Η φράση του Ντόναλντ Τραμπ, «Αν θέλετε πετρέλαιο, πηγαίνετε στο Ορμούζ και πάρτε το μόνοι σας», προκάλεσε άμεσο κλυδωνισμό στις διεθνείς αγορές, στέλνοντας την τιμή του αργού πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι μέσα σε λίγες ώρες. Η δήλωση αυτή δεν αποτελεί απλώς μια ρητορική έξαρση, αλλά την επισημοποίηση του δόγματος «America First» στην καρδιά της Μέσης Ανατολής, αφήνοντας την Ευρώπη και την Ασία έκθετες μπροστά στην απειλή του Ιράν να κλείσει το κρισιμότερο πέρασμα του παγκόσμιου εμπορίου.
Η «εμπρηστική» δήλωση Τραμπ και οι σύμμαχοι
Ο Αμερικανός Πρόεδρος, κατά τη διάρκεια συνέντευξης τύπου, εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση στους συμμάχους του ΝΑΤΟ και τις χώρες της Ανατολικής Ασίας, κατηγορώντας τες ότι «εκμεταλλεύονται τον αμερικανικό στρατό για να προστατεύουν τα δικά τους συμφέροντα δωρεάν».
-
Απόσυρση προστασίας: Ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να αποσύρουν τις ναυτικές τους δυνάμεις από τα Στενά του Ορμούζ, αν οι χώρες που εξαρτώνται από το πετρέλαιο του Κόλπου δεν συμβάλουν οικονομικά ή στρατιωτικά.
-
Προτεραιότητα στο Ισραήλ: Παρά την απομονωτική του τάση, ξεκαθάρισε ότι η στήριξη προς την κυβέρνηση Νετανιάχου παραμένει αδιαπραγμάτευτη, διαχωρίζοντας όμως την ασφάλεια του Ισραήλ από την προστασία των εμπορικών πλοίων τρίτων χωρών.
Σφυροκόπημα Νετανιάχου στο Ιράν: Στόχος οι πυρηνικές υποδομές
Την ίδια ώρα, ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου φαίνεται να αξιοποιεί το «πράσινο φως» ή την ανοχή της Ουάσιγκτον, κλιμακώνοντας τα πλήγματα εντός του Ιράν. Οι ισραηλινές δυνάμεις (IDF) πραγματοποίησαν σειρά αεροπορικών επιδρομών σε στρατηγικούς στόχους:
-
Εγκαταστάσεις Εμπλουτισμού: Σύμφωνα με αναφορές, επλήγησαν υποδομές που συνδέονται με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
-
Βάσεις των Φρουρών της Επανάστασης: Στόχοι έγιναν κέντρα διοίκησης και αποθήκες drones, τα οποία χρησιμοποιούνται για επιθέσεις στην Ερυθρά Θάλασσα.
-
Απάντηση του Ιράν: Η Τεχεράνη απειλεί πλέον ανοιχτά με «ολικό κλείσιμο» των Στενών του Ορμούζ, γεγονός που θα προκαλούσε παγκόσμιο ενεργειακό «έμφραγμα».
Ο ρόλος των Στενών του Ορμούζ
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν την πιο ζωτική αρτηρία του πλανήτη, καθώς από εκεί διέρχεται καθημερινά το 20-30% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου. Μια πιθανή αποχώρηση των ΗΠΑ ή μια ιρανική εμπλοκή θα σήμαινε:
-
Άμεση εκτόξευση του πληθωρισμού στην Ευρώπη.
-
Κίνδυνο γενικευμένης σύρραξης με εμπλοκή περιφερειακών δυνάμεων (Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ).
Η στάση του Ντόναλντ Τραμπ δημιουργεί ένα επικίνδυνο κενό ισχύος. Η παρότρυνση προς τους συμμάχους να αναλάβουν «μόνοι τους» τη φύλαξη των Στενών, σε μια στιγμή που το Ισραήλ βρίσκεται σε κατάσταση πολέμου με το Ιράν, μοιάζει με πρόσκληση σε παγκόσμιο χάος. Η Αθήνα, ως ναυτιλιακή δύναμη, παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα, καθώς η ελεύθερη ναυσιπλοΐα αποτελεί τον πυλώνα της ελληνικής οικονομίας. Η ώρα που η Ευρώπη θα πρέπει να αποφασίσει αν θα αποκτήσει δική της αμυντική φωνή ή αν θα παραμείνει όμηρος των διαθέσεων της Ουάσιγκτον και της Τεχεράνης, έφτασε πιο γρήγορα από ό,τι αναμενόταν.
