Χιλιάδες αστεροειδείς με ικανότητα να ισοπεδώσουν ολόκληρες πόλεις κινούνται κοντά στη Γη χωρίς να έχουν εντοπιστεί πλήρως, προειδοποιούν επιστήμονες της NASA, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για την πλανητική άμυνα. Παρά τη δοκιμαστική επιτυχία της αποστολής DART, η ανθρωπότητα δεν διαθέτει σήμερα επιχειρησιακά έτοιμο σύστημα εκτροπής σε περίπτωση άμεσης απειλής.
Είναι δύσκολο να δοθεί ένας σαφής και τελικός ορισμός για το τι είναι ένας αστεροειδής, καθώς οι διαστάσεις, η σύνθεση και οι τροχιές τους ποικίλλουν. Σε γενικές γραμμές, αστεροειδείς θεωρούνται τα μικρά σώματα σε τροχιά γύρω από τον Ήλιο, που μια τους διάσταση είναι μεγαλύτερη από 50 μέτρα (για να διακρίνονται από τους μετεωροειδείς) και μικρότερη από 2.500 χιλιόμετρα (ώστε να διακρίνονται από τους πλανήτες),
Με πολύ απλά λόγια, μπορούμε να περιγράψουμε τους αστεροειδείς σαν τεράστιους βράχους σε τροχιά γύρω από τον Ήλιο. Συνήθως οι αστεροειδείς έχουν ακανόνιστο σχήμα που μοιάζει με πατάτα, οι μεγαλύτεροι όμως έχουν σφαιρικό ή ελλειπτικό σχήμα, καθώς η βαρύτητα που δημιουργεί η μάζα τους στην επιφάνειά τους υπερισχύει. Αποτελούνται κυρίως από πυριτικούς βράχους και μέταλλα.
Μετά το 1990 το ενδιαφέρον για τους αστεροειδείς αναθερμάνθηκε, κυρίως λόγω της ανησυχίας για μια πιθανή σύγκρουση ενός από αυτούς με τη Γη, πράγμα που θα είχε καταστροφικές συνέπειες.
Έτσι ξεκίνησε μια προσπάθεια για εντοπισμό, καταγραφή και υπολογισμό της τροχιάς όσο το δυνατόν περισσότερων αστεροειδών, τόσο με συσκευές σε τροχιά όσο και με γήινα τηλεσκόπια.
Η έρευνα αυτή έχει μέχρι στιγμής χαρτογραφήσει εκατοντάδες χιλιάδες αστεροειδείς, από τους οποίους 600 έχουν διάμετρο πάνω από ένα χιλιόμετρο και 3.353 έχουν τροχιές που μπορούν να τους φέρουν κοντά στη Γη.
Η DART απέδειξε ότι γίνεται – αλλά δεν υπάρχει έτοιμο «όπλο»
Η αποστολή DART το 2022 έδειξε ότι είναι τεχνικά εφικτό να αλλάξει η πορεία ενός αστεροειδούς μέσω σύγκρουσης διαστημοπλοίου. Ωστόσο, η επικεφαλής της αποστολής, Nancy Chabot, από το Johns Hopkins University, ξεκαθάρισε ότι η επιτυχία εκείνη δεν σημαίνει ετοιμότητα.
«Ανησυχούμε για αυτούς τους αστεροειδείς που μπορούν να καταστρέψουν πόλεις. Η DART ήταν μια σπουδαία επίδειξη, αλλά δεν έχουμε κάτι έτοιμο να χρησιμοποιηθεί σε περίπτωση πραγματικής απειλής», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η ίδια πρόσθεσε: «Δεν γνωρίζουμε πού βρίσκεται το 50% των αστεροειδών διαμέτρου περίπου 140 μέτρων, κάτι που είναι ανησυχητικό. Δεν διαθέτουμε αυτή τη στιγμή τρόπο να εκτρέψουμε ενεργά έναν τέτοιο αστεροειδή». Και κατέληξε με έμφαση: «Θα μπορούσαμε να προετοιμαστούμε, αλλά δεν βλέπω να γίνονται οι απαραίτητες επενδύσεις».
15.000 μεσαίου μεγέθους αστεροειδείς παραμένουν άγνωστοι
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ειδικών, περίπου 25.000 αστεροειδείς με διάμετρο 140 μέτρων και άνω κινούνται κοντά στη Γη. Από αυτούς, έχει εντοπιστεί μόλις το 40%. Αυτό σημαίνει ότι περίπου 15.000 παραμένουν ουσιαστικά «αόρατοι» για τα σημερινά συστήματα παρακολούθησης.
Η Αξιωματικός Πλανητικής Άμυνας της NASA, Kelly Fast, μιλώντας στο συνέδριο της American Association for the Advancement of Science στην Αριζόνα, δήλωσε: «Αυτό που με κρατά ξύπνια τη νύχτα είναι οι αστεροειδείς που δεν γνωρίζουμε».
Όπως εξήγησε, οι μικροί αστεροειδείς εισέρχονται συχνά στην ατμόσφαιρα χωρίς σοβαρές συνέπειες, ενώ οι πολύ μεγάλοι παρακολουθούνται στενά. Το πρόβλημα εντοπίζεται στους μεσαίου μεγέθους, οι οποίοι μπορούν να προκαλέσουν εκτεταμένες περιφερειακές καταστροφές και δεν έχουν χαρτογραφηθεί πλήρως.
Η αποστολή Surveyor το 2027
Για να καλύψει το κενό, η NASA σχεδιάζει την αποστολή Surveyor το 2027. Στόχος είναι μέσα σε δέκα χρόνια να εντοπιστεί τουλάχιστον το 90% των αστεροειδών άνω των 140 μέτρων.
Ωστόσο, όπως τόνισαν οι ειδικοί, ακόμη και με τα πιο σύγχρονα τηλεσκόπια, η ανίχνευση απαιτεί χρόνο και σταθερή χρηματοδότηση. Οι διαστημικές υπηρεσίες δεν διαθέτουν αυτή τη στιγμή τους απαραίτητους οικονομικούς πόρους για να διατηρούν μόνιμα σε ετοιμότητα ένα πλήρες σύστημα πλανητικής άμυνας.
Η συζήτηση για την προστασία της Γης από διαστημικές απειλές παραμένει ανοιχτή – και, όπως παραδέχονται οι ίδιοι οι επιστήμονες, η προετοιμασία δεν συμβαδίζει ακόμη με το μέγεθος του κινδύνου.
Πηγή: The Sun
