Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση των ΗΠΑ ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με επιστροφές άνω των 175 δισ. δολαρίων προς εισαγωγείς, μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου που έκρινε παράνομους τους μονομερείς δασμούς που είχε επιβάλει ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.
Με πλειοψηφία 6-3, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αποφάνθηκε ότι οι συγκεκριμένοι δασμοί επιβλήθηκαν χωρίς την απαιτούμενη εξουσιοδότηση από το Κογκρέσο, ανοίγοντας τον δρόμο για μαζικές αξιώσεις επιστροφής ποσών που έχουν ήδη καταβληθεί.
Το ύψος των πιθανών επιστροφών
Σύμφωνα με εκτίμηση του Penn-Wharton Budget Model, το συνολικό ποσό που θα μπορούσε να επιστραφεί ξεπερνά τα 175 δισ. δολάρια. Οι επιστροφές αφορούν δασμούς που εισπράχθηκαν στο πλαίσιο της επίμαχης πολιτικής και ενδέχεται πλέον να θεωρηθούν αχρεωστήτως καταβληθέντες.
Ήδη, αρκετοί εισαγωγείς έχουν κινηθεί νομικά, επικαλούμενοι και προηγούμενες αποφάσεις κατώτερων δικαστηρίων που είχαν κρίνει ότι η επιβολή των συγκεκριμένων δασμών δεν στηριζόταν σε νόμιμη βάση.
Το Ανώτατο Δικαστήριο δεν αποσαφήνισε αν η κυβέρνηση μπορεί να διατηρήσει τα ποσά που έχουν ήδη εισπραχθεί, ούτε καθόρισε σαφές πλαίσιο για τη διαδικασία επιστροφών, γεγονός που εντείνει την αβεβαιότητα.
Το νομικό πλαίσιο και οι αντιδράσεις
Ο Τραμπ είχε επικαλεστεί τον νόμο περί Διεθνών Οικονομικών Εξουσιών Έκτακτης Ανάγκης (IEEPA) για να επιβάλει τους δασμούς, αποτελώντας τον πρώτο Αμερικανό πρόεδρο που χρησιμοποίησε το συγκεκριμένο εργαλείο για εμπορική πολιτική.
Ο δικαστής Μπρετ Κάβανο, που μειοψήφησε, προειδοποίησε για τις πρακτικές και δημοσιονομικές συνέπειες της απόφασης. Όπως σημείωσε, οι ΗΠΑ μπορεί να υποχρεωθούν να επιστρέψουν δισεκατομμύρια δολάρια, ακόμη κι αν μέρος του κόστους έχει ήδη μετακυλιστεί στους καταναλωτές, χαρακτηρίζοντας τη διαδικασία πιθανών επιστροφών «χαοτική».
Πώς επηρεάζεται η δασμολογική πολιτική
Ο Μπράιαν ΛεΜπλαν, ανώτερος οικονομολόγος της PNC Financial Services Group, εκτίμησε ότι οι δασμοί που επιβλήθηκαν βάσει του IEEPA και κρίθηκαν παράνομοι αντιστοιχούν περίπου στο 60% του συνόλου των δασμών που εφαρμόστηκαν.
Αυτό σημαίνει ότι ο μέσος δασμολογικός συντελεστής ενδέχεται να υποχωρήσει από περίπου 9,5% σε 5%, τουλάχιστον μέχρι να θεσπιστεί νέα νομική βάση.
Ήδη από τον Δεκέμβριο, η U.S. Customs and Border Protection είχε υπολογίσει ότι 133,5 δισ. δολάρια από εισπραχθέντες δασμούς ενδέχεται να τεθούν σε κίνδυνο επιστροφής, ποσό που αυξήθηκε όσο συνεχιζόταν η είσπραξη μέχρι την τελική δικαστική κρίση.
Η απόφαση δημιουργεί νέα δεδομένα τόσο για τη δημοσιονομική σταθερότητα όσο και για την εμπορική πολιτική των ΗΠΑ, με τις επιπτώσεις να αναμένονται σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο.
