Νέο επεισόδιο στην ένταση Ελλάδας – Τουρκίας με φόντο την ενέργεια. Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας ανεβάζει τους τόνους, χαρακτηρίζοντας «παράνομες» και «μονομερείς» τις ελληνικές έρευνες υδρογονανθράκων νότια της Κρήτης, μετά τη συμφωνία της Αθήνας με την Chevron.
Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι οι συγκεκριμένες κινήσεις αντιβαίνουν στο διεθνές δίκαιο και στις σχέσεις καλής γειτονίας, ενώ επαναφέρει στο τραπέζι το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο, κάνοντας λόγο για παραβίαση των θαλάσσιων ορίων που κατά την τουρκική θέση έχουν συμφωνηθεί με τη Λιβύη.
Τι προκάλεσε την αντίδραση
Η ένταση ήρθε λίγες ημέρες μετά την υπογραφή αποκλειστικών συμβάσεων μίσθωσης για έρευνες φυσικού αερίου νότια της Κρήτης, στο πλαίσιο κοινοπραξίας με επικεφαλής τη Chevron.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει την αμερικανική ενεργειακή παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο, σε μια περίοδο όπου οι υδρογονάνθρακες επαναφέρουν τη γεωπολιτική «σκακιέρα» στο προσκήνιο.
Η θέση της Άγκυρας
Στην εβδομαδιαία ενημέρωση των δημοσιογράφων, το τουρκικό ΥΠΕΘΑ υποστήριξε ότι:
-
Οι ελληνικές ενέργειες είναι «μονομερείς»
-
Παραβιάζουν –όπως ισχυρίζεται– το διεθνές δίκαιο
-
Θίγουν θαλάσσιες ζώνες που έχει δηλώσει η Λιβύη στον ΟΗΕ (27 Μαΐου 2025)
Παράλληλα, διαμήνυσε ότι θα συνεχίσει να στηρίζει «τις πρωτοβουλίες των λιβυκών αρχών» απέναντι σε αυτό που χαρακτηρίζει ως παραβίαση των δικαιωμάτων τους.
Το επίμαχο μνημόνιο του 2019
Το 2019, Άγκυρα και Τρίπολη υπέγραψαν συμφωνία οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών.
Η Αθήνα έχει απορρίψει το μνημόνιο, υποστηρίζοντας ότι αγνοεί την ύπαρξη της Κρήτης και παραβιάζει θεμελιώδεις αρχές του Δικαίου της Θάλασσας.
Η τουρκική πλευρά, ωστόσο, επανέρχεται συστηματικά στο συγκεκριμένο πλαίσιο κάθε φορά που η Ελλάδα προχωρά σε ενεργειακές κινήσεις στην περιοχή.
Το γεωπολιτικό υπόβαθρο
Το ζήτημα δεν είναι μόνο νομικό. Είναι στρατηγικό.
Η Ανατολική Μεσόγειος παραμένει πεδίο έντονου ανταγωνισμού για:
-
Ενεργειακούς πόρους
-
Θαλάσσιες ζώνες
-
Σφαίρες επιρροής
Η εμπλοκή αμερικανικών εταιρειών, όπως η Chevron, προσδίδει επιπλέον βάρος στην υπόθεση, μετατρέποντας ένα ελληνοτουρκικό ζήτημα σε ευρύτερη γεωπολιτική εξίσωση.
Η νέα τοποθέτηση της Άγκυρας αναμένεται να τροφοδοτήσει εκ νέου τη συζήτηση για τις θαλάσσιες διεκδικήσεις στην περιοχή, σε μια συγκυρία όπου οι ενεργειακές εξελίξεις και οι διεθνείς ισορροπίες κινούνται με ταχύτητα.
