Σε μια πρωτοφανή παρέμβαση στην ιδιωτική σφαίρα των πολιτών προχωρά η Μόσχα, με στόχο την αναχαίτιση της δημογραφικής κατάρρευσης που απειλεί τη χώρα. Σύμφωνα με νέα οδηγία του ρωσικού Υπουργείου Υγείας, οι γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας που δηλώνουν ότι δεν επιθυμούν να αποκτήσουν παιδιά θα παραπέμπονται πλέον σε ψυχολόγο, σε μια προσπάθεια των αρχών να μεταβάλουν τη στάση τους υπέρ της μητρότητας.
Η απόφαση αυτή έρχεται σε μια κρίσιμη χρονική συγκυρία, καθώς η μείωση των γεννήσεων αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για τον Βλαντίμιρ Πούτιν εδώ και 25 χρόνια, όμως το πρόβλημα επιδεινώθηκε ραγδαία μετά την εισβολή στην Ουκρανία. Η αποστολή εκατοντάδων χιλιάδων νέων ανδρών στο μέτωπο έχει δημιουργήσει ένα εκρηκτικό κενό στον πληθυσμιακό χάρτη, καθιστώντας το δημογραφικό ζήτημα «εθνικής επιβίωσης».
Ψυχολογική «καθοδήγηση» και ετήσιοι έλεγχοι
Η νέα σύσταση του υπουργείου προς το ιατρικό προσωπικό προβλέπει τη διενέργεια ετήσιων ελέγχων σε γυναίκες ηλικίας 18 έως 49 ετών για την αξιολόγηση της αναπαραγωγικής τους υγείας. Στις περιπτώσεις που καταγράφεται άρνηση τεκνοποίησης, οι γιατροί καλούνται να παραπέμπουν τις γυναίκες σε ειδικούς ψυχολόγους με στόχο την «καλλιέργεια θετικής στάσης» απέναντι στην οικογένεια.
Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι, ενώ προβλέπονται αντίστοιχοι ετήσιοι έλεγχοι και για τους άνδρες της ίδιας ηλικιακής ομάδας, αυτοί περιορίζονται αποκλειστικά στην αξιολόγηση της σωματικής τους υγείας, χωρίς καμία πρόβλεψη για ψυχολογική παρέμβαση ή συμβουλευτική σχετικά με την πατρότητα.
Στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 200 ετών
Η Ρωσία αντιμετωπίζει σήμερα έναν από τους χαμηλότερους δείκτες γονιμότητας στην ιστορία της, με περίπου 1,4 παιδιά ανά γυναίκα, ποσοστό που απέχει σημαντικά από το 2,1 που απαιτείται για τη σταθεροποίηση του πληθυσμού. Ο ίδιος ο Πρόεδρος Πούτιν προειδοποίησε πρόσφατα ότι η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με το φάσμα της «εξαφάνισης» εάν δεν αντιστραφεί άμεσα η τάση αυτή.
Στο πλαίσιο αυτό, το Κρεμλίνο έχει ήδη λάβει σειρά αυστηρών μέτρων, όπως:
-
Τη νομοθέτηση της απαγόρευσης της «προπαγάνδας της άτεκνης ζωής».
-
Την αυστηροποίηση του πλαισίου για τις αμβλώσεις.
-
Την παροχή εκτεταμένων οικονομικών κινήτρων και κοινωνικών προνομίων για τις πολύτεκνες οικογένειες, οι οποίες προβάλλονται ως το πρότυπο της ρωσικής κοινωνίας.
Η νέα οδηγία για την ψυχολογική παρέμβαση στις γυναίκες που επιλέγουν να μην τεκνοποιήσουν αποτελεί το τελευταίο –και ίσως το πιο παρεμβατικό– εργαλείο στη στρατηγική της Μόσχας να μετατρέψει τη δημογραφική ανάκαμψη σε κρατική υποχρέωση, επεμβαίνοντας απευθείας στον προσωπικό προγραμματισμό των πολιτών.
