Η Μόσχα εντείνει την πίεση προς την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, επιχειρώντας να αποσπάσει κρίσιμες παραχωρήσεις για την Ουκρανία όχι στο πεδίο των μαχών, αλλά στο τραπέζι της διπλωματίας. Σύμφωνα με νέα έκθεση του Institute for the Study of War (ISW), το Κρεμλίνο επιδιώκει την πλήρη απόδοση της περιφέρειας του Ντονέτσκ, συμπεριλαμβανομένων των περίπου 5.400 τετραγωνικών χιλιομέτρων που εξακολουθούν να ελέγχονται από τις ουκρανικές δυνάμεις.
Η ρωσική πίεση και το μήνυμα Λαβρόφ
Αναλυτές του ISW αξιολόγησαν δηλώσεις του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ, σύμφωνα με τις οποίες Ρωσία και Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να επικεντρωθούν σε διμερείς οικονομικές και εμπορικές συνεργασίες, αποφεύγοντας την κλιμάκωση των διαφορών τους. Όπως επισημαίνεται, από την έναρξη της δεύτερης θητείας Τραμπ, το Κρεμλίνο επιχειρεί συστηματικά να εμφανίσει τη Ρωσία ως ισότιμη παγκόσμια δύναμη με τις ΗΠΑ.
Κατά την έκθεση, η Μόσχα χρησιμοποιεί το δέλεαρ οικονομικών συμφωνιών και συνομιλιών στρατηγικού ελέγχου εξοπλισμών, ώστε να ωθήσει τον Τραμπ να αποδεχθεί τις ρωσικές απαιτήσεις για την Ουκρανία, ακόμη και τον αποκλεισμό της Ευρώπης από την ειρηνευτική διαδικασία.
Το Ντονέτσκ στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων
Το ISW σημειώνει ότι η Ρωσία προσπαθεί να εμφανιστεί διεθνώς ως δύναμη έτοιμη για συμβιβασμό, ενώ στην πραγματικότητα επιδιώκει τον πλήρη έλεγχο του Ντονέτσκ μέσω διπλωματικών μέσων. Υπενθυμίζεται ότι παλαιότερο αμερικανικό ειρηνευτικό σχέδιο 28 σημείων προέβλεπε την παραίτηση της Ουκρανίας από τις περιφέρειες Ντονέτσκ και Λουχάνσκ, καθώς και «πάγωμα» της γραμμής του μετώπου σε Ζαπορίζια και Χερσώνα.
Παρά τις προτάσεις για αποστρατιωτικοποιημένες ή οικονομικές ζώνες, το Κρεμλίνο απέρριψε τέτοιες λύσεις τον Δεκέμβριο του 2025. Σύμφωνα με τους αναλυτές, η Μόσχα επιχειρεί τώρα να παρουσιάσει ως «παραχώρηση» το πάγωμα του νότιου μετώπου, ώστε να αποσπάσει την πλήρη παράδοση του Ντονέτσκ.
Συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι και αμερικανική στάση
Οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να συνεχιστούν στο Άμπου Ντάμπι στις 4 και 5 Φεβρουαρίου, όπως έχει ανακοινώσει ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε πρόσφατα το Ντονέτσκ «το μοναδικό εναπομείναν ζήτημα» στις συνομιλίες, αν και το Κρεμλίνο υποστηρίζει ότι υπάρχουν και άλλα ανοιχτά θέματα, όπως οι δυτικές εγγυήσεις ασφαλείας προς την Ουκρανία.
Συμβολισμός, στρατηγική και κίνδυνοι
Η επιμονή του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν στο Ντονέτσκ έχει έντονο συμβολικό και προπαγανδιστικό χαρακτήρα. Η περιοχή αποτελεί κεντρικό στοιχείο της ρωσικής αφήγησης περί «ιστορικά ρωσικών εδαφών» και φιλοξενεί τη Σλοβιάνσκ, πόλη-σύμβολο της εξέγερσης του 2014. Η αδυναμία κατάληψής της με στρατιωτικά μέσα θα μπορούσε να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στο εσωτερικό της Ρωσίας.
Όπως επισημαίνει ο Αλεξάντερ Γκαμπούεφ, αν η Ρωσία αποκτήσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων όσα δεν κατόρθωσε με τη βία, τότε καθορίζεται ποιος επέβαλε τους όρους λήξης του πολέμου.
Η ουκρανική γραμμή
Ο Ζελένσκι έχει δηλώσει πρόθυμος για συμβιβασμούς, όχι όμως εις βάρος της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας. Η απώλεια των ουκρανικών οχυρώσεων στο Ντονέτσκ, που έχουν κατασκευαστεί από το 2014, θα καθιστούσε τη χώρα πιο ευάλωτη σε μελλοντική ρωσική επίθεση, ενώ η περιοχή έχει και κρίσιμη σημασία για την υδροδότηση του κατεχόμενου Ντονμπάς.
Το Ντονέτσκ, έτσι, παραμένει ο πυρήνας μιας διαπραγμάτευσης που μπορεί να καθορίσει όχι μόνο το τέλος του πολέμου, αλλά και τους όρους της επόμενης ημέρας στην Ουκρανία.
