Μια επιστημονική ανακάλυψη που μπορεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο διαγιγνώσκεται η νόσος του Πάρκινσον φέρνει στο προσκήνιο ένα απλό τεστ αίματος, ικανό να ανιχνεύσει τη νόσο πολύ πριν εμφανιστούν τα κλασικά κινητικά συμπτώματα.
Οι ερευνητές μιλούν για ένα «παράθυρο» πρώιμης διάγνωσης, σε μια φάση όπου ο εγκέφαλος δεν έχει ακόμη υποστεί μη αναστρέψιμες βλάβες, γεγονός που ανοίγει νέους δρόμους τόσο για την έγκαιρη παρέμβαση όσο και για την ανάπτυξη μελλοντικών θεραπειών.
3. Βιολογικά «αποτυπώματα» στο αίμα πριν από τη νευρική καταστροφή
Η ερευνητική ομάδα εντόπισε για πρώτη φορά συγκεκριμένους βιολογικούς δείκτες που εμφανίζονται στα εξαιρετικά πρώιμα στάδια της νόσου του Πάρκινσον, προτού καταστραφεί μεγάλο ποσοστό των εγκεφαλικών κυττάρων.
Οι αλλαγές αυτές σχετίζονται με δύο κρίσιμες βιολογικές διεργασίες: την επιδιόρθωση βλαβών του DNA και την κυτταρική απόκριση στο στρες.
Οι διεργασίες αυτές αφήνουν ανιχνεύσιμα ίχνη στο αίμα, τα οποία λειτουργούν σαν «αποτυπώματα» της νόσου, όμως εμφανίζονται μόνο για περιορισμένο χρονικό διάστημα.
Αυτό καθιστά το τεστ ιδιαίτερα στοχευμένο, καθώς διαχωρίζει με σαφήνεια τα άτομα που βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο από υγιή άτομα ή από ασθενείς που έχουν ήδη εκδηλώσει κινητικά συμπτώματα.
3. Πρώιμη διάγνωση πριν χαθεί έως και το 80% των νευρώνων
Σήμερα, όταν ο ασθενής εμφανίζει τρέμουλο, ακαμψία ή αστάθεια, έχει ήδη καταστραφεί από το 50% έως και το 80% των εγκεφαλικών κυττάρων που πλήττονται από τη νόσο. Αυτό σημαίνει ότι η διάγνωση γίνεται πολύ αργά για ουσιαστική αναχαίτιση της εξέλιξης.
Το νέο τεστ αίματος έρχεται να καλύψει αυτό το κενό, επιτρέποντας τον εντοπισμό της νόσου ακόμη και δεκαετίες πριν από την εκδήλωση των κινητικών συμπτωμάτων. Στα πρώιμα στάδια, τα σημάδια είναι συχνά άτυπα – μειωμένη όσφρηση, άγχος, κατάθλιψη ή γαστρεντερικές διαταραχές – και δύσκολα συνδέονται άμεσα με το Πάρκινσον.
Η δυνατότητα έγκαιρης διάγνωσης δημιουργεί προϋποθέσεις για παρεμβάσεις σε ένα στάδιο όπου ο εγκέφαλος παραμένει σε μεγάλο βαθμό λειτουργικός.
3. Σε ευρεία χρήση μέσα στην επόμενη πενταετία
Σύμφωνα με τους ερευνητές, ένα τεστ αίματος για την πρώιμη διάγνωση της νόσου του Πάρκινσον θα μπορούσε να δοκιμαστεί ευρέως στα συστήματα υγείας μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια. Πρόκειται για μια οικονομική, απλή και εύκολα προσβάσιμη μέθοδο, σε αντίθεση με τις σημερινές διαγνωστικές πρακτικές που βασίζονται κυρίως στην κλινική εικόνα.
Με δεδομένο ότι πάνω από 10 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ζουν με τη νόσο και ότι ο αριθμός αυτός αναμένεται να διπλασιαστεί έως το 2050, η συγκεκριμένη εξέλιξη θεωρείται κομβικής σημασίας. Μακροπρόθεσμα, τα ευρήματα ενδέχεται να οδηγήσουν όχι μόνο σε πρώιμη διάγνωση αλλά και σε νέες θεραπείες που θα επιβραδύνουν ή ακόμη και θα προλαμβάνουν την εξέλιξη της νόσου.
Το Πάρκινσον παραμένει σήμερα ανίατο. Όμως, για πρώτη φορά, η επιστήμη δείχνει ότι μπορεί να το «δει» εγκαίρως.
