξει την Ατλαντική Συμμαχία και, αν αυτή η πορεία συνεχιστεί, η μοίρα της Ουκρανίας μοιάζει προδιαγεγραμμένη. Η διάλυση του ΝΑΤΟ υπήρξε διαχρονικός στόχος του Βλαντιμίρ Πούτιν, και η σημερινή αμερικανική στάση δείχνει να τον εξυπηρετεί περισσότερο από ποτέ.
Δηλώσεις που αποκαλύπτουν περισσότερα από όσα εξηγούν
Το ερώτημα για τα κίνητρα του Τραμπ παραμένει ανοιχτό. Ο διακεκριμένος αναλυτής Τζορτζ Φρίντμαν έχει παραδεχθεί ότι αδυνατεί να ερμηνεύσει τις πολιτικές του πρώην προέδρου με βάση τα καθιερωμένα εργαλεία πολιτικής ανάλυσης. Κατά την άποψή του, οι απαντήσεις βρίσκονται στον εμφανή ναρκισσισμό που διαπερνά τόσο την εσωτερική όσο και την εξωτερική του πολιτική.
Σε πρόσφατη συνέντευξή του στους New York Times, ο Τραμπ ρωτήθηκε γιατί θεωρεί σημαντική την ιδιοκτησία της Γροιλανδίας. Η απάντησή του ήταν αποκαλυπτική:
«Επειδή αυτό πιστεύω ότι είναι ψυχολογικά απαραίτητο για την επιτυχία».
Όταν κλήθηκε να διευκρινίσει αν μιλά για τις ΗΠΑ ή για τον εαυτό του, απάντησε χωρίς περιστροφές:
«Ψυχολογικά σημαντικό για μένα».
Από την πρώτη θητεία στο σημερινό αδιέξοδο
Η ιστορία δεν είναι καινούργια. Η εμμονή του Τραμπ με τη Γροιλανδία ξεκίνησε ήδη από την πρώτη του θητεία, όταν η Κίνα έδειξε ενδιαφέρον για μακροπρόθεσμες οικονομικές θέσεις στο νησί και η Δανία ζήτησε τη συνδρομή των ΗΠΑ. Τότε, η επιθυμία του να «αγοράσει» τη Γροιλανδία αντιμετωπίστηκε με ψυχραιμία.
Σήμερα, όμως, τα δεδομένα έχουν αλλάξει. Στην Αρκτική, ούτε οι ΗΠΑ ούτε το ΝΑΤΟ έχουν μείνει αδρανείς. Η Φινλανδία κατασκευάζει παγοθραυστικά για την Ουάσιγκτον και τα κράτη-μέλη της Συμμαχίας έχουν ήδη ενισχύσει την αμυντική τους συνεργασία στον απώτατο Βορρά. Οι ισχυρισμοί περί περικύκλωσης ή επικείμενων απειλών δεν στηρίζονται σε πραγματικά στοιχεία.
Ούτε και το αφήγημα των σπάνιων γαιών στέκει πειστικά. Δεν υπάρχει αξιόπιστη αποτίμηση ούτε των αποθεμάτων ούτε του τεράστιου κόστους εξόρυξης και μεταφοράς.
Ενδεικτική είναι και η επιστολή του Τραμπ προς τον Νορβηγό πρωθυπουργό Γιόνας Γκαρ Στόρε, όπου, απαντώντας στις διαμαρτυρίες για τις απειλές του, έγραψε:
«Λαμβάνοντας υπόψη ότι η χώρα σας αποφάσισε να μη μου δώσει το Νόμπελ Ειρήνης επειδή σταμάτησα οκτώ πολέμους, δεν αισθάνομαι πλέον την υποχρέωση να σκέφτομαι αποκλειστικά την ειρήνη».
Η εικόνα που διαμορφώνεται δεν αφορά απλώς ένα νησί στον Αρκτικό Κύκλο. Αφορά τη συνοχή της Δύσης και τη σταθερότητα της ευρωατλαντικής ασφάλειας. Και όσο η Γροιλανδία παραμένει στο επίκεντρο μιας προσωπικής εμμονής, τόσο ο κίνδυνος για το ΝΑΤΟ και την Ευρώπη γίνεται πιο απτός.
