Ένα ακατοίκητο νησί στη Μεγάλη Πρέσπα κρύβει μια σκληρή οικολογική πραγματικότητα. Στο Γκόλεμ Γκραντ, γνωστό και ως Άγιος Πέτρος, ο πληθυσμός της χερμανικής χελώνας (Hermann’s tortoise) καταρρέει σιωπηλά, όχι λόγω έλλειψης τροφής ή θηρευτών, αλλά εξαιτίας μιας ακραίας ανισορροπίας φύλου, για κάθε θηλυκή αντιστοιχούν 19 αρσενικά.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η κατάσταση αυτή οδηγεί τις θηλυκές σε εξάντληση, σοβαρούς τραυματισμούς και σε ορισμένες περιπτώσεις, σε πτώσεις από βράχια.
Η μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Ecology Letters φέρνει στο φως δεδομένα που προκαλούν έντονο προβληματισμό για το μέλλον του τοπικού πληθυσμού.
Η αναλογία 19 προς 1 και η ανησυχητική διαπίστωση
Ο οικολόγος Ντράγκαν Αρσόφσκι ξεκίνησε να παρακολουθεί τις περίπου 1.000 χελώνες του νησιού το 2008. Στην αρχή, ο πληθυσμός έμοιαζε πυκνός και βιώσιμος. Ωστόσο, τα στοιχεία αποκάλυψαν μια έντονη υπεροχή των αρσενικών.
Στην πιο πρόσφατη καταγραφή, στο οροπέδιο του νησιού εντοπίστηκαν 19 αρσενικά για κάθε μία θηλυκή. Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι τα αρσενικά, στην προσπάθειά τους να ζευγαρώσουν, συχνά καβαλούσαν το ένα το άλλο, ένδειξη έλλειψης διαθέσιμων θηλυκών.
Αυτό που αρχικά φάνηκε ως ιδιόμορφη συμπεριφορά, αποδείχθηκε πολύ πιο σοβαρό.
Οι «αλυσίδες» ζευγαρώματος και οι τραυματισμοί
Οι επιστήμονες κατέγραψαν σκηνές όπου πολλά αρσενικά καταδίωκαν μία και μόνο θηλυκή. Όταν εκείνη εξαντλείται, δημιουργείται μια συσσώρευση σωμάτων. Ο Αρσόφσκι περιγράφει χαρακτηριστικά: «Κυριολεκτικά θάβεται κάτω από τα αρσενικά».
Η μελέτη αναφέρει ότι τα αρσενικά «σπρώχνουν, δαγκώνουν (μερικές φορές μέχρι να προκληθεί απώλεια αίματος), καβαλούν και τελικά χτυπούν επίμονα με την αιχμηρή άκρη της ουράς τους τις θηλυκές που προσπαθούν να διαφύγουν».
Τα αποτελέσματα είναι δραματικά. Τα τρία τέταρτα των θηλυκών φέρουν τραυματισμούς στα γεννητικά τους όργανα. Παράλληλα, οι θηλυκές εμφανίζονται μικρότερες σε μέγεθος και ζουν λιγότερο από τα αρσενικά.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, σύμφωνα με τους ερευνητές, η καταδίωξη φτάνει στα άκρα. Θηλυκές χελώνες πέφτουν από βραχώδεις πλαγιές, πιθανότατα στην προσπάθειά τους να ξεφύγουν από την επιθετικότητα των αρσενικών.
Ένας πληθυσμός σε αδιέξοδο
Η ακραία αυτή αναλογία φύλου δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο. Λιγότερες θηλυκές σημαίνει λιγότερη αναπαραγωγή, άρα ακόμη μεγαλύτερη πίεση στις εναπομείνασες. Η συμπεριφορά των αρσενικών, αντί να ενισχύει τον πληθυσμό, τον αποδυναμώνει.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι αν δεν αλλάξει η δυναμική του πληθυσμού, το συγκεκριμένο οικοσύστημα ενδέχεται να οδηγηθεί σταδιακά σε κατάρρευση. Ένα νησί γεμάτο χελώνες κινδυνεύει να μετατραπεί σε τόπο σιωπής.
Η περίπτωση της Μεγάλης Πρέσπας υπενθυμίζει με ωμό τρόπο ότι ακόμη και σε φαινομενικά απομονωμένα και προστατευμένα περιβάλλοντα, οι λεπτές ισορροπίες της φύσης μπορούν να διαταραχθούν δραματικά με συνέπειες που δεν φαίνονται άμεσα, αλλά εξελίσσονται αργά και αμείλικτα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ
